Πάνος Ξενοκώστας στον ΕΤ: Επόμενο βήμα να ναυπηγεί η Ελλάδα υποβρύχια

Ο Πάνος Ξενοκώστας έχει καταφέρει σε βραχύ χρονικό διάστημα να αναστήσει την εικόνα της χώρας στο ναυπηγοεπισκευαστικό ευρωπαϊκό γίγνεσθαι, δρομολογώντας κομβικές εξελίξεις τόσο στον τομέα της άμυνας όσο και σε αυτόν των σιδηροδρόμων. Στη συνέντευξή του στον «Ε.Τ.» μιλά για τις επόμενες κινήσεις του και για την εύλογη σπουδή του για το λιμάνι της Ελευσίνας. 

Ο όμιλος σχεδιάζει να περάσει από τις επισκευές στην κατασκευή νέων πλοίων για την ελληνική ακτοπλοΐα. Πού βρίσκεται το εγχείρημα; Πώς κινείται το σχέδιο με τα ρυμουλκά;

Η ONEX είναι για πολλούς σήμερα ο κορυφαίος ναυπηγοεπισκευαστικός όμιλος στην Ευρώπη, αν συνυπολογίσει κανείς σχέση κόστους-οφέλους