Περνώντας την είσοδο του Ξενοκράτειου Αρχαιολογικού Μουσείου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, η αριστουργηματική ελαιογραφία του Γάλλου ρομαντικού ζωγράφου, που παραχωρήθηκε από το Μουσείο Καλών Τεχνών του Μπορντώ της Γαλλίας για τους εορτασμούς της φετινής 200ής επετείου της Εξόδου του Μεσολογγίου, μαγεύει από την πρώτη στιγμή τον επισκέπτη.

Το αλληγορικό αριστούργημα έχει τοποθετηθεί σε περίοπτη θέση, ακριβώς απέναντι από την είσοδο του ιστορικού κτηρίου, στην κορυφή της μνημειακής σκάλας του Ξενοκράτειου, ώστε να μπορεί να το απολαύσει κανείς τόσο από μακριά όσο και από πολύ κοντά – από τα πρώτα βήματα μέσα στο μουσείο μέχρι λίγα μόλις εκατοστά από τον καμβά της «Ελλάδας» του 1826, αλλά και από τον περίφημο εξώστη, από όπου ξεκινά η διαδρομή προς τη μακραίωνη ιστορία των Ακαρνάνων και των Αιτωλών. «Ο πίνακας αυτός δεν αποτελεί μια αναπαράσταση του ιστορικού γεγονότος. Είναι μια αλληγορική, σχεδόν ιεροπρεπής εικόνα του ελληνικού έθνους», σημείωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, κατά την πρώτη παρουσίαση του έργου το Σάββατο, στο πλαίσιο της πολυαναμενόμενης έκθεσης «Η Εξοδος του Μεσολογγίου στον καμβά του Delacroix».

Η μορφή της νεαρής γυναίκας, ντυμένης με παραδοσιακή ελληνική φορεσιά, στραμμένη προς τον θεατή, στέκεται πάνω στα ερείπια του Μεσολογγίου, όπως εξήγησε η κ. Μενδώνη: «Με τα χέρια ανοιχτά και το βλέμμα στραμμένο προς τον ουρανό, ενσαρκώνει την Ελλάδα πληγωμένη αλλά όρθια, ταπεινή αλλά αξιοπρεπή. Το αιμόφυρτο χέρι που αναδύεται από τα ερείπια υπενθυμίζει το κόστος της θυσίας, ενώ ο σκοτεινός ουρανός και η μορφή του Οθωμανού στρατιώτη, που καρφώνει τη σημαία του, προσδίδουν στο έργο έναν δραματικό, σχεδόν μεταφυσικό τόνο. Ο συνδυασμός ιστορικού και αλληγορικού στοιχείου καθιστά τον πίνακα ένα από τα ισχυρότερα εικαστικά μηνύματα της ευρωπαϊκής ρομαντικής τέχνης».

Η άφιξη του εμβληματικού πίνακα του Ντελακρουά «αποτελεί γεγονός εξαιρετικής πολιτιστικής και συμβολικής σημασίας», τόνισε η υπουργός και επισήμανε, μεταξύ άλλων, ότι «ο πίνακας συναντάται με τον τόπο που τον ενέπνευσε, συνομιλώντας άμεσα με τη μνήμη και την ιστορία της Ιερής Πόλης». Η Λίνα Μενδώνη μίλησε επίσης για τη συγκυρία των 200 χρόνων από την Εξοδο, που «προσδίδει στην έκθεση έναν επιπλέον φορτισμένο ιστορικά και συναισθηματικά χαρακτήρα, μετατρέποντάς την σε πράξη ιστορικής μνήμης και συλλογικού αναστοχασμού, σε μια γεωπολιτική συγκυρία όπου οι προκλήσεις για την ελευθερία, τα ανθρωπιστικά ιδανικά και τις πολιτισμικές αξίες των ευρωπαϊκών λαών αυξάνονται εκθετικά».

Υπέρτατη στιγμή για την πόλη

Στη συνέχεια της συνέντευξης Τύπου στο Ξενοκράτειο, η γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Ολυμπία Βικάτου, η οποία είχε και την ιδέα του αιτήματος δανεισμού του πίνακα από το γαλλικό μουσείο, καθώς και τον συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών, ανέφερε για τον πίνακα ότι αποδίδει με μοναδικό τρόπο την ψυχή του τόπου, παρότι ο Ντελακρουά δεν επισκέφθηκε ποτέ την Ελλάδα. Συγκινημένη η κ. Βικάτου -η οποία, όπως είναι γνωστό, όταν ανέλαβε το 2010 τη διεύθυνση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας είχε προσωπικό της όραμα την ίδρυση του Αρχαιολογικού Μουσείου της πόλης, το οποίο τελικά εγκαινιάστηκε το 2021- σημείωσε ότι η έλευση του έργου αποτελεί «μια υπέρτατη στιγμή για την πόλη», τονίζοντας ότι «ο πίνακας είναι ο απόηχος των Ελεύθερων Πολιορκημένων».

Από την πλευρά της, η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας, Φωτεινή Σαράντη, ανέφερε ότι χρειάστηκαν σχεδόν δύο χρόνια προετοιμασίας, από το 2024, για να οργανωθεί το ταξίδι του πίνακα, ένα από τα πιο σπάνια ταξίδια που πραγματοποιεί από το Μπορντό. Τα επίσημα εγκαίνια της πλήρους περιοδικής έκθεσης, που θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ψηφιακά μέσα και εποπτικό υλικό, θα πραγματοποιηθούν στις 3 Απριλίου. Από τα μέσα Απριλίου θα εκτεθούν και άλλα δύο εμβληματικά εκθέματα ξεχωριστής σπουδαιότητας για το Μεσολόγγι: η «Κόρη της Ελλάδας» του γλύπτη David d’Angers, γλυπτό που κοσμούσε παλαιότερα τον τάφο του Μάρκου Μπότσαρη στον Κήπο των Ηρώων, καθώς και ο επενδύτης του Κωνσταντίνου Ξενοκράτη, η μοναδική διασωθείσα στολή Ιερολοχίτη, που συνδέεται με τον εθνικό ευεργέτη Κωνσταντίνο Ξενοκράτη, ο οποίος έκτισε το Ξενοκράτειο στα τέλη του 19ου αιώνα.

Ιδιαίτερη στιγμή στην επίσημη υποδοχή του αριστουργήματος ήταν η ομιλία του Μεσολογγίτη δημοσιογράφου, Νίκου Αλιάγα, που μίλησε για τη βαθιά προσωπική συγκίνηση που ένιωσε βλέποντας το έργο να εκτίθεται στο Μεσολόγγι.