Μονή Σινά: Τα 6 σημεία της ιστορικής συμφωνίας που δίνουν διέξοδο

Η συμφωνία στην οποία κατέληξαν η Σιναϊτική Αδελφότητα και το αιγυπτιακό κράτος διαμορφώνει ένα σταθερό νομικό πλαίσιο για το ιστορικό μοναστήρι, οδηγώντας παράλληλα στον τερματισμό των δικαστικών εκκρεμοτήτων που απειλούσαν την υπόστασή του.

Η συμφωνία, η οποία, σημειωτέον, επετεύχθη το περασμένο Σάββατο, λίγο πριν εκπνεύσει η προθεσμία για τη δημοσίευση της αρνητικής, όπως είχε διαρρεύσει, απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου της Αιγύπτου για το ιδιοκτησιακό καθεστώς της μονής, ανοίγει τον δρόμο για τη νομική κατοχύρωσή της έπειτα από 1.500 χρόνια.

Το σχέδιο επικεντρώνεται στη διαφύλαξη του ελληνορθόδοξου χαρακτήρα του μοναστηριού από τα πλάνα τουριστικής εκμετάλλευσης.

Συγκεκριμένα και σύμφωνα με τις πληροφορίες:

1. Η αιγυπτιακή πλευρά αναλαμβάνει την υποχρέωση να προστατεύει τη λειτουργία της Μονής Σινά, σύμφωνα με το ορθόδοξο μοναστικό τυπικό, ενώ αναγνωρίζει και τους θεμελιώδεις κανονισμούς που διέπουν την εσωτερική της οργάνωση. Στην ουσία, με τον τρόπο αυτό προστατεύεται το μοναστήρι από σχέδια τουριστικής εκμετάλλευσής του, κάτι που δεν συνάδει με τη θρησκευτική και ιστορική του ταυτότητα.
2. Η Μονή Σινά αναλαμβάνει όσον αφορά στις εξωτερικές της σχέσεις να συμμορφώνεται με την αιγυπτιακή νομοθεσία και τις αποφάσεις των δικαστηρίων της χώρας.
3. Για τα εκκλησιαστικά ακίνητα της μονής προβλέπεται η δωρεάν νομή και κατοχή τους χωρίς χρονικό περιορισμό, ενώ για τα μη εκκλησιαστικά ακίνητα προβλέπεται η παραχώρηση χρήσης και κατοχής, σύμφωνα με την αιγυπτιακή νομοθεσία.
4. Για οποιοδήποτε έργο στη μονή, στις εκκλησίες και στα παρεκκλήσια απαιτείται άδεια από την Αρχαιολογική Υπηρεσία της Αιγύπτου.
5. Οι αιγυπτιακές Αρχές και η μονή συμφωνούν να αποσύρουν τις αιτήσεις ακύρωσης που είχαν καταθέσει ενώπιον του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, ενώ δεσμεύονται να λύνουν τις διαφορές τους μετά από διάλογο.
6. Διασφαλίζεται η συνέχεια της μοναστικής κοινότητας, μέσω αδειών παραμονής μακράς διάρκειας.

Υπογραφές

Το τελικό σχέδιο πρόκειται να υπογραφεί το επόμενο διάστημα, μόλις η κατάσταση της υγείας του Αρχιεπισκόπου Σινά, Συμεών, το επιτρέψει. Η ημερομηνία θα καθοριστεί σε συνεννόηση με τους πατέρες της μονής και την αιγυπτιακή κυβέρνηση.

Στην επίσημη δήλωσή του ο κ. Συμεών, με την οποία και γνωστοποίησε την πρόθεσή του να αποδεχτεί τους συμφωνητικούς όρους, τονίζει ότι έχει την απόλυτη στήριξη των Ορθόδοξων Εκκλησιών, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι, μετά τη θετική εξέλιξη των διαβουλεύσεων, «εκλείπει πλέον ο λόγος έκδοσης απόφασης από το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της Αιγύπτου».

Ο Αρχιεπίσκοπος Σινά αναφέρεται αναλυτικά στο ιστορικό των διαπραγματεύσεων οι οποίες ακολούθησαν την απόφαση του Εφετείου της Ισμαηλίας της 28ης Μαΐου 2025, που δημιούργησε νέα δεδομένα στην αιγυπτιακή έννομη τάξη αναφορικά με τη μονή.

Η αιγυπτιακή κυβέρνηση είχε αποστείλει σχέδιο συμφωνίας, με την οποίαν, σύμφωνα με τον κ. Συμεών, «επιδιώχθηκε να διευκρινισθούν περαιτέρω πτυχές της δικαστικής αποφάσεως και του τρόπου υλοποιήσεώς της, κατά τρόπο σύμφωνο με τα από αιώνων ισχύοντα, ώστε να εξασφαλισθεί απρόσκοπτα ο μοναστικός βίος της μονής και να διευκρινισθεί η θέση και λειτουργία της στο πλαίσιο της σύγχρονης έννομης τάξεως της Αιγύπτου».

