Από την πρώτη στιγμή που τις συναντάς, αντιλαμβάνεσαι την ακριβή σχέση που έχουν μεταξύ τους. Συνεννοούνται με ένα νεύμα, ενώ ο σεβασμός της μιας για το έργο της άλλης είναι αυτό που μετατρέπει τη συνύπαρξή τους σε μια σπάνια μουσική εμπειρία.
Η βραδιά στο Ηρώδειο, που φέρει τον τίτλο «Μοίρες», από το ομώνυμο νέο έργο της Λένας Πλάτωνος που θα ακουστεί στο δεύτερο μέρος, έχει έντονο το στοιχείο της γυναικείας δημιουργίας, ενώ και οι αρχαίες ποιήτριες θα βρεθούν, επίσης, εκεί μελοποιημένες από τη συνθέτρια που τις φέρνει στο σήμερα μέσα από την ηλεκτρονική παλέτα της.
Από τη βραδιά δεν θα μπορούσαν να λείπουν αποσπάσματα και από το περίφημο «Σαμποτάζ», που κυκλοφόρησε το 1981 και θεμελίωσε τον ηλεκτρονικό ήχο στην Ελλάδα.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η Λένα Πλάτωνος και η Μαρία Φαραντούρη συναντιούνται. Η πρώτη συνύπαρξή τους ήταν στη δουλειά «Τρίτη Πόρτα», το 2000. Τι είναι αυτό που τις συνδέει μουσικά;
Λένα Πλάτωνος: Το βασικό στοιχείο που διακρίνει τη Μαρία ως ερμηνεύτρια είναι η ικανότητά της να πηγαίνει κατευθείαν στο «κέντρο» του ακροατή. Πρόκειται για ένα χάρισμα που χαρακτηρίζει τους πραγματικά μεγάλους καλλιτέχνες: ό,τι κι αν πει, ό,τι κι αν τραγουδήσει, απευθύνεται και κατευθύνεται στο κέντρο του σύμπαντος του κάθε ακροατή. Εκεί βρεθήκαμε μαζί… στο καλλιτεχνικό, μουσικό, ανθρώπινο σύμπαν που μας ένωσε, καθώς η Μαρία διατρέχει μέσα από πολλά είδη μουσικής. Εχει μεγάλη ευκολία μεταμόρφωσης και την ικανότητα να νιώθει τον κάθε συνθέτη διαφορετικά και βαθιά, όπως και την κάθε διαφορετική πτυχή του συνθέτη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μαρία Φαραντούρη: Τη Λένα τη γνωρίζω πολλά χρόνια. Τη θαυμάζω απεριόριστα για το έργο της, τις μελωδίες και τον ιδιαίτερο ήχο που έχει δημιουργήσει, μιας υψηλής αισθητικής και πνευματικότητας. Παρότι δημιουργεί με ηλεκτρονικούς ήχους, έχει ταυτόχρονα έναν πηγαίο λυρισμό, γεννάει υπέροχες μελωδίες και για εμένα είναι η συνέχεια των αρχαίων ποιητριών. Σιωπηλή από πεποίθηση, αλλά με δυναμισμό στο έργο της που σπάει αυτήν τη σιωπή. Παλαιότερα, συνεργαστήκαμε στο έργο της «Τρίτη Πόρτα» με υπέροχα τραγούδια.
Τι παίρνει η μία από την άλλη σε ανθρώπινο επίπεδο;
Λ. Πλ.: Η Μαρία είναι πολύ καλός άνθρωπος. Ακτινοβολεί καλοσύνη. Επίσης, έχει πάρα πολύ χιούμορ. Εκτιμώ και αγαπώ το χιούμορ στους ανθρώπους και ειδικά από τη Μαρία το απολαμβάνω.
Μ. Φ.: Εκείνο που μας συνδέει είναι η πίστη μας στις αξίες της τέχνης, αλλά και η δική μου προσωπική ανάγκη να ερμηνεύσω κι άλλες συνθέσεις εκτός από το ρεπερτόριό μου. Στη μουσική της Λένας βρίσκω ένα ξεχωριστό πρωτοποριακό μουσικό σύμπαν με πολλά έργα εδώ και 45 χρόνια και με αξιόλογους ερμηνευτές, όπως η Σαβίνα Γιαννάτου, ο Γιάννης Παλαμίδας κ.ά.
Στο Ηρώδειο παρουσιάζετε τις «ποιήτριες του αρχαίου κόσμου». Τι έχουν να πουν στη σημερινή εποχή;
Λ. Πλ.: Μπορεί να μιλάμε για ποιήτριες του αρχαίου κόσμου, όμως ο ακροατής θα διαπιστώσει αμέσως πόσο εντελώς σύγχρονες παραμένουν. Τα θέματα, τα συναισθήματα και οι αγωνίες που υπήρχαν τότε εξακολουθούν να μας απασχολούν με την ίδια ένταση και σήμερα. Γι’ αυτόν τον λόγο, ο τρόπος που έχω προσεγγίσει μουσικά αυτά τα κείμενα είναι απολύτως σύγχρονος και πρωτοποριακός.
Μ. Φ.: Το «Σιωπηλών Σπαράγματα» που παρουσιάζουμε είναι το έργο των αρχαίων ποιητριών που μετέφρασε ο φιλόλογος Θάνος Τσακνάκης. Είναι ένα υπέροχο ταξίδι από το παρελθόν στο μέλλον. Πρόκειται για γυναικείες φωνές από τον έβδομο π.Χ. αιώνα και μετά, με προεξάρχουσα, φυσικά, τη Σαπφώ. Οι ποιήτριες αυτές ήταν ένδοξες στην εποχή τους, αλλά αργότερα τις εξόρισε η ίδια η Ιστορία. Ολοι γνωρίζουμε τη θέση της γυναίκας στην ανδροκρατούμενη κοινωνία. Ο,τι έγραψαν το έθαψε ο χρόνος. Παρότι αυτές οι γυναίκες έζησαν σε δύσκολες εποχές, με πολύχρονους πολέμους, δημιούργησαν υμνώντας τα αγαθά της ειρήνης που τόσο πολύ ποθούσαν. Υμνησαν, όμως, μέσα από την ποίησή τους και την αγάπη, τη φιλία, τον έρωτα, τη σχέση με τη φύση, με τα ζώα. Μάλιστα, η Τελέσιλλα, τον 5ο π.Χ. αιώνα, τόλμησε να ζητήσει και την ισότητα με τους άνδρες.
Τι θέση πιστεύετε ότι κατέχει σήμερα η γυναικεία δημιουργία τόσο στην Ελλάδα όσο και σε διεθνές επίπεδο;
Λ. Πλ.: Γυναικεία δημιουργία φυσικά και υπάρχει, είναι και αρκετή και εξαιρετικά αξιόλογη. Σαφώς, υπάρχει μια διαρκής προσπάθεια να ισορροπήσουμε με το άλλο φύλο, να σταθούμε απολύτως ισοδύναμες ακόμα και σε επίπεδο αριθμών και νομίζω πως πλέον τα καταφέρνουμε. Η γυναικεία παρουσία στην τέχνη στις μέρες μας είναι όχι μόνο εμφανής, αλλά δυναμική και απολύτως αξιοπρόσεκτη.
Μ. Φ.: Από τον προηγούμενο αιώνα ακόμη, η θέση της γυναίκας στην κοινωνία, στις τέχνες, στα γράμματα και τις επιστήμες έχει αναγνωριστεί. Παρ’ όλα αυτά, η γυναίκα είναι ακόμα στο περιθώριο σε πολλά μέρη του κόσμου. Και, δυστυχώς, πρέπει να πω πως πολλοί άνδρες στην Ελλάδα ακόμα και σήμερα κουβαλούν τη νοοτροπία ότι η γυναίκα τούς ανήκει, είναι ιδιοκτησία τους, γι’ αυτό παρατηρούμε τις γυναικοκτονίες όχι μόνο να υπάρχουν και να αμαυρώνουν την εποχή μας, αλλά και να αυξάνονται.
Προέρχεστε από διαφορετικούς κόσμους. Η μία από την ηλεκτρονική μουσική και η άλλη από τον κόσμο του κλασικού ελληνικού τραγουδιού του Μίκη Θεοδωράκη. Πώς συνδυάζονται αυτοί οι δύο κόσμοι;
Λ. Πλ.: Μπορεί εκ πρώτης όψεως οι κόσμοι μας να δείχνουν διαφορετικοί, αφού η δική μου βάση είναι ο ηλεκτρονικός ήχος και η δική της το κλασικό, μεγάλο τραγούδι. Ομως, στη μουσική δεν υπάρχουν αυστηρά σύνορα. Η Μαρία είναι μια καλλιτέχνις πολύ ανοιχτή, που έχει την περιέργεια να δοκιμάζεται σε διαφορετικά είδη. Ετσι, όταν η σπουδαία φωνή της συναντά το δικό μου ηλεκτρονικό περιβάλλον, το αποτέλεσμα προκύπτει εντελώς αρμονικό και φυσικό. Οι κόσμοι μας ενώνονται πολύ ομαλά.
