Αρχαία Τρίκκη: Το Ψηφιδωτό του Λυκούργου επιστρέφει

Η συντήρηση, αποκατάσταση και επανατοποθέτηση του Ψηφιδωτού του Λυκούργου, έργου του 3ου αιώνα μ.Χ. και η επανένταξή του στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Τρίκκης αποτελούν τη νεότερη προσθήκη στο πολυσύνθετο πρόγραμμα έργων άνω των 16 εκατ. ευρώ που υλοποιεί το Υπουργείο Πολιτισμού στα Τρίκαλα. Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση το πρόγραμμα συνθέτει ένα ενιαίο δίκτυο μνημείων και πολιτιστικών υποδομών και περιλαμβάνει τη δημιουργία του Διαχρονικού Αρχαιολογικού Μουσείου στο κτήριο της ΤΑΞΥΠ, την προστασία και ανάδειξη της Αρχαίας Τρίκκης και του Βυζαντινού Κάστρου, καθώς και την αποκατάσταση του μνημειακού συγκροτήματος Οσμάν Σαχ. Το έργο της δημιουργίας του Διαχρονικού Αρχαιολογικού Μουσείου στο κτήριο της ΤΑΞΥΠ, καθώς και τα έργα αποκατάστασης σε αρχαία, βυζαντινά και οθωμανικά μνημεία βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη από την αρμόδια Εφορεία. 

Φωτορεαλιστική απεικόνιση εξωτερικής όψης κτηρίου και περιβάλλοντος χώρου

«Στην πόλη των Τρικάλων το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο και πολυεπίπεδο πρόγραμμα έργων που αναδεικνύει την ιστορική συνέχεια της πόλης, από την Αρχαία Τρίκκη και το Βυζαντινό Κάστρο μέχρι το οθωμανικό μνημειακό σύνολο του Οσμάν Σαχ -που τοποθετείται χρονολογικά στον 16ο αι.- και το Διαχρονικό Αρχαιολογικό Μουσείο» δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και σημείωσε, στόχος είναι η συγκρότηση ενός διαχρονικού πολιτιστικού άξονα στον πυρήνα της πόλης, συνδεδεμένου με την καθημερινότητα των κατοίκων και την αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής. Στον σχεδιασμό εντάσσονται και το Δίδυμο Λουτρό και το Μουσείο Τσιτσάνη, που έχουν ήδη αποδοθεί στην πόλη. Η κ. Μενδώνη χαρακτήρισε «ιδιαίτερα σημαντική» την αποκατάσταση και επανατοποθέτηση του εμβληματικού Ψηφιδωτού του Λυκούργου στην Αρχαία Τρίκκη, σε συνδυασμό με την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου. 

Φωτορεαλιστική απεικόνιση αίθουσας Β της έκθεσης

Ιστορία ψηφιδωτού 1.800 χρόνων

Στην Αρχαία Τρίκκη υλοποιούνται εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης των σωζόμενων καταλοίπων, με στόχο τη δημιουργία πλήρως επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου, ενώ στο Βυζαντινό Κάστρο αποκαθίσταται τμήμα του δυτικού τείχους που είχε καταρρεύσει και στερεώνονται αποδιοργανωμένες περιοχές του μνημείου. Το έργο, προϋπολογισμού 2.400.000 ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027», αφορά στην προστασία και ανάδειξη των σημαντικότερων αρχαιολογικών χώρων της πόλης των Τρικάλων, της Αρχαίας Τρίκκης και του Βυζαντινού Κάστρου. Στο έργο εντάσσεται και η μελέτη συντήρησης, αποκατάστασης και επανατοποθέτησης του Ψηφιδωτού του Λυκούργου, που κοσμούσε κτήριο της Αρχαίας Τρίκκης. Αποκαλύφθηκε το 1958 από τον Δημήτριο Θεοχάρη, χρονολογείται στον 3ο αι. μ.Χ. και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα δείγματα ρωμαϊκής ψηφιδογραφίας στη Θεσσαλία. Το ψηφιδωτό αποσπάστηκε κατά την περίοδο 1978-1979, για λόγους προστασίας και συντήρησης, και σήμερα διατηρείται σε επιμέρους τμήματα. Την μελέτη αποκατάστασης και επανατοποθέτησής του εκπόνησε η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού.

Διαχρονικό Μουσείο Τρικάλων και Συγκρότημα Οσμάν Σαχ

Το κτήριο της πρώην Ταξιαρχίας Υποστήριξης (ΤΑΞΥΠ) του Ελληνικού Στρατού, στους πρόποδες του λόφου του Προφήτη Ηλία, παραχωρήθηκε, το 2020, στο Υπουργείο Πολιτισμού, με στόχο την αποκατάσταση, τον εκσυγχρονισμό και τη μετατροπή του, σε Διαχρονικό Μουσείο. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 12.000.000 ευρώ, χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027» και περιλαμβάνει τόσο την αποκατάσταση του κτηρίου, όσο και την οργάνωση και υλοποίηση της μόνιμης έκθεσης. Το σύνολο των απαιτούμενων μελετών για τη μετατροπή του σε μουσείο, προϋπολογισμού 500.000 ευρώ περίπου, χρηματοδοτήθηκε από εθνικούς πόρους του ΥΠΠΟ.

Το Οσμάν Σαχ, στα Τρίκαλα

Παράλληλα η αποκατάσταση του μνημειακού συνόλου του τεμένους και του μαυσωλείου Οσμάν Σαχ, προϋπολογισμού 1.950.000 ευρώ, με χρηματοδότηση από το ΠΕΠ «Θεσσαλία 2021-2027», βρίσκεται στο στάδιο των πρόδρομων εργασιών. Το έργο περιλαμβάνει την αρχιτεκτονική και στατική αποκατάσταση του τεμένους και του μαυσωλείου, με στόχο την πλήρη προστασία και ανάδειξη του μνημείου, το οποίο αποτελεί το μοναδικό σωζόμενο έργο του σημαντικού Οθωμανού αρχιτέκτονα Σινάν στην Ελλάδα. Σε αυτό περιλαμβάνονται η μολυβδοκάλυψη των θόλων του τεμένους και του μαυσωλείου, η εγκατάσταση φωτισμού ανάδειξης, η δημιουργία μόνιμης έκθεσης στο εσωτερικό του τεμένους, καθώς και η ολοκλήρωση των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων.