Όπως ήταν φυσικό, τη μερίδα του λέοντος στην ανασκόπηση του Πρωθυπουργού συγκέντρωσαν οι αγροτικές κινητοποιήσεις. «Με έκπληξη, μάλιστα, πληροφορήθηκα την απόφαση του μπλόκου της Νίκαιας να αρνηθεί την πρόσκλησή μου για συνάντηση με μία πανελλαδική αντιπροσωπεία αγροτών, τη Δευτέρα. Διάλογος δεν γίνεται με τελεσίγραφα. Και οι λύσεις προκύπτουν μόνο από συζήτηση. Όποιος αρνείται αυτές τις αρχές της λογικής και της Δημοκρατίας αναλαμβάνει μεγάλο βάρος απέναντι στην υπόλοιπη κοινωνία.» τόνισε με νόημα ο κ. Μητσοτάκης.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αναλυτικά η ανασκόπηση του Πρωθυπουργού

Καλημέρα! Αυτή η ανασκόπηση δεν θα μπορούσε να ξεκινήσει διαφορετικά, παρά από την είδηση της ανάληψης της Προεδρίας του Eurogroup από την Ελλάδα για τα επόμενα 2,5 χρόνια. Μία μεγάλη εθνική και συλλογική επιτυχία, αδιανόητη μέχρι πριν από λίγα χρόνια. Η εκλογή του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη, είναι άκρως τιμητική για τη χώρα και προσωπικά για τον ίδιο. Δεν ήταν ούτε αυτονόητη, ούτε εύκολη, ιδίως για ένα κράτος-μέλος που βρισκόταν μέχρι πριν από λίγα χρόνια στο περιθώριο της ΕΕ, αντιμετωπιζόταν ως «μαύρο πρόβατο και αδύναμο κρίκος», τελούσε υπό επιτήρηση και βρισκόταν εκτός επενδυτικής βαθμίδας. Και όμως, θέσαμε φιλόδοξους και ταυτόχρονα ρεαλιστικούς στόχους, εργαστήκαμε με σχέδιο και συνέπεια, και πετύχαμε την ανάταξη της οικονομίας και της αξιοπιστίας της χώρας μας, χάρη στις πολιτικές που εφαρμόζουμε από το 2019 και μετά. Γίναμε «παράδειγμα και έμπνευση». Και αυτά δεν είναι δικά μου λόγια, αλλά επίσημων φορέων, οργανισμών και πολιτικών παραγόντων από μεγαλύτερες και ισχυρότερες χώρες. Παρά τα προβλήματα που ασφαλώς εξακολουθούν να υπάρχουν, είναι μια απόδειξη ότι η χώρα αλλάζει πίστα. Και αυτή ακριβώς η αλλαγή είναι που μας επιτρέπει σήμερα να μιλάμε με αυτοπεποίθηση για το επόμενο βήμα.

Για όσα έχουμε πετύχει το 2025 αλλά και τα προηγούμενα χρόνια, καθώς και για τις κυβερνητικές προτεραιότητες της επόμενης χρονιάς, θα μιλήσω αναλυτικά την Τρίτη στη Βουλή, στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2026.

Μέχρι τότε, όμως, αξίζει να σταθώ σε μια σημαντική απόφασή μας, που αφορά τους πληγέντες της Μάνδρας και της τραγωδίας στο Μάτι. Στο εξής, οι οικογένειες όσων χάθηκαν, οι τραυματίες και οι εγκαυματίες θα λαμβάνουν ειδική σύνταξη 1.700 ευρώ. Παράλληλα, θωρακίζονται οι δικαστικές αποζημιώσεις που τους έχουν επιδικαστεί, χωρίς αστερίσκους και εξαιρέσεις. Και διαγράφονται όλες οι οφειλές τους προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Δεν σβήνεται ο πόνος ούτε ξεχνιέται η απώλεια. Όμως το κράτος οφείλει να στέκεται σταθερά δίπλα σε όσους δοκιμάστηκαν, με συνέπεια και χωρίς εκκρεμότητες. Πρόκειται για την ίδια θεσμική φροντίδα με εκείνη που εξασφαλίσαμε ως κυβέρνηση για τους πληγέντες στο δυστύχημα των Τεμπών. Και είναι σημαντικό ότι αυτή η νομοθετική μας πρωτοβουλία ψηφίστηκε με εξαιρετικά ευρεία πλειοψηφία, η οποία σπάνια καταγράφεται στα κοινοβουλευτικά χρονικά.