Η Σιναϊτική Αδελφότητα ζήτησε περισσότερο χρόνο για την εξέταση του σχεδίου και την υποβολή βελτιωτικών προτάσεων, ενώ προχώρησε και στη σύνταξη επιστημονικής μελέτης για το ιστορικό καθεστώς και τα ακίνητα της μονής.

Ο Αρχιεπίσκοπος Σινά σημειώνει ότι το μοναστήρι είχε την κατανόηση του Αιγύπτιου προέδρου, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, με αποτέλεσμα ο διάλογος να παραταθεί πέραν του ενός έτους, αλλά και τη στήριξη της ελληνικής κυβέρνησης.

 ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΡΘΟΔΟΞΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι στο πλευρό του Σινά στάθηκαν οι Ορθόδοξες Εκκλησίες. Τόσο το Οικουμενικό Πατριαρχείο, τα Πατριαρχεία Αλεξανδρείας και Ιεροσολύμων όσο και οι Εκκλησίες της Κύπρου και της Ελλάδος εξέφρασαν, εγγράφως, όπως αναφέρει στη δήλωσή του ο κ. Συμεών, την αμέριστη αδελφική τους συμπαράσταση για την υπογραφή της συμφωνίας, «με την ευχή και προσδοκία να συμβάλει στην ασφαλή διευθέτηση των εκκρεμών ζητημάτων και τη διασφάλιση των ιστορικών και νόμιμων δικαίων της μονής».

Η εξέλιξη αυτή, προσθέτει ο Αρχιεπίσκοπος Σινά, «δίδει, βεβαίως, στη Σιναϊτική Αδελφότητα και εις εμέ προσωπικώς τον επιστηριγμό να προχωρήσουμε στην υπογραφή της Συμφωνίας. (…). Αποτελεί πρωτίστως έκφραση της ενότητος των Ορθοδόξων Εκκλησιών της Ανατολής».

Αξίζει να σημειωθεί ότι, λίγα 24ωρα πριν από την ανακοίνωση της απόφασης του κ. Συμεών να προχωρήσει στην υπογραφή της συμφωνίας με το Κάιρο, συνεδρίασε εκτάκτως στη Μονή Πετράκη η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Ελλαδικής Εκκλησίας. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης που επικεντρώθηκε στις εξελίξεις γύρω από το μοναστηριακό ίδρυμα εκφράστηκε η απόλυτη συμπαράσταση και εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του Αρχιεπισκόπου Σινά.

ΕΝΤΟΝΕΣ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑΚΕΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ

Η απόφαση του Εφετείου της Ισμαηλίας που ανέτρεψε το status quo του ιστορικού μοναστηριού διαμόρφωσε ένα κλίμα ανησυχίας, με αποτέλεσμα να κινητοποιηθεί άμεσα ο ορθόδοξος και πολιτικός κόσμος. Οι έντονες και παρασκηνιακές πολλές φορές διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν αποσκοπούσαν στη διαφύλαξη της μονής, η οποία αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Στο εσωτερικό της Σιναϊτικής Αδελφότητας το κλίμα καχυποψίας και οι διαφωνίες δυσχέραιναν τις συνομιλίες, την ώρα μάλιστα που η έκδοση της απόφασης από το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της Αιγύπτου προκαλούσε ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία για την παρουσία του μοναστηριού στο Ορος Σινά.

ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ ΚΑΪΡΟ ΧΑΙΡΕΤΙΣΑΝ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΣΥΜΕΩΝ

Αθήνα και Κάιρο, που εδώ και μήνες βρίσκονταν σε ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας προκειμένου να βρεθεί μια συμβιβαστική λύση η οποία και θα διασφάλιζε τη συνέχιση της θρησκευτικής λειτουργίας της μονής και θα ξεκαθάριζε το ιδιοκτησιακό της καθεστώς, χαιρέτισαν την απόφαση του Αρχιεπισκόπου Σινά, Συμεών, να υπογράψει το σχέδιο της συμφωνίας. Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, χαρακτήρισε την απόφαση «στρατηγικής σημασίας για την εδραίωση της νομικής της θέσης της μονής στην Αίγυπτο αλλά και τη διασφάλιση του ελληνορθόδοξου χαρακτήρα της και την προστασία της μοναστικής ζωής για πάντα». Σε αντίθεση με τον πρώην Αρχιεπίσκοπο Σινά Δαμιανό, ο οποίος σε δημόσια παρέμβασή του κατήγγειλε πιέσεις προς την Αδελφότητα για να υπογραφεί η συμφωνία, κάνοντας λόγο για «επονείδιστο και απαράδεκτο συμβιβασμό με το αιγυπτιακό Δημόσιο».