Ελ Νίνιο: «Εκτός κλίμακας» το φαινόμενο που έρχεται – Σε κίνδυνο εκατομμύρια άνθρωποι

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) προειδοποιεί ότι το Ελ Νίνιο που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη μπορεί να είναι τόσο ισχυρό ώστε να ξεπεράσει τα επίπεδα που έχουν καταγραφεί τις τελευταίες δεκαετίες. Σύμφωνα με τη νέα εποχική πρόγνωση του WMO, η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας στον τροπικό Ειρηνικό, όπου βρίσκεται η «καρδιά» του Ελ Νίνιο, ενδέχεται να φτάσει έως και τους 3,8 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο μεταξύ Νοεμβρίου 2026 και Ιανουαρίου 2027. Το φαινόμενο αναμένεται να κορυφωθεί περίπου τον Δεκέμβριο, όμως οι συνέπειές του μπορεί να συνεχιστούν για μεγάλο διάστημα μετά την κορύφωσή του.«Θα μπορούσε να είναι πρωτοφανές σε ένταση, κυριολεκτικά εκτός των διαγραμμάτων παρακολούθησης που χρησιμοποιούμε τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες», δήλωσε η γενική γραμματέας του WMO, Σελέστε Σάουλο.

Τι είναι το Ελ Νίνιο

Το Ελ Νίνιο είναι η θερμή φάση ενός φυσικού κλιματικού κύκλου στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό, γνωστού ως ENSO. Η ασυνήθιστη θέρμανση των επιφανειακών υδάτων του Ειρηνικού επηρεάζει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία και μπορεί να αλλάξει τις θερμοκρασίες και τις βροχοπτώσεις σε τεράστιες περιοχές του πλανήτη. Δεν προκαλείται από την κλιματική αλλαγή.

We’re headed for an El Niño that is — quite literally — off the charts.

WMO’s Global Seasonal Climate Update shows that El Niño is forecast to exceed the scale of global monitoring charts. Its impacts will be felt well into 2027.

Read the full update: https://t.co/TNAzqhUN1h https://t.co/wepfQM8Z7z

— World Meteorological Organization (@WMO) October 22, 2026

Ωστόσο, η υπερθέρμανση του πλανήτη μπορεί να ενισχύσει τις επιπτώσεις του. Ήδη στις αρχές Οκτωβρίου ο WMO υπολόγιζε ότι υπήρχε σχεδόν 100% πιθανότητα το Ελ Νίνιο να συνεχιστεί έως τον Φεβρουάριο του 2027 και ότι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα τουλάχιστον από το 1950.

Εναέρια λήψη από drone δείχνει τις πλημμύρες κατά μήκος του ποταμού Παρανά μετά τις ισχυρές βροχοπτώσεις, στη Σιουδάδ δελ Έστε της Παραγουάης, στις 22 Οκτωβρίου 2026. REUTERS/Cesar Olmedo.

Γιατί ανησυχούν τόσο οι επιστήμονες

Οι τελευταίες προβλέψεις ανεβάζουν ακόμη περισσότερο τον πήχη. Ο WMO εκτιμά ότι οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στον κεντρικό Ειρηνικό μπορεί να βρεθούν περίπου 3,8 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα μεταξύ Νοεμβρίου και Ιανουαρίου. «Δεν έχουμε δει στα αρχεία μας 3,8 βαθμούς. Έχουμε δει περίπου 3 βαθμούς σε ορισμένα Ελ Νίνιο-ρεκόρ, με πολύ σημαντικές επιπτώσεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Επομένως βρισκόμαστε πέρα από αυτό το όριο», ανέφερε η Σελέστε Σάουλο. Η προηγούμενη μεγάλη κορύφωση καταγράφηκε στο Ελ Νίνιο του 2015-2016, όταν η εποχική απόκλιση της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας έφτασε περίπου τους 2,6 βαθμούς Κελσίου.

Μια γυναίκα κάθεται σε χώρο προσωρινής φιλοξενίας, αφού αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι της λόγω των πλημμυρών, στη Σιουδάδ δελ Έστε της Παραγουάης, στις 22 Οκτωβρίου 2026. REUTERS/Cesar Olmedo.