Μ. Φ.: Πάντα με ενδιέφερε η σύγχρονη και η εναλλακτική μουσική σκηνή, γι’ αυτό και στο εξωτερικό και εδώ έχω συνεργαστεί με πολλούς και διαφορετικούς δημιουργούς. Από τον μεγάλο σαξοφωνίστα και γκουρού της τζαζ, Τσαρλς Λόιντ, και τον Κουβανό συνθέτη Λέο Μπράουερ μέχρι τους αδελφούς Καλογεράκη εδώ στην Ελλάδα και τελευταία με ένα τραγούδι του νέου Θανάση Βούτσα, το «Σιγή 8:46».
Στο Ηρώδειο θα παρουσιάσετε και το νέο έργο «Μοίρες», για φλάουτο, και ένα καινούργιο τραγούδι του Νίκου Μωραΐτη. Σας απασχολεί να απευθύνεστε στις νεότερες γενιές που τώρα μαθαίνουν τη δουλειά σας;
Λένα Πλάτωνος: Με τον Νίκο Μωραΐτη έχουμε συνεργαστεί ξανά και ταιριάζουν πολύ οι χημείες μας. Μου δίνει πάντα τον «αφρό» των στίχων του. Το συγκεκριμένο τραγούδι θα είναι μια πραγματική έκπληξη, ειδικά με τον τρόπο που το ερμηνεύουν από κοινού η Μαρία και η Αθηνά Ρούτση. Οσο για τις «Μοίρες», το νέο μου έργο που θα ερμηνεύσει ο εξαιρετικός σολίστ του φλάουτου Στάθης Καραπάνος, ένας μουσικός που διαπρέπει σε όλο τον κόσμο, έχω κρύψει διάφορα ηχητικά ευρήματα. Στην «Κλωθώ», για παράδειγμα, συνδύασα ένα κομμάτι trance με ένα νανούρισμα του Τσαϊκόφσκι, όπου ακούγεται μία ηχογραφημένη φωνή να τραγουδά στα ρωσικά. Είναι ένα κομμάτι που φτιάξαμε μαζί με τον Στέργιο Τ. με έντονη διάθεση πειραματισμού, παντρεύοντας την κλασική με την trance μουσική, και πιστεύω πως το αποτέλεσμα θα το απολαύσουν οι θεατές. Ενα άλλο στοιχείο είναι πως οι «Μοίρες» στο έργο θα εμφανιστούν με ανάποδη σειρά. Ξεκινάω δηλαδή με την «Ατροπο», τη σκληρή μοίρα, περνάω στην «Κλωθώ», που πλέκει το νήμα της ζωής, και αφήνω για το τέλος τη «Λάχεση», που συμβολίζει την ευτυχία. Ηθελα οι θεατές να φύγουν με αυτήν ακριβώς την αίσθηση: με ένα νεύμα προς το μέλλον, με μία πρόσκληση ελπίδας. Στη συναυλία θα ακουστούν και τρία κομμάτια από το «Σαμποτάζ» σε μεταγραφή για φλάουτο και ορχήστρα, ενώ θα παίξουμε μαζί με τον Στάθη -πιάνο και φλάουτο-, τη «Ροζαλία» και το «Κοπερτί». Τέλος, η σχέση μου με τους νέους ήταν και παραμένει πάντα ουσιαστική. Νομίζω πως τα έργα μου ταξιδεύουν στη νεολαία επειδή μουσικά και χρονικά βρισκόμουν συχνά πέρα από το «τώρα». Πάντα είχα την ανάγκη να κοιτάζω μπροστά, σαν να είχα μια προόραση, ένα όραμα από το μέλλον. Οι νέοι το εισπράττουν αυτό, γι’ αυτό νιώθουν τη μουσική μου και μένουν κοντά μου.
Μαρία Φαραντούρη: Το νέο έργο της Λένας αποτελεί συμπύκνωση ενός από τους πιο δημοφιλείς μύθους του Πλάτωνα, με κυρίαρχο θέμα την αθανασία της ψυχής. Αυτός ο μύθος συγκινεί, γιατί είναι στο χέρι της ψυχής να διαλέξει την ενάρετη ζωή για να διασφαλίσει την αθανασία. Με ενδιαφέρουν πάντα οι νέοι δημιουργοί και είμαι κοντά τους. Οπου μπορώ, στο πλαίσιο του δυνατού, βοηθάω. Πιστεύω στους νέους, είναι οι συνεχιστές μιας μουσικής σκηνής που έγινε γνωστή σε όλο τον κόσμο. Είναι μεγάλο το βάρος που κουβαλούν. Η τέχνη θέλει πολλή αγάπη, σκληρή δουλειά και αφοσίωση και τότε ας είναι σίγουροι ότι πάντα σου ανταποδίδει με τη χαρά της έμπνευσης και της δημιουργίας.
Ροή Ειδήσεων 
