Καθημερινή είναι πλέον η ένταση στα Ελληνοτουρκικά και τα Τουρκοκυπριακά.
Γεγονός που προσδίδει μεγαλύτερο ενδιαφέρον στα τραγικά γεγονότα της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο και τα επακολουθήσαντα με πρωταγωνιστές τους Κωνσταντίνο Καραμανλή και Ευάγγελο Αβέρωφ, που χειρίστηκαν τους τότε αρχηγούς των Ενόπλων Δυνάμεων επιτυχώς.
«Καραμανλής ή τανκς». Πασίγνωστη η φράση του Μίκη Θεοδωράκη. Υπάρχει όμως και άλλη, πιο σημαντική, παρεμφερής, που ελέχθη -σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες- από τον ίδιον τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, το πρωί της 11ης Αυγούστου 1974, στους τέσσερις αρχηγούς (δεν είχαν ακόμα αντικατασταθεί).
Στη σύσκεψη στο Πεντάγωνο, υπό την προεδρία του «Προέδρου της Δημοκρατίας», Φαίδωνα Γκιζίκη, μετείχαν ο στρατηγός Γρηγόριος Μπονάνος, ο αντιστράτηγος Ανδρέας Γαλατσάνος, ο αντιναύαρχος Πέτρος Αραπάκης και ο αντιπτέραρχος Αλέξανδρος Παπανικολάου. Οι τρεις τελευταίοι ήταν οι αρχηγοί Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας. Ο Γκιζίκης άκουγε ήρεμος, χωρίς να διακόπτει, τον Μπονάνο, ο οποίος είχε απλώσει επιτελικούς χάρτες και προσπαθούσε να εξηγήσει σε ποια κατάσταση βρισκόταν τη στιγμή εκείνη η Κύπρος. Ηρεμος έδειχνε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Εδειχνε, αλλά δεν ήταν. Διέκοψε τον Μπονάνο, με φωνή πολύ δυνατή:
– Να εκκενωθεί αμέσως το Λεκανοπέδιο της Αττικής από τα τανκς και τις μονάδες του Στρατού Ξηράς.
Ο Μπονάνος αιφνιδιάστηκε. Χαμηλόφωνα, σχεδόν ψιθυριστά, είπε:
– Αυτό δεν μπορεί να γίνει…
Διαβάστε Επίσης
Τον διέκοψε πάλι ο πρωθυπουργός με τόνο πολύ υψωμένο:
– Πώς θα κυβερνήσω, με απειλές για πραξικόπημα; Και το κυριότερο: εξακολουθεί να υπάρχει κίνδυνος επιθέσεως από την Τουρκία. Οι δικές μας μονάδες πρέπει να ευρίσκονται στα σύνορα και στα νησιά. Οχι στην Αθήνα.
Αντέλεξε, πάλι σε ήπιο τόνο, ο Μπονάνος:
– Στην περίπτωση τουρκικής επιθέσεως, τα τανκς και οι μονάδες δεν μπορούν να μεταφερθούν γρήγορα από την Αττική στα σημεία στα οποία θα χρειαστεί να αμυνθούμε.
Αντέδρασε βιαίως ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Πολύ, πάρα πολύ οργισμένος, με φωνή που ακουγόταν και στα διπλανά γραφεία:
– Αυτό που είπα αποτελεί διαταγήν. Να εκτελεστεί αμέσως. Ολες οι μονάδες πρέπει να έχουν απομακρυνθεί από τον Νομό Αττικής μέχρι αύριο το πρωί.
Αντέλεξε πάλι ο Μπονάνος, ισχυριζόμενος ότι οι δυσκολίες άμεσης μεταφοράς ήταν ποικίλες. Και πρόσθεσε ότι πρακτικώς δεν ήταν δυνατός ο έλεγχος μεγάλου αριθμού θερμόαιμων, κυρίως χαμηλόβαθμων, αξιωματικών του Στρατού Ξηράς.
Εξερράγη ο Καραμανλής:
– Ή τα τανκς ή εγώ. Θα καλέσω τώρα τον λαό στην πλατεία Συντάγματος να εκδιώξει τα άρματα μάχης.
Αντέλεξε για τρίτη φορά ο Μπονάνος, υποστηρίζοντας ότι «είναι στρατιωτικώς ανέφικτη η μεταφορά τόσων αρμάτων μάχης και τόσων μονάδων, άμεσα. Πρέπει να μας δοθεί λίγος καιρός, ώστε…».