Πλημμύρες στη μία πλευρά, ξηρασία στην άλλη

Οι επιπτώσεις δεν θα είναι ίδιες παντού. Στην Ανατολική Αφρική αυξάνεται η πιθανότητα ισχυρών βροχοπτώσεων και πλημμυρών, ενώ στη νότια Αφρική οι ξηρότερες συνθήκες μπορεί να πλήξουν τις καλλιέργειες, τα αποθέματα νερού και τα εισοδήματα εκατομμυρίων ανθρώπων. Στη Νοτιοανατολική Ασία αναμένονται υψηλότερες θερμοκρασίες και ελλείψεις βροχοπτώσεων, αυξάνοντας την πίεση στη γεωργία και στα αποθέματα νερού αλλά και τον κίνδυνο πυρκαγιών. Στην αμερικανική ήπειρο αναμένονται περισσότερες βροχοπτώσεις σε τμήματα της δυτικής Νότιας Αμερικής, ενώ ο κίνδυνος ξηρασίας αυξάνεται σε περιοχές της Κεντρικής Αμερικής, της Καραϊβικής και του Αμαζονίου.

Ένα χωράφι με σόγια έχει βυθιστεί στα νερά μετά τις ισχυρές βροχοπτώσεις, στην Κολόνια Ιγκουασού, έξω από τη Σιουδάδ δελ Έστε της Παραγουάης, στις 22 Οκτωβρίου 2026. REUTERS/Cesar Olmedo.

Οι πρώτες συνέπειες είναι ήδη ορατές

Το Ελ Νίνιο έχει ήδη αρχίσει να αφήνει το αποτύπωμά του στη Λατινική Αμερική. Σύμφωνα με το Reuters, έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες έχουν πλήξει περιοχές από το Μεξικό μέχρι τη Χιλή. Στην Παραγουάη, η άνοδος της στάθμης του ποταμού Παρανά έχει επηρεάσει περίπου 4.200 οικογένειες, ενώ μία 58χρονη γυναίκα έχασε τη ζωή της όταν κατέρρευσε το σπίτι της. Στην Αργεντινή δύο εργαζόμενοι σε αγρόκτημα έχασαν τη ζωή τους ενώ προσπαθούσαν να μετακινήσουν βοοειδή μακριά από πλημμυρισμένες περιοχές. Στη Χιλή έχουν καταγραφεί κατολισθήσεις, χαλαζοπτώσεις και πλημμύρες, ενώ στις ακτές του Μεξικού τα ισχυρά κύματα έχουν προκαλέσει σοβαρή διάβρωση.

Ένα σπίτι έχει βυθιστεί στα νερά μετά τις ισχυρές βροχοπτώσεις, στη Σιουδάδ δελ Έστε της Παραγουάης, στις 22 Οκτωβρίου 2026. REUTERS/Cesar Olmedo.

Φόβοι για νέα επισιτιστική κρίση

Η μεγαλύτερη ανησυχία, ωστόσο, αφορά τους ανθρώπους που βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με φτώχεια, συγκρούσεις και έλλειψη τροφίμων. Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ εκτιμά ότι οι συνέπειες του Ελ Νίνιο θα μπορούσαν να οδηγήσουν τουλάχιστον 49 εκατομμύρια επιπλέον ανθρώπους σε οξεία επισιτιστική ανασφάλεια έως το τέλος του 2027. Η ανάλυση αφορά 45 ευάλωτες χώρες. Σε αυτές, ο αριθμός των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια θα μπορούσε να αυξηθεί από περίπου 225 εκατομμύρια σε 274 εκατομμύρια. Στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική περισσότεροι από 16 εκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να επηρεαστούν επιπλέον, ενώ στην ανατολική και νότια Αφρική ο αριθμός ξεπερνά τα 18 εκατομμύρια. Στην Ασία και τον Ειρηνικό υπολογίζεται ότι ακόμη 8,2 εκατομμύρια άνθρωποι μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με οξεία επισιτιστική ανασφάλεια. Το προηγούμενο ισχυρό Ελ Νίνιο του 2015-2016 είχε επηρεάσει την επισιτιστική ασφάλεια 60 έως 100 εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι υπηρεσίες του ΟΗΕ ζητούν τώρα από τις κυβερνήσεις να προετοιμαστούν πριν το φαινόμενο φτάσει στην κορύφωσή του. «Δεν μπορούμε να σταματήσουμε το Ελ Νίνιο. Μπορούμε όμως να αποτρέψουμε πολλές από τις χειρότερες ανθρώπινες συνέπειές του», υπογράμμισε η γενική γραμματέας του WMO.