Νίκος Καρβέλας: Η άγνωστη εκκεντρική ζωή του πριν από την Άννα Βίσση [εικόνες]

Υπάρχει, όμως, και μια άλλη ιστορία, λιγότερο φωτισμένη, που προηγείται της άνοιξης του 1983, όταν οι δρόμοι των δύο καλλιτεχνών ενώθηκαν και προσωπικά.

Είναι η ιστορία ενός ροκ νέου από το Παλαιό Φάληρο, που πέρασε από τη Νομική Σχολή, αλλά δεν «ακούμπησε» στη δικηγορία, έγραψε λαϊκά τραγούδια τα οποία «απαρνήθηκε», ονειρεύτηκε και αναζήτησε την επιτυχία σε ροκ διαδρομές, μα, πάνω όλα, έδειξε από νωρίς ότι δεν σκόπευε να χωρέσει εύκολα στα καλούπια της εποχής του. Στο τέλος αυτής της διαδρομής μας περιμένει ένα εντυπωσιακό εύρημα: η παρουσία του, το 1977, σε συζήτηση μιας εφημερίδας για την παρθενία, την πορνεία, τον γάμο και την Εκκλησία. Είναι η πρώτη και τελευταία φορά που ο Νίκος Καρβέλας δεν συστήνεται στον Τύπο ως μουσικοσυνθέτης, αλλά ως φοιτητής Νομικής.

Ο γιος που δεν ήθελε να γίνει επιστήμονας

Ο πατέρας του ήταν οδοντοτεχνίτης, αλλά ο γιος του τον θεωρούσε περισσότερο ποιητή. Του άρεσε η τέχνη, ζωγράφιζε και έφτιαχνε γλυπτά, στοιχεία που έκαναν τον νεαρό Νίκο να βλέπει σε εκείνον έναν άνθρωπο με καλλιτεχνική φύση. Ο πατέρας πίστευε τόσο πολύ στις δυνατότητές του γιού του, ώστε έφτανε να του λέει ότι κάποια μέρα θα κυβερνούσε. Ο ίδιος ο Νίκος αισθανόταν ότι οι δυο τους δεν γνωρίστηκαν ποτέ ουσιαστικά. Ίσως, όπως ο ίδιος εκτιμούσε, να έφταιγε η ντροπαλότητα του ενός και ο παρορμητισμός του άλλου.

Ο Νίκος Καρβέλας είναι ο συνθέτης στο δίσκο του Γιάννη Καλαντζή «Πάλι κοντά σου». Ανάμεσα τους η για μια πενταετία συνεργάτης και στιχουργός του Βαρβάρα Τσιμπούλη.

Τη μητέρα του, αντίθετα, την έβλεπε ως πολύ πιο συντηρητική. Και δεν ήταν δύσκολο να καταλάβει κανείς το γιατί. Ο Νίκος ήταν ένα εξαιρετικά ζωηρό παιδί, που στην εφηβεία του είχε γίνει γνωστός για την εκκεντρική παρουσία του σε ολόκληρο το Παλαιό Φάληρο. Η μητέρα του θυμόταν μέχρι το τέλος της ζωής της, το 2018, την ημέρα που ο ατίθασος γιος της εμφανίστηκε μπροστά της με σκουλαρίκια στα αυτιά. Βρισκόμαστε ακόμη στα μέσα της δεκαετίας του 1970, όταν η εικόνα ενός άνδρα με σκουλαρίκια αποτελούσε τουλάχιστον πρόκληση για τα κοινωνικά δεδομένα της εποχής.

Η αντίδρασή της ήταν ανάλογη. Έντρομη, με δάκρυα στα μάτια, ρώτησε τον άλλο της γιο αν ο αδελφός του ήταν ανώμαλος. Για τον Νίκο, όμως, η εμφάνιση, η συμπεριφορά και οι επιλογές του αποτελούσαν ήδη έναν τρόπο να δηλώνει την ανεξαρτησία του.

Η σχέση με τους γονείς του θα αποτυπωνόταν με έναν ιδιαίτερο τρόπο το 1987, όταν τους έβαλε να τραγουδήσουν μαζί του στο στούντιο το «Ο Γιεγιές». Το τραγούδι εξελισσόταν σε έναν μουσικό διάλογο ανάμεσα στους γονείς και στον γιο, ανακαλώντας τις αντιδράσεις τους στα εφηβικά του χρόνια.

«Γιεγιές, δεν θέλουμε να γίνεις γιεγιές, και να μας ξεφτιλίζεις – Μα εγώ είμαι γεννημένος για καταστροφές, για να κοπανάω πιάνα και να σπάω χορδές».

Χρόνια αργότερα, ο Καρβέλας θα εξηγούσε τη σημασία εκείνης της ηχογράφησης: «Το ότι μπήκαν στο στούντιο και επανέλαβαν αυτό που μου έλεγαν όταν ήμουν έφηβος κι ενώ αυτοί με ήθελαν επιστήμονα, μ’ έβλεπαν να ξεφεύγω κατά τη μουσική, να τρέχω με τα συγκροτήματα, ήταν πολύ σημαντικό για μένα. Έτσι, λοιπόν, αυτό το “Δεν θέλουμε να γίνεις γιεγιές” είχε γίνει το ρεφρέν της ζωής μας, τότε!».

Δικηγόρος με σκουλαρίκια και σπιρούνια

Η ορκωμοσία του ως δικηγόρος γίνεται είδηση στις εφημερίδες. Φυσικά δεν μπορούσε να απουσιάσει από αυτή η τότε σύζυγός του Άννα Βίσση.

Παρά την εικόνα του ατίθασου εφήβου, ο Καρβέλας κατάφερε να περάσει στη Νομική Σχολή Αθηνών, μια σχολή που παραδοσιακά απαιτούσε υψηλές επιδόσεις στις εισαγωγικές εξετάσεις. Είχε προηγηθεί μια σχολική διαδρομή με αλλαγές σχολείων και χαμηλούς βαθμούς. Στις Πανελλήνιες εξετάσεις, όμως, αποφάσισε να κάνει το χατίρι των γονιών του, που ήθελαν να σπουδάσει και να ακολουθήσει μια συμβατική επαγγελματική πορεία.

Η εισαγωγή του στη Νομική του εξασφάλισε την ικανοποίηση των δικών του, δεν τον μετέτρεψε, ωστόσο, σε υπόδειγμα φοιτητή. Δεν έδειξε ιδιαίτερη διάθεση να περάσει τα μαθήματα ούτε φαίνεται να αντιμετώπισε ποτέ τη δικηγορία ως πραγματικό προορισμό του, αφού από τα παιδικά του χρόνια η μουσική είχε ήδη κερδίσει τη μάχη.

Η τυπική ολοκλήρωση αυτής της περιόδου ήρθε χρόνια αρκετά αργότερα. Τον Μάιο του 1985, ο ς έλαβε την άδεια ασκήσεως του δικηγορικού επαγγέλματος από τους δικαστές του Β΄ Τριμελούς. Ενδιάμεσα είχε εργαστεί στο δικηγορικό γραφείο του Επαμεινώνδα Ζαφειρόπουλου, μετέπειτα βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, και είχε προλάβει μάλιστα να αναλάβει μια υπόθεση που τελικά κέρδισε.

Η μικρή του σταδιοδρομία στη δικηγορία δεν κράτησε πολύ. Η τυπική απομάκρυνση έγινε όταν περίμενε στην ουρά με τους, τότε, συναδέλφους του να εισπράξει για πρώτη φορά το δικηγορικό του μέρισμα. Ανάμεσα στους συναδέλφους του, που εμφανίζονταν κουστουμαρισμένοι, ο Καρβέλας ξεχώριζε με τα σκισμένα ρούχα, τα σκουλαρίκια και τα σπιρούνια που ακούγονταν καθώς περπατούσε. Η εικόνα ήταν σχεδόν σκηνή από ταινία: ένας νέος που είχε φτάσει μέχρι την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, επιβεβαίωνε στην πράξη αυτό που ήδη γνώριζε :ο κόσμος της δικηγορίας δεν ήταν δικός του.

Η μουσική, αντίθετα, ήταν το απόλυτα ασφαλές για αυτόν περιβάλλον. Εξάλλου η διαδρομή του σε εκείνη είχε αρχίσει πολύ πριν γίνει γνωστός στο ευρύ κοινό.

Από τα τραγούδια για τους Beatles στον πρώτο δίσκο

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, ο Καρβέλας έπαιζε πιάνο σε αυτοσχέδια συγκροτήματα με φίλους του στο Παλαιό Φάληρο. Κάποια στιγμή αξιοποίησε τη γνωριμία ενός φίλου του με τον ιδιοκτήτη της δισκογραφικής εταιρείας Μinos, Μίνω Μάτσα, για να του παρουσιάσει τη δουλειά του.

Ο νεαρός συνθέτης φέρεται να εντυπωσίασε τον Μάτσα όταν του είπε ότι είχε γράψει τραγούδια για τους Beatles. Ο τελευταίος δεν έδωσε, φυσικά, τις συνθέσεις του στους Βρετανούς μουσικούς, αναγνώρισε όμως το ταλέντο του και του πρότεινε να γράψει ελληνικά τραγούδια. Ο Καρβέλας αρχικά αρνήθηκε, αλλά λίγο καιρό αργότερα επέστρεψε στο γραφείο του.

Ο Μίνως Μάτσας έχει περιγράψει τη συνάντησή τους με χαρακτηριστικό τρόπο: «Δεν πέρασε πολύς καιρός και ο Καρβέλας εμφανίζεται με δύο νέα τραγούδια. Δεν θυμάμαι αν τα είχε ντύσει με στίχο, αλλά ενώ οι μελωδίες τους ήταν υπέροχες, ο ρυθμός τους δεν ήταν ξεκάθαρος. Έμοιαζαν με ζεϊμπέκικα, αλλά κάτι παραπανίσια μέτρα μπέρδευαν τον ρυθμό τους και τελικά δεν μπορούσες να τα χαρακτηρίσεις».

Όταν ο Μάτσας του είπε ότι οι μελωδίες θα μπορούσαν να γίνουν ωραία ζεϊμπέκικα, ο Καρβέλας απάντησε αυθόρμητα: «Δεν ξέρω τον χρόνο του ζεϊμπέκικου». Ο έμπειρος άνθρωπος της μουσικής του έδειξε τον ρυθμό και ο νεαρός συνθέτης προσάρμοσε μέσα σε λίγα λεπτά τις μελωδίες του, μετατρέποντάς τες σε δύο όμορφα ζεϊμπέκικα.

Το 1974, η Minos κυκλοφόρησε τον πρώτο προσωπικό δίσκο του με τίτλο «Μια χαρά μια καημός». Όποιος περιμένει σε αυτόν να ακούσει τον Καρβέλα των μεγάλων επιτυχιών της δεκαετίας του 1980 και των επόμενων χρόνων, θα συναντήσει κάτι εντελώς διαφορετικό. Έναν ήχο  ανάμεσα σε έντεχνο και λαϊκό. Στον δίσκο τραγουδούν ο Δημήτρης Κοντολάζος και ο Κώστας Μοσχοβίτης, ενώ ανάμεσα στους ερμηνευτές βρίσκεται και μια νεαρή Κύπρια που έκανε τότε τις  πρώτες της δισκογραφικές εμφανίσεις, έχοντας τραγουδήσει συνθέσεις των Σταύρου Κουγιουμτζή και Γιώργου Χατζηνάσιου.

Ήταν η Άννα Βίσση, η οποία ερμήνευε τέσσερα τραγούδια του Νίκου Καρβέλα. Κανείς φυσικά δεν μπορούσε τότε να προβλέψει ότι αυτοί οι δύο νέοι θα κυκλοφορούσαν τα επόμενα χρόνια δεκάδες κοινά τραγούδια που θα γνώριζαν τεράστιες εμπορικές επιτυχίες, δημιουργώντας έτσι το κοινό  σάουντρακ της ζωής τους που θα απασχολούσε επί δεκαετίες τη δημοσιότητα. 

Η πρώτη μουσική περίοδος και οι επιτυχίες «για πλάκα»

Από το 1974 έως το 1979, ο Νίκος Καρβέλας διανύει την πρώτη συστηματική περίοδο της δισκογραφικής του παρουσίας. Σταθερή στιχουργική συνεργάτιδά του είναι η Βαρβάρα Τσιμπούλη, που έφυγε πρόωρα από τη ζωή, ενώ στο ενεργητικό του προστίθενται δουλειές με κορυφαία ονόματα του ελληνικού τραγουδιού: τον Γιάννη Πάριο, τον Γιάννη Πουλόπουλο, τη Δήμητρα Γαλάνη, τον Γιάννη Καλαντζή, τον Δάκη, τη Λίτσα Διαμάντη, τον Θέμη Ανδρεάδη και άλλους.

Την ίδια περίοδο γράφει και τις πρώτες μεγάλες επιτυχίες του, όπως «Στη Χονολολουλού», «Είναι το κάτι που μένει» και «Τώρα πλάκα μου κάνεις» και αρκετά άλλα. Αργότερα θα έλεγε ότι ορισμένα από αυτά τα τραγούδια τα έγραψε για πλάκα και για βιοποριστικούς λόγους. Ενδεικτικό της απόστασης που κρατούσε από ένα μέρος της εκείνης της δουλειάς του είναι ότι σε ορισμένες συνθέσεις υπέγραψε με το ψευδώνυμο Νίκος Λεονάρδος.

Η πορεία αυτή, ωστόσο, δεν ήταν παρά ένα στάδιο, αφού ο ίδιος είχε διαφορετικές μουσικές φιλοδοξίες, τις οποίες είχε αρχίσει να δοκιμάζει ήδη από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1970.

The Flow, ΤΑΧΙ και Sharp Ties: η αναζήτηση του ροκ

Ο Νίκος Καρβέλας με τους Sharp Ties, στους οποίους συμμετείχε για περίπου τρεις μήνες, παίζοντας πλήκτρα.

Ελάχιστοι γνωρίζουν ότι περίπου μία δεκαετία πριν από την καθιέρωσή του στο ευρύ κοινό είχε κάνει την πρώτη του δισκογραφική προσπάθεια με το νεανικό συγκρότημα The Flow. Μαζί με τους Βαφέα και Ρουσέα κυκλοφόρησαν έναν εξαιρετικά σπάνιο δίσκο 45 στροφών. Στις δύο πλευρές του ακούγονται τα τραγούδια «Take A Walk» και «Commencement».

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Καρβέλας κάνει την πιο συστηματική του απόπειρα στη μουσική ροκ  δημιουργώντας τους ΤΑΧΙ μαζί με τους Νίκο Πολίτη, Γιάννη Σαρόγλου και Τάκη Μαρινάκη. Το συγκρότημα έπαιζε ξενόγλωσσο ροκ είχε φιλοδοξίες για καριέρα στο εξωτερικό, με τον ίδιο να παίζει πλήκτρα και να υπογράφει όλες τις συνθέσεις. 

Ο δίσκος κυκλοφόρησε και πάλι από τη Minos. Το τραγούδι που ξεχώρισε ήταν το «Take or Leave It», όμως το ιδιαίτερο άκουσμα του συγκροτήματος δεν βρήκε την ανταπόκριση που περίμεναν οι δημιουργοί του. Έναν χρόνο αργότερα, οι ΤΑΧΙ διαλύθηκαν.

Το εξώφυλλο του μοναδικού δίσκου των ΤΑΧΙ, του συγκροτήματος που δημιούργησε ο Νίκος Καρβέλας στις αρχές της δεκαετίας του 1980, αναζητώντας τον δρόμο του στο ξενόγλωσσο ροκ.

Το 1984 συμμετείχε για ένα τρίμηνο στο κορυφαίο ξενόγλωσσο συγκρότημα της εποχής  Sharp Ties, παίζοντας πλήκτρα. Παράλληλα, δοκίμασε να κινηθεί πάλι σε ροκ κατευθύνσεις, υπογράφοντας ορισμένα κομμάτια του ως Nick Carr, ενώ την ίδια εποχή ακούγεται ότι δημιούργησε και δική του δισκογραφική εταιρεία, χωρίς ιδιαίτερα αποτελέσματα.

Όταν, την άνοιξη του 1983, όταν ο Νίκος Καρβέλας  παντρεύεται την Άννα Βίση, ο πρώτος  έχει ήδη διανύσει μια πορεία πολύ διαφορετική από εκείνη που θα τον συνδέσει με τις μετέπειτα μεγάλες κοινές εμπορικές τους επιτυχίες. 

Ο φοιτητής Νομικής Καρβέλας μιλά περί παρθενίας, πορνείας,  γάμου και ηθικής 

Το 1977 συμμετέχει σε σουρεαλιστική, για τα σημερινά δεδομένα, συζήτηση εφημερίδας, στην οποία παρουσιάζεται ως φοιτητής Νομικής.

Αφήσαμε για το τέλος ένα εντυπωσιακό εύρημα. Το 1977, η εφημερίδα «Απογευματινή» δημοσιεύει μια έρευνα με θέμα που σήμερα μοιάζει απίστευτο. Τα ζητήματα της παρθενίας, της πορνείας, του γάμου, της εκκλησίας και της ηθικής.

Στη συζήτηση συμμετέχουν ένας ιεροκήρυκας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, ένας αρχιμανδρίτης ένας ποινικολόγος και εγκληματολόγος, ένας σκηνοθέτης, μια συγγραφέας, μια πρωταγωνίστρια ταινιών πορνό που διατηρεί την ανωνυμία της, καθώς και ένας φοιτητής Νομικής: ο Νίκος Καρβέλας…

Η παρουσία του τελευταίου έχει ιδιαίτερη σημασία. Πρόκειται για την πρώτη και σίγουρα τη μοναδική φορά που τον συναντάμε να παρουσιάζεται με την ιδιότητα του φοιτητή και όχι του μουσικοσυνθέτη. Είναι ακόμα ένας νέος που έχει περάσει στη Νομική και συμμετέχει σε μια δημόσια συζήτηση για ζητήματα που απασχολούν έντονα την ελληνική κοινωνία της μεταπολίτευσης.

Η εφημερίδα ξεκινά με το ερώτημα «Τι σημαίνει σήμερα ηθική γυναίκα;». Οι απαντήσεις αποκαλύπτουν τις μεγάλες αποστάσεις ανάμεσα στους συνομιλητές. Άλλοι συνδέουν την ηθική κρίση με τον παγκόσμιο πόλεμο, τη δικτατορία, την αντίληψη περί ισότητας και την επίδραση του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, άλλοι με το κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει ξεχωριστή γυναικεία ηθική, αλλά ανθρώπινη.  

Ο νεαρός φοιτητής της Νομικής, σε αυτή την πρώτη ερώτηση, δεν αναπτύσσει κάποια θεωρία, αλλά περιορίζεται σε μια φράση: «Τα κριτήρια της ηθικότητος μιας γυναίκας είναι πολύ ελαστικά».

Η συζήτηση περνά εν συνεχεία στο ζήτημα της παρθενίας.  Όταν ο ιερέας την περιγράφει ως χάρισμα του Αγίου Πνεύματος και σημαντικό στοιχείο ηθικής, ο Νίκος Καρβέλας  απαντά κοφτά: «Δεν κατάλαβα» με αποτέλεσμα να δεχτεί την παρατήρηση  «Θα προτιμούσα να μη γελοιοποιήσουμε τη συζήτηση».  

Στο ερώτημα αν μια πόρνη μπορεί να είναι ηθική  ο Καρβέλας απαντά ότι «Μπορεί να είναι.. Και για την πορνεία, αιτία είναι το οικονομικό πρόβλημα. Αλλά, γιατί δεν ασχολείσθε και με την ηθική των ανδρών;».

Στην ενότητα του γάμου, ο Καρβέλας εκφράζει ακόμη πιο καθαρά την απόστασή του από την εκκλησιαστική αντίληψη περί σεξουαλικότητας. «Λυπάμαι τους ανθρώπους, που περιμένουν την έγκριση της Εκκλησίας, για να επιτρέψουν τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού τους», λέει, για να συνεχίσει με το ερώτημα: «Από πότε η έναρξη της φυσιολογικής λειτουργίας του ανθρωπίνου οργανισμού περιμένει την έγκριση της Εκκλησίας και του Νόμου;».