Με την ίδια συνέπεια, προχωρούμε και σε παρεμβάσεις που αφορούν τη διαχρονική δικαιοσύνη του ασφαλιστικού συστήματος. Μία από αυτές αφορά την προσωπική διαφορά του νόμου Κατρούγκαλου, ένα ζήτημα που επηρέαζε χιλιάδες συνταξιούχους και δεν τους επέτρεπε να δουν αυξήσεις, όπως όλοι οι υπόλοιποι. Με τροπολογία που ψηφίστηκε την Τετάρτη από τη Βουλή, περίπου 670 χιλιάδες συνταξιούχοι θα αρχίσουν από 1η Ιανουαρίου να βλέπουν αυξήσεις. Το 2026, με την κατάργηση του 50% του συμψηφισμού, θα λάβουν το 50% της ετήσιας αύξησης, ενώ από το 2027 θα λαμβάνουν ολόκληρη την αύξηση, καθώς ο συμψηφισμός καταργείται πλήρως. Στηρίζουμε έμπρακτα τους συνταξιούχους, με καθαρές λύσεις, διαφάνεια και σεβασμό. Θυμίζω τα 250 ευρώ που ήδη έλαβαν 1,4 εκ. χαμηλοσυνταξιούχοι, άποροι υπερήλικες και άτομα με αναπηρία ως μόνιμη πλέον ενίσχυση, την αύξηση κατά 2,4% από 1/1/2026 για 2,5 εκ. συνταξιούχους και το επιπλέον όφελος που θα έχουν στο διαθέσιμο εισόδημα τους από τη νέα μείωση των φορολογικών συντελεστών.

Αλλάζω, τώρα, εντελώς θέμα και έρχομαι στο πεδίο των αγροτικών κινητοποιήσεων, όπου η θέση μου είναι σαφής: τα μπλόκα που εκ των πραγμάτων στρέφονται εναντίον άλλων κοινωνικών ομάδων, δεν υπηρετούν τα αιτήματα των αγροτών. Αντίθετα, τα υπονομεύουν. Ενώ οι καταλήψεις δρόμων και άλλων δημόσιων υποδομών που ανήκουν σε όλους, δεν είναι υπεύθυνες ενέργειες. Αλλά κινήσεις που βλάπτουν τη χώρα. Και, ασφαλώς, τις τοπικές οικονομίες στην περιφέρεια.

Με έκπληξη, μάλιστα, πληροφορήθηκα την απόφαση του μπλόκου της Νίκαιας να αρνηθεί την πρόσκλησή μου για συνάντηση με μία πανελλαδική αντιπροσωπεία αγροτών, τη Δευτέρα. Διάλογος δεν γίνεται με τελεσίγραφα. Και οι λύσεις προκύπτουν μόνο από συζήτηση. Όποιος αρνείται αυτές τις αρχές της λογικής και της Δημοκρατίας αναλαμβάνει μεγάλο βάρος απέναντι στην υπόλοιπη κοινωνία.

Από την πλευρά μου, επαναλαμβάνω ότι η πόρτα της κυβέρνησης μένει ανοιχτή σε όσους γεωργούς και κτηνοτρόφους θέλουν να συναντηθούν είτε μαζί μου, είτε με τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη και τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα. Κάτι που έκαναν, πρόσφατα, οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι της Κρήτης. Παράλληλα, η κυβέρνηση λαμβάνει υπόψιν κάθε δίκαιο αίτημα. Έτσι, ήδη μελετά μία δέσμη επιπλέον μέτρων ενίσχυσης. Πάντα, όμως, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων της εθνικής οικονομίας και σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Μέτρα τα οποία κυρίως θα βασίζονται σε πόρους από την ανακατανομή των αδιάθετων ποσών τα οποία προέκυψαν από το νέο πλαίσιο για τις αγροτικές επιδοτήσεις. Είναι φανερό, άλλωστε, ότι δεν θα μπορούσε η θετική ανταπόκριση στο αίτημα μιας επιμέρους κοινωνικής κατηγορίας να εκτροχιάσει τη θετική οικονομική πορεία ολόκληρης της χώρας. Όπως φανερό είναι και πως κανένα μέτρο έξω από τα πλαίσια της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής δεν θα μπορούσε να σταθεί στις Βρυξέλλες.

Αδιαπραγμάτευτη, πάντως, παραμένει η θέση μου για την εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ μέσω της ένταξής του στην ΑΑΔΕ. Κι αυτό, γιατί πρόκειται για τον καταλύτη που θα εκσυγχρονίσει συνολικά τον πρωτογενή τομέα στη χώρα. Με αποτέλεσμα από τη μία πλευρά, τα κοινοτικά κονδύλια να ενισχύουν, επιτέλους, την εθνική παραγωγή. Αλλά και οι έντιμοι αγρότες να εισπράττουν, κάθε χρόνο, περισσότερα χρήματα. Φαίνεται, όμως, ότι η τολμηρή αυτή απόφασή μας ξεβόλεψε αρκετούς που είχαν συνηθίσει να δρουν αξιοποιώντας τα κενά και τις δυσλειτουργίες του παλαιού συστήματος. Λυπάμαι, αλλά αυτή η παθογένεια 40 ετών και διακομματικών ευθυνών θα πρέπει να πάψει. Κανείς, άλλωστε, δεν θέλει κάποιοι επιτήδειοι να ζουν σε βάρος τίμιων επαγγελματιών, αλλά και σε βάρος του ίδιους του Κράτους. Είναι κάτι που θα πρέπει να απασχολήσει, νομίζω και την αντιπολίτευση η στάση της οποίας εμφανίζεται αντιφατική: ενώ από καιρό καταγγέλλει τα προβλήματα του ΟΠΕΚΕΠΕ, τώρα που η κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρούν στη μεταρρύθμισή του, εκείνη αντιδρά. Και, βέβαια, δεν απαντά σε αυτό που ρωτούν όλοι οι πολίτες: θέλει τους δρόμους κλειστούς ή ελεύθερους σε όλους;

Να περάσω στο στεγαστικό, ένα ζήτημα που απασχολεί πολλούς πολίτες, κυρίως τους νέους, αλλά όχι μόνο. Και σίγουρα δεν αφορά μόνο τη χώρα μας. Σχεδόν σε όλο τον δυτικό κόσμο οι τιμές στα ενοίκια και στην αγορά κατοικίας αυξάνονται. Τα τελευταία 2.5 χρόνια, με 43 διακριτές κρατικές παρεμβάσεις, τόσο για την απόκτηση όσο και για τη ενοικίαση κατοικίας, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 6,7 δισ. ευρώ και με περισσότερους από 1,5 εκ. δικαιούχους, προσπαθούμε να δώσουμε λύσεις που ανακουφίζουν ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα. Στην πρόσφατη συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής για τη Στεγαστική Πολιτική καθορίστηκαν και οι επόμενοι στόχοι για το 2026. Προχωρούμε στην αξιοποίηση των πρώτων 10 δημοσίων ακινήτων για προσιτή κατοικία μέσω της κοινωνικής αντιπαροχής, καθώς και για την κατασκευή περί των 1.350 προσιτών κατοικιών σε 3 αδρανή στρατόπεδα. Παράλληλα, θα ενεργοποιηθούν δύο νέα προγράμματα για ανακαινίσεις σε παλαιές κατοικίες αλλά και δημοτικά κτήρια που προορίζονται για κατοικίες σε δημοσίους υπαλλήλους σε δήμους και κοινότητες έως 1.500 κατοίκων. Μία ακόμη σημαντική παρέμβαση είναι η επέκταση του προγράμματος Μετεγκατάστασης σε άλλες 6 περιφερειακές ενότητες, σε Δράμα, Κιλκίς, Σέρρες, Φλώρινα, Πέλλα και Καστοριά. Το πρόγραμμα, θυμίζω, δημιουργήθηκε για να ενισχύσει ακριτικές περιοχές και να δώσει κίνητρα σε ανθρώπους να επιστρέψουν στον τόπο τους, να αξιοποιήσουν την περιουσία τους ή ακόμη και να εγκατασταθούν σε μια περιοχή που επιλέγουν. Η ενίσχυση των 10.000 ευρώ χορηγείται χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.

Στο πεδίο της καθημερινότητας και των δικαιωμάτων των πολιτών, τέθηκε σε λειτουργία η ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας η οποία επιτρέπει στους ανάπηρους συμπολίτες μας να μπορούν να μπαίνουν στο Μετρό, σε όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς της Αθήνας, σε όλα τα λεωφορεία της Θεσσαλονίκης και σε δημόσια μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, χωρίς να χρειάζεται όλη αυτή η ταλαιπωρία του παρελθόντος, να επιδεικνύουν πολλά διαφορετικά χαρτιά στο γκισέ. Το διαπιστώσαμε και στην πράξη, κάνοντας με τον Παναγιώτη και τον Πέτρο την περασμένη Τετάρτη μια διαδρομή με συρμό του Μετρό. Μια απλή διαδικασία, όπως θα έπρεπε να είναι από την αρχή. Είναι μόνο μία από τις πολλές παρεμβάσεις που κάνουμε για να βοηθήσουμε τους συμπολίτες μας με αναπηρία να μπορούν να κινούνται ελεύθερα, να συμμετέχουν ισότιμα στην κοινωνική και οικονομική ζωή και να μην αισθάνονται αποκλεισμένοι στην καθημερινότητά τους.

Στον τομέα της υγείας, η πρόληψη και η έγκαιρη φροντίδα παραμένουν σταθερή μας προτεραιότητα. Τις επόμενες ημέρας, μετά την υπογραφή της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης, ξεκινά η αποστολή SMS σε περίπου 8.000 ενήλικες με σοβαρή παχυσαρκία, ώστε να λάβουν δωρεάν ολοκληρωμένη διατροφική, ψυχολογική και θεραπευτική υποστήριξη. Η Ελλάδα προηγείται σε αυτό το θέμα πολλών άλλων χωρών, κάνοντας πράξη τις κατευθυντήριες οδηγίες που έδωσε φέτος πρώτη φορά ο ΠΟΥ για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, μια σύγχρονη μάστιγα με εκατομμύρια θύματα κάθε χρόνο. Η συγκεκριμένη δράση εντάσσεται στο μεγάλο πρόγραμμα «Προλαμβάνω» που «τρέχει» το Υπουργείο Υγείας από το 2022. Πολύ σύντομα ξεκινάει και ο δωρεάν έλεγχος για την πρόληψη της νεφρικής δυσλειτουργίας και στοχεύει στην έγκαιρη ανίχνευση νεφρικών παθήσεων σε πολίτες υψηλού κινδύνου. Σήμερα, η Ελλάδα συμβάλλει με την εμπειρία της στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων για τους ελέγχους υγείας, στο πλαίσιο του Σχεδίου Καρδιαγγειακής Υγείας της ΕΕ, ενώ αρκετές χώρες έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον να υιοθετήσουν στοιχεία του μοντέλου που εφαρμόζουμε.

Κάτι ακόμα που αφορά τη δημόσια υγεία. Στο εξής, οι γιατροί αλλά και καθένας από εμάς, θα έχουμε στη διάθεση μας τον Προσωπικό Βοηθό Υγείας Πολίτη στην εφαρμογή MyHealthApp. Πρόκειται για έναν ψηφιακό βοηθό βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη, που συγκεντρώνει βασικά στοιχεία του ιατρικού μας φακέλου και τα καθιστά εύκολα προσβάσιμα. Με μια απλή ερώτηση, ο χρήστης μπορεί να βρίσκει πληροφορίες όπως το ιστορικό εμβολιασμών, διαγνώσεις, φάρμακα, αποτελέσματα εξετάσεων, καθώς και δεδομένα για ανήλικα ή προστατευόμενα μέλη της οικογένειας. Παράλληλα, η εφαρμογή παρέχει ενημέρωση για τα εφημερεύοντα νοσοκομεία και τα ανοιχτά φαρμακεία, ενώ ο φάκελος του πολίτη ανανεώνεται διαρκώς με νέο υλικό. Επιπλέον οι επαγγελματίες υγείας θα μπορούν γρήγορα να βλέπουν με ασφάλεια το ιστορικό των ασθενών τους, βελτιώνοντας την ταχύτητα και την ποιότητα της διάγνωσης. Πρόκειται για ένα ακόμη βήμα προς ένα σύγχρονο, ψηφιακό και πιο αποτελεσματικό σύστημα υγείας, με τον πολίτη στο επίκεντρο.

Μία από τις πιο εντυπωσιακές, σε επίπεδο συμμετοχής, ήταν η πέμπτη εκδήλωση «Rebrain Greece» που διοργάνωσε το Υπουργείο Εργασίας στη Νέα Υόρκη την περασμένη Κυριακή. Πάνω από 1.500 Έλληνες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά έδωσαν το «παρών». Στόχος της εκδήλωσης ήταν να αναδειχθούν οι σημαντικές επαγγελματικές ευκαιρίες που πλέον υπάρχουν στη χώρα μας και ποια είναι η Ελλάδα του σήμερα, πόσο έχει αλλάξει από τα χρόνια της κρίσης που αναγκάστηκαν πολλοί συμπατριώτες μας να φύγουν. Στην εκδήλωση συμμετείχαν 35 όμιλοι επιχειρήσεων που αναζητούν εξειδικευμένα στελέχη και δραστηριοποιούνται σε κλάδους αιχμής, από τις κατασκευές και την τεχνητή νοημοσύνη και από την ενέργεια μέχρι τον τουρισμό και τη φαρμακοβιομηχανία. Εκτός από τις επαγγελματικές ευκαιρίες υπάρχουν και φορολογικά κίνητρα για να επιστρέψουν και. να χτίσουν το επόμενο κεφάλαιο της ζωής τους στην Ελλάδα.

Έρχομαι στις μεταφορές, καθώς μετά την Αθήνα, επεκτείνεται και στη Θεσσαλονίκη μέσα στον Δεκέμβριο η πιλοτική 24ωρη λειτουργία των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς για ένα Σαββατοκύριακο -στις 20 ή στις 27 του μήνα. Έτσι, η επιστροφή της νεολαίας -και όχι μόνο- από τη βραδινή έξοδο μπορεί να γίνεται με ασφάλεια με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Μια σημαντική υπηρεσία για την προστασία του κοινωνικού συνόλου που γίνεται πράξη με την συνδρομή των εργαζομένων στα μέσα μεταφοράς και οφείλουμε να τους το αναγνωρίσουμε. Επιπλέον, μπαίνουν σε λειτουργία οι λεγόμενες «έξυπνες» κάμερες στα λεωφορεία της πόλης προκειμένου να εντοπίζονται ψηφιακά παραβάσεις στις λεωφορειολωρίδες και επικίνδυνες οδηγικές συμπεριφορές.

Περνώ στον χώρο της Παιδείας για να αναδείξω ότι η εξωστρέφεια της ελληνικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης προχωράει με γοργά βήματα. Δεν ξέρω πόσο γνωστό είναι ότι στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών φοιτούν αυτήν τη στιγμή 8.015 αλλοδαποί προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές και υπάρχουν 240 υποψήφιοι διδάκτορες, επίσης αλλοδαποί. Η εξωστρέφεια και ο διεθνής προσανατολισμός του μεγαλύτερου ελληνικού πανεπιστημίου, που ήδη μετρά 866 συμφωνίες συνεργασίας με Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα σε 58 χώρες, διευρύνεται με 3 νέα προγράμματα προπτυχιακών σπουδών στα αγγλικά (Φιλοσοφική, Ιατρική και Φαρμακευτική) και επιπλέον 33 προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών που αναμένεται να προσελκύσουν ακόμη περισσότερους ξένους σπουδαστές. Θα επανέλθω όμως με πληρέστερο απολογισμό για τα αποτελέσματα της εξωστρέφειας σε όλα τα δημόσια ΑΕΙ τα τελευταία χρόνια.

Να προσθέσω στην ενότητα Παιδεία και τη λειτουργία 13 νέων Πειραματικών Σχολείων τα επόμενα σχολικά έτη (2026-2027 και 2027-2028). Μόνο τρία από αυτά θα βρίσκονται στην Αττική -σε Χαλάνδρι, Ταύρο και Νέα Ιωνία- ενώ τα υπόλοιπα θα λειτουργήσουν στην Περιφέρεια, σε πόλεις όπως η Αλεξανδρούπολη, η Φλώρινα, η Κέρκυρα, η Άρτα, η Ζάκυνθος και η Καρδίτσα. Μέχρι σήμερα, το δίκτυο των Πειραματικών Σχολείων αριθμεί 120 σχολικές μονάδες πανελλαδικά και με την αύξησή τους θα δοθεί η ευκαιρία σε περισσότερους μαθητές και μαθήτριες να έχουν πρόσβαση σε καινοτόμα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα, να καλλιεργήσουν ταλέντα και δεξιότητες για ανταποκριθούν στις αυξημένες απαιτήσεις της εποχής και στις ανάγκες της νέας γενιάς.

Κλείνω με ένα θετικό νέο για το Τατόι. Μέσα στην εβδομάδα, το Υπουργείο Πολιτισμού προκήρυξε τον δημόσιο διεθνή διαγωνισμό για την παραχώρηση της χρήσης του πρώην βασιλικού κτήματος για τουλάχιστον 65 χρόνια. Από τα 40 κτήρια του κτήματος, τα 24 παραχωρούνται προς αξιοποίηση, με χρήσεις που περιλαμβάνουν φιλοξενία, εστίαση και αγροδιατροφικές δραστηριότητες, πάντα με όρο την ήπια ανάπτυξη και τον σεβασμό στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον. Μια εκκρεμότητα δεκαετιών κλείνει.

Και με αυτό κλείνω και τη σημερινή ανασκόπηση. Ό,τι και αν κάνετε, να περάσετε καλά. Και καθώς το εορταστικό ωράριο έχει ξεκινήσει, να ευχηθώ καλή δύναμη στους εργαζόμενους. Γεια σας!

Αγρότες: Μύθοι και αλήθειες για το αγροτικό ζήτημα – 5 ερωτήσεις και απαντήσεις για τις επιδοτήσεις και τα πραγματικά προβλήματα

Με χιλιάδες αγρότες να βρίσκονται με τα τρακτέρ τους σε περισσότερα από 50 μπλόκα σε όλη τη χώρα, με βασικά αιτήματα την άμεση καταβολή όλων των ενισχύσεων, τον καθορισμό κατώτερων εγγυημένων τιμών, αλλά και τη μείωση του κόστους παραγωγής, η κοινωνία είναι διχασμένη κατά πόσο, τελικά, έχουν δίκιο ή άδικο να διαμαρτύρονται, παρακωλύοντας, μάλιστα, τις συγκοινωνίες. Ο «Ε.Τ.» της Κυριακής παρουσιάζει 5 αλήθειες και μύθους για τα αιτήματα αγροτών και κτηνοτρόφων.

1 Με ποια αφορμή ξεκίνησαν οι αγροτικές κινητοποιήσεις;

Αφορμή για τις αγροτικές κινητοποιήσεις στάθηκε η καθυστέρηση στην πληρωμή των αγροτικών επιδοτήσεων. Και είναι αλήθεια ότι παραδοσιακά η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης καταβάλλεται κάθε χρόνο έως τα τέλη Οκτωβρίου. Ωστόσο, φέτος, λόγω του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ και των αυστηρών ελέγχων που απαιτούσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εκταμίευση των ευρωπαϊκών πόρων, η ενίσχυση πιστώθηκε στους δικαιούχους με έναν μήνα καθυστέρησης, στις 28 Νοεμβρίου. Εκτός, όμως, από την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης, παρατηρήθηκαν καθυστερήσεις και σε άλλες πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως η Βιολογική Γεωργία (Μέτρο 11), καθώς η πρώτη εκκαθάριση για το 2024, αντί να ολοκληρωθεί μέσα στο καλοκαίρι ή το αργότερο αρχές Σεπτεμβρίου, καταβλήθηκε στις 17 Νοεμβρίου, ενώ για τη Βιολογική Κτηνοτροφία και Μελισσοκομία οι πληρωμές έγιναν μόλις πριν από λίγες ημέρες, στις 9 Δεκεμβρίου. Κάτι αντίστοιχο συνέβη και με τις Συνδεδεμένες Ενισχύσεις, η πληρωμή των οποίων, αν και θα έπρεπε να έχει γίνει μέχρι τις 15 Μαΐου, τελικά ολοκληρώθηκε στις 17 Νοεμβρίου, ενώ καθυστερήσεις έχουν παρατηρηθεί και στην καταβολή ορισμένων αποζημιώσεων από τον ΕΛΓΑ. 

2 Ισχύει ότι τα ποσά της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης που έλαβαν οι δικαιούχοι ήταν μειωμένα;

Ναι. Η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης που έλαβαν οι δικαιούχοι ανήλθε στα 363 εκατ. ευρώ έναντι 476 εκατ. ευρώ πέρυσι, καθώς πλέον υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά δεδομένα των αγροτών, δηλαδή τα τεκμήρια για το μέγεθος των εκμεταλλεύσεων. Επίσης, μέρος της προσωρινής μείωσης αποδίδεται σε ελέγχους που θα γίνουν άμεσα για την επαλήθευση των στοιχείων.

Περίπου 44.000 αγρότες εξαιρέθηκαν από την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης, καθώς, σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, υπήρχαν προβλήματα στις αιτήσεις και έχουν τεθεί σε διαδικασία ελέγχου. Ωστόσο, οι παραγωγοί, εφόσον το δικαιούνται και επαληθευτούν τα στοιχεία των δηλώσεών τους, θα πληρωθούν μόλις ολοκληρωθεί ο έλεγχος. Αυτοί που αποκλείονται από τις επιδοτήσεις είναι 2.000 παραγωγοί, μεταξύ των οποίων εκείνοι που εμπλέκονται με την Οικονομική Αστυνομία.

Σε ό,τι αφορά τα χιλιάδες αγροτεμάχια που έμειναν εκτός της πληρωμής, αρμόδιες πηγές υποστηρίζουν ότι οφείλεται στις αναντιστοιχίες με τις δορυφορικές φωτογραφίες. Για παράδειγμα, στις εποχικές καλλιέργειες στα κοφτολίβαδα ενδέχεται να είχε γίνει συγκομιδή πριν ληφθεί η εικόνα του δορυφόρου. Στις περιπτώσεις αυτές θα αναζητηθούν δορυφορικές εικόνες από προηγούμενες χρονικές περιόδους.

Σε όλες τις περιπτώσεις, πάντως, οι γεωργοί έχουν τη δυνατότητα διόρθωσης μέσω ενστάσεων, οι οποίες υποβάλλονται μέχρι τις 23 Δεκεμβρίου. Και όσα αγροτεμάχια, μετά την εξέταση των ενστάσεων, κριθούν επιλέξιμα θα πληρωθούν στη συνέχεια.

«Η χώρα δεν πρόκειται να χάσει ούτε ένα ευρώ από τους πόρους που θα περισσέψουν», τονίζουν κυβερνητικές πηγές.

Από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, πάντως, το 2025 θα καταβληθούν 3,3 δισ. ευρώ έναντι 2,7 δισ. ευρώ το 2024, δηλαδή 600 εκατ. περισσότερα, τα οποία προέρχονται από τον δεύτερο πυλώνα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, πράγμα που σημαίνει ότι κατευθύνονται σε προγράμματα εκσυγχρονισμού των καλλιεργειών και των εκμεταλλεύσεων, ενώ έως το τέλος του έτους θα καταβληθεί άλλο 1,2 δισ. ευρώ. 

3 Ενα από τα πάγια αιτήματα των διαμαρτυρόμενων αγροτών είναι το φθηνό αγροτικό ρεύμα. Επιβαρύνονται, όντως, με υψηλές τιμές;

Οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς καθορίζονται από τη χονδρική τιμή της ενέργειας. Τα κυμαινόμενα τιμολόγια ρεύματος του Δεκεμβρίου κυμαίνονται από 14 έως 25 λεπτά η κιλοβατώρα, ενώ στα σταθερά οι τιμές ξεκινούν από τα 9 και φτάνουν έως και τα 17 λεπτά η κιλοβατώρα.

