Μπόμπι Ντικ: Ζωντανεύει η ιστορία του θρυλικού ήρωα

Το έργο, εμπνευσμένο από μια πραγματική ναυτική τραγωδία, μας μιλάει για την αναμέτρηση του ανθρώπου με την άγρια φύση, σχολιάζοντας τελικά την αναμέτρηση με τους πιο σκοτεινούς του φόβους. Με αφορμή τη συμπλήρωση των 175 χρόνων από την πρώτη του έκδοση, το Λόφος Art Project παρουσιάζει την έκθεση «Στορίσματα στο Μόμπι Ντικ» του Αθανάσιου Χριστοδούλου, του Βολιώτη δημιουργού που μετέφρασε και μελέτησε συστηματικά το έργο του Μέλβιλ από τη δεκαετία του ’80.

Η έκθεση εγκαινιάστηκε χθες και περιλαμβάνει ζωγραφικά έργα που ο Χριστοδούλου φιλοτέχνησε σε διάστημα σχεδόν τριών δεκαετιών, από το 1997 ως το 2025. Την επιμέλεια υπογράφει η ιστορικός Τέχνης, Φαίη Τζανετουλάκου. Στο πλαίσιο των εγκαινίων, ο ηθοποιός Στέλιος Μάινας διάβασε αποσπάσματα από το μυθιστόρημα, δίνοντας φωνή στον κόσμο του Μέλβιλ.

Ο τίτλος «Στορίσματα» παραπέμπει σε μια παλιά λέξη της ελληνικής εικαστικής παράδοσης. «Στόρισμα» είναι η ζωγραφική αφήγηση μιας ιστορίας, όπως στις τοιχογραφίες των ναών. Τα έργα του Χριστοδούλου δεν εικονογραφούν όμως απλώς το μυθιστόρημα. Κάθε εικόνα συνομιλεί με μια συγκεκριμένη παράγραφο του βιβλίου, από τις «Αμυδρές γραμμές στον θαλασσινό ορίζοντα», το πρώτο κεφάλαιο, ως τον επίλογο, την κατακλείδα του μυθιστορήματος. Λειτουργεί σαν δεύτερη οπτική μετάφραση του κειμένου, που φέρνει στην επιφάνεια ό,τι ο λόγος του Μέλβιλ εσκεμμένα υπονοεί.

Η εμπλοκή του Χριστοδούλου με τον Μέλβιλ ξεκινά στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Οι πρώτοι δίγλωσσοι τόμοι του Μόμπι Ντικ κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις «Ζώδιο», που ίδρυσε ο ίδιος. Η πλήρης μετάφραση εκδόθηκε το 1992 από τις εκδόσεις Gutenberg, συντροφεύοντας έκτοτε τις αναγνωστικές διαδρομές πολλών νέων. Ακολούθησε ο πρώτος ογκώδης τόμος μιας πεντάτομης δίγλωσσης έκδοσης, που όμως δεν ολοκληρώθηκε. Το 1997 συνδιοργάνωσε με τον καθηγητή Sanford E. Marovitz το πρώτο διεθνές συνέδριο της Melville Society of America στον Βόλο. Τα ζωγραφικά του σχόλια στο έργο του Μέλβιλ παρουσιάστηκαν σε πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως το Kent State University και το Northern Kentucky University.

Ενα ονειρικό σύμπαν 

«Στο κέντρο αυτού του σύμπαντος βρίσκεται η αρχέγονη αναμέτρηση του ανθρώπου με τον εαυτό του», σημειώνεται από την επιμελήτρια και επισημαίνεται ότι «ο Χριστοδούλου ζωγραφίζει ακριβώς αυτή την απόσταση: Ενας μοναχικός καμακιστής σε μια βάρκα υψώνει το αδύναμο καμάκι του απέναντι σε έναν γκρίζο, αδιαπέραστο όγκο. Η λευκότητα του κήτους, που για τον Μέλβιλ προκαλεί δέος και μόνο, γίνεται στα στορίσματα του ζωγράφου δίνη ενός κενού που ρουφάει στο κέντρο της καθετί ανθρώπινο. Το κενό αυτό είναι ταυτόχρονα ιερό σύμβολο και άβυσσος, μια “άχρωμη συνισταμένη όλων των χρωμάτων” που απειλεί να καταπιεί τον κόσμο. Εδώ βρίσκεται και ο αποκαλυπτικός τόνος της σειράς. Οι εικόνες δεν αφηγούνται μόνο ένα κυνήγι στη θάλασσα. Μιλούν για την ύβρι, για την αδυναμία της ανθρώπινης γνώσης και για το τίμημα της εμμονής να συλλάβουμε ό,τι μας ξεπερνά». Ο 83χρονος σήμερα Βολιώτης Αθανάσιος Κ. Χριστοδούλου, που σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και άσκησε τη δικηγορία επί 35 χρόνια, δεν περιόρισε τη δημιουργική δραστηριότητά του. Ακολούθησε μια πολύπλευρη δημιουργική πορεία ως ποιητής, πεζογράφος, δοκιμιογράφος, μεταφραστής, εκδότης και ζωγράφος. Eχει γράψει εκτενώς για τον Γιώργο Σεφέρη, τον Κωνσταντίνο Καβάφη, τον Γιάννη Πατίλη και τον Δημήτρη Αρμάο, ενώ η πολύχρονη ενασχόλησή του με τον Μόμπι Ντικ εξακολουθεί να αποτυπώνεται και στη ζωγραφική του. 

Πληροφορίες:
Λόφος Art Project, Βελβενδού 39, Κυψέλη
Διάρκεια: 23 Οκτωβρίου – 15 Νοεμβρίου 2026. Εγκαίνια: Παρασκευή 23 Οκτωβρίου στις 7μ.μ.
Ωρες λειτουργίας: Καθημερινά 6-9 μ.μ. εκτός Δευτέρας. Είσοδος ελεύθερη