Στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, νότια της Γροιλανδίας και της Ισλανδίας, μια μεγάλη περιοχή νερού συμπεριφέρεται πολύ παράξενα. Ενώ ο υπόλοιπος ωκεανός θερμαίνεται, αυτή γίνεται όλο και πιο ψυχρή. Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι έχει την απάντηση σε αυτό το μυστήριο — και είναι ένα δυσοίωνο σημάδι ότι ο κόσμος οδεύει ολοταχώς προς ένα από τα πιο ανησυχητικά κλιματικά σημεία καμπής.
Αυτή η λωρίδα του ωκεανού – που έχει ονομαστεί «ψυχρή κηλίδα» ή «τρύπα θέρμανσης» – έχει ψυχθεί κατά σχεδόν 1 βαθμό Κελσίου από το 1900.
Οι επιστήμονες συζητούν εδώ και καιρό αν αυτή η ανωμαλία οφείλεται στην απώλεια θερμότητας από την επιφάνεια του ωκεανού εξαιτίας αλλαγών στους ανέμους και τα σύννεφα, ή αν αποτελεί ένδειξη της εξασθένησης ενός κρίσιμου συστήματος ωκεάνιων ρευμάτων, το οποίο μεταφέρει θερμότητα. Η νέα έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ισχύει το δεύτερο, και το εύρημα αυτό δείχνει ένα ανησυχητικό μέλλον.
Η Ατλαντική Μεσημβρινή Ανατρεπτική Κυκλοφορία, ή AMOC (Atlantic Meridional Overturning Circulation), λειτουργεί σαν ένας τεράστιος ωκεάνιος μεταφορικός ιμάντας, μεταφέροντας ζεστό νερό από τους τροπικούς στο βόρειο ημισφαίριο, όπου ψύχεται, βυθίζεται και ρέει πίσω προς τον νότο.
Πλήθος ερευνών υποδηλώνει ότι αυτό το σύστημα εξασθενεί, καθώς η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη λιώνει τους πάγους και προκαλεί εισροή γλυκού νερού στον ωκεανό, διαταράσσοντας την ευαίσθητη ισορροπία θερμότητας και αλατότητας του AMOC. Ορισμένοι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η AMOC κατευθύνεται προς ένα σημείο καμπής, ενδεχομένως ακόμη και μέσα σε αυτόν τον αιώνα, πράγμα που σημαίνει ότι μια μελλοντική κατάρρευση είναι προδιαγεγραμμένη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μια διακοπή της λειτουργίας της AMOC θα αποτελούσε παγκόσμια καταστροφή, προκαλώντας επιταχυνόμενη άνοδο της στάθμης της θάλασσας στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ, βυθίζοντας την Ευρώπη σε συνθήκες ολικού παγετού τον χειμώνα και μετατοπίζοντας τους μουσώνες στην Αφρική, προκαλώντας παρατεταμένες ξηρασίες.
Η ψυχρή κηλίδα έχει ερμηνευτεί από ορισμένους ως το «αποτύπωμα» της αλλαγής της AMOC, επειδή πρόκειται για την περιοχή στην οποία το AMOC μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος της θερμότητάς του.
Βαθιά στα μυστικά του ωκεανού
Για να εξιχνιάσουν καλύτερα τι συμβαίνει σε αυτό το τμήμα του Ατλαντικού, οι επιστήμονες της μελέτης συνδύασαν πραγματικά δεδομένα θερμότητας των ωκεανών από όργανα και δορυφόρους με κλιματικά μοντέλα.
Διαπίστωσαν ότι η ψύξη στην ψυχρή κηλίδα δεν συνέβαινε μόνο στην επιφάνεια, αλλά και βαθιά στον ωκεανό, όπου οι ατμοσφαιρικές συνθήκες, όπως οι άνεμοι και τα σύννεφα, έχουν πολύ ασθενέστερη επίδραση.
Όλες οι ενδείξεις δείχνουν την επίδραση της AMOC, σύμφωνα με τη μελέτη. «Μεταβάλλει τη μεταφορά θερμότητας των ωκεανών», γεγονός που οδηγεί στην ψύξη της ψυχρής κηλίδας, δήλωσε ο Στέφαν Ράμστορφ , ένας εκ των συγγραφέων της μελέτης και καθηγητής φυσικής και ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Πότσνταμ στη Γερμανία.
Υπάρχουν επίσης πολλές άλλες αποδείξεις ότι η AMOC εξασθενεί, ανεξάρτητα από την ψυχρή κηλίδα, πρόσθεσε, με ορισμένες μελέτες να υποδηλώνουν ότι βρίσκεται στο πιο αδύναμο σημείο της εδώ και περίπου 1.000 χρόνια.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι είναι δυνατόν να δημιουργηθεί μια ψυχρή κηλίδα μόνο μέσω των ατμοσφαιρικών συνθηκών, δήλωσε ο Ρενέ βαν Βέστεν, ερευνητής θαλάσσιων και ατμοσφαιρικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα. Ωστόσο, το γεγονός ότι η νέα μελέτη βρήκε συνεπή αποτελέσματα σε διαφορετικά σύνολα δεδομένων «ενισχύει τη στιβαρότητα των συμπερασμάτων», ανέφερε.
Ο Ντέιβιντ Θόρναλι, καθηγητής ωκεανογραφίας και κλιματικής επιστήμης στο University College του Λονδίνου (UCL), ο οποίος επίσης δεν συμμετείχε στην έρευνα, δήλωσε ότι η μελέτη ενισχύει τις αποδείξεις για τη σύνδεση μεταξύ της ψυχρής κηλίδας και μιας εξασθενημένης AMOC, αλλά συνέστησε προσοχή, καθώς η σπανιότητα των πραγματικών δεδομένων σημαίνει ότι τα διαθέσιμα σύνολα δεδομένων «είναι καλύτερο να θεωρούνται καλές προσεγγίσεις παρά τέλειες αναπαραστάσεις της πραγματικότητας».
Οι αβεβαιότητες παραμένουν, δήλωσε στο CNN, και «δεν νομίζω ότι (αυτή η μελέτη) θα είναι η τελευταία λέξη για το θέμα».
Ο Τζόναθαν Μπέικερ, ανώτερος επιστήμονας κλίματος στη Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου (Met Office), συμφώνησε, δηλώνοντας στο CNN: «Θα θεωρούσα ότι αυτή η μελέτη προσθέτει στοιχεία για τη συμβολή της AMOC στην ψυχρή κηλίδα, παρά ότι λύνει οριστικά το ζήτημα».
Ροή Ειδήσεων 