Ωστόσο, από την άνοιξη του 2024 το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει θεσπίσει το πρόγραμμα «ΓΑΙΑ», που απευθύνεται αποκλειστικά σε αγρότες και προσφέρει χαμηλές τιμές ρεύματος, ενώ το συμβόλαιο έχει συνολική διάρκεια 10 ετών. Για τα δύο πρώτα χρόνια, οι αγρότες απολαμβάνουν μια σταθερή, προνομιακή τιμή ανά κιλοβατώρα (kWh), η οποία ανέρχεται στα 9 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Μετά τη διετία, για το 1/3 της κατανάλωσής τους, οι αγρότες διατηρούν σταθερή τιμή, ενώ για την υπόλοιπη κατανάλωση έχουν τη δυνατότητα επιλογής τιμολογίου από τα διαθέσιμα της αγοράς. Δικαίωμα ένταξης έχουν οι κάτοχοι αγροτικών συνδέσεων (χαμηλής ή μέσης τάσης) που δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές ή έχουν ρυθμίσει τυχόν οφειλές που εκδόθηκαν έως τις 31/12/2023.

Ωστόσο, αρκετοί από τους αγρότες δεν κατάφεραν να ενταχθούν στο πρόγραμμα «ΓΑΙΑ», καθώς δεν υπέβαλαν εγκαίρως αίτηση, κάποιοι απεντάχθηκαν επειδή άφησαν απλήρωτες δόσεις στη ρύθμιση οφειλών και κάποιοι άλλοι, αν και το επιθυμούσαν, δεν μπόρεσαν να επανενταχθούν, καθώς οι όροι είναι αυστηροί.

Πάντως, στα μέτρα που αναμένεται να ανακοινώσει τις επόμενες ημέρες ο πρωθυπουργός για τη στήριξη των αγροτών αναμένεται η εκ νέου ενεργοποίηση του προγράμματος για φθηνό ρεύμα και δεν αποκλείεται η χαμηλή σταθερή τιμή, αντί για δύο έτη, να είναι τέσσερα. 

4 Γιατί οι κτηνοτρόφοι διαμαρτύρονται για τα βοσκοτόπια; Είναι βάσιμοι οι ισχυρισμοί τους για απώλεια επιδοτήσεων;

Οι κτηνοτρόφοι διαμαρτύρονται έντονα για τα βοσκοτόπια, κυρίως, λόγω του νέου συστήματος κατανομής που εφαρμόζεται από φέτος. Ειδικότερα, καταργήθηκε η λεγόμενη «τεχνική λύση», η οποία επέτρεπε να δηλώνουν βοσκοτόπια σε διαφορετικές περιφέρειες, με αποτέλεσμα περίπου 13.000 κτηνοτρόφοι να μείνουν εκτός επιδοτήσεων, καθώς δεν κατέστη δυνατόν να τους κατανεμηθούν, παρόλο που έχουν πραγματική παραγωγική δραστηριότητα που επιβεβαιώνεται μέσα από τιμολόγια κρέατος, γάλακτος κ.λπ.

Οι εκτάσεις πλέον προσδιορίζονται από τα στοιχεία της παραγωγικής δραστηριότητας των κτηνοτρόφων, πράγμα που σημαίνει ότι κανείς δεν μπορεί πλέον να ενεργοποιεί δικαιώματα σε βοσκότοπους που βρίσκονται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από την κτηνοτροφική του εκμετάλλευση. Στο μεταβατικό σύστημα πληρωμών, οι δημόσιοι βοσκότοποι κατανέμονται στον νομό όπου βρίσκεται η κτηνοτροφική εγκατάσταση ή στον όμορο νομό, ενώ όσοι διαθέτουν ιδιωτικούς βοσκότοπους λαμβάνουν ενίσχυση μόνο για τη διατήρηση του βοσκότοπου για την οποία απαιτείται ελάχιστη βοσκοφόρτωση 0,2 MMZ/ha.

Ετσι, πολλοί κτηνοτρόφοι είδαν σημαντικές μειώσεις στα δικαιώματα βασικής ενίσχυσης, ενώ σε ορισμένες περιοχές, παρά την ύπαρξη ζώων, δεν υπήρχε διαθέσιμος βοσκότοπος του συστήματος για να δηλωθεί.

Πάντως, πολλοί κτηνοτρόφοι, κυρίως από την Κρήτη, επί πολλά χρόνια εμφανίζονταν με ζώα και βοσκοτόπια «ανύπαρκτα», γεγονός που οδήγησε στην παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Πάντως, αν και τα κριτήρια πλέον είναι αυστηρά από την Ευρωπαϊκή Ενωση, ώστε να διασφαλιστούν οι επιδοτήσεις, στην πρόσφατη συνάντησή του με τους Κρητικούς αγρότες ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, δεσμεύτηκε να εξετάσει το πρόβλημα. 

5 Ενα από τα πάγια αιτήματα των μπλόκων είναι η επιτάχυνση των αποζημιώσεων για την ευλογιά, αλλά και η αύξηση της ενίσχυσης. Είναι δίκαιο το αίτημα;

Με τα ζώα που έχουν θανατωθεί από την ευλογιά να πλησιάζουν τα 450.000 και χιλιάδες κτηνοτρόφους να βρίσκονται σε απόγνωση, η κυβέρνηση ανακοίνωσε, πριν από λίγες ημέρες, πρόσθετη στήριξη των πληγέντων.

Μέχρι σήμερα, έχουν καταβληθεί περίπου 93 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις που αφορούν απώλεια εισοδήματος από τις θανατώσεις ζώων και το κόστος ζωοτροφών.

Στις αρχές Δεκεμβρίου 2025 εγκρίθηκαν επιπλέον 56 εκατ. ευρώ για την απώλεια εισοδήματος των κτηνοτρόφων και 21 εκατομμύρια ευρώ για την ενίσχυση του κόστους των ζωοτροφών. Από αυτά, τα 28,5 εκατ. ευρώ αφορούν αποζημιώσεις για όσους έχουν θανατώσει τα ζώα τους το 2024 και το 2025 λόγω των ζωονόσων και το ύψος της ενίσχυσης ανέρχεται στα 70 ευρώ για θανατωθέντα πρόβατα και αίγες άνω των 6 μηνών, ενώ για τα υπόλοιπα ζώα (αμνοερίφια έως 6 μηνών και κριοί ή τράγοι άνω των 6 μηνών) το ποσό διαμορφώνεται στο μισό, δηλαδή στα 35 ευρώ. Ο αριθμός των δικαιούχων υπολογίζεται στους 2.200 εκτροφείς για περίπου 450.000 θανατωθέντα ζώα, ενώ η μέση αποζημίωση ανά εκτροφέα εκτιμάται στις 13.000 ευρώ.

Το υπόλοιπο ποσό, δηλαδή τα 27,5 εκατ. ευρώ, αφορά αποζημιώσεις για ζωοτροφές -το 50% της αρχικής ενίσχυσης-, δεδομένου ότι η ευλογιά επεκτάθηκε και το δεύτερο εξάμηνο του 2025. Σημειώνεται ότι έχουν ήδη πληρωθεί ποσά ύψους 14, 6 και 4 ευρώ ανά ζώο, ανάλογα με την περιοχή όπου βρίσκεται η εκμετάλλευση και λαμβάνοντας υπ’ όψιν τον χρόνο που ίσχυσαν οι απαγορεύσεις ανά περιοχή, με βάση τα στοιχεία όπως είχε εξελιχθεί η ασθένεια έως τον Ιούλιο του 2025. Με την αύξηση κατά 50% των ποσών στις αντίστοιχες περιοχές, η συνολική αποζημίωση θα ανέλθει σε 21, 9 και 6 ευρώ ανά ζώο. Η συνολική ενίσχυση των κτηνοτρόφων θα ξεπεράσει τα 180 εκατ. ευρώ.

Οι αποζημιώσεις καταβάλλονται μέσω του Κρατικού Προϋπολογισμού και του ΕΛΓΑ, με τις πληρωμές να δρομολογούνται σε τμηματική βάση προς τους δικαιούχους και μέχρι το τέλος του έτους αναμένεται ένα νέο κύμα καταβολών.

Μάλιστα, τροπολογία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης εισάγει σειρά ρυθμίσεων για την ασφαλιστική εισφορά του ΕΛΓΑ και τη διαχείριση των ζημιών του 2025, με στόχο τη διευκόλυνση των παραγωγών και την επιτάχυνση των αποζημιώσεων.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της τροπολογίας, η ειδική ασφαλιστική εισφορά του ΕΛΓΑ για το έτος 2025 θα μπορεί να καταβληθεί έως τις 30 Ιουνίου 2026, δίνοντας επιπλέον χρόνο στους παραγωγούς να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους.

Παράλληλα, θεσπίζεται η δυνατότητα χορήγησης προκαταβολών αποζημιώσεων ακόμη και σε παραγωγούς που δεν έχουν εξοφλήσει την εισφορά του ίδιου έτους, αρκεί να έχουν τακτοποιήσει τις οφειλές των ετών 2023 και 2024. Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΛΓΑ θα μπορεί, έως τις 31 Μαρτίου 2026, να εγκρίνει προκαταβολές έως και το 80% της εκτιμηθείσας ζημιάς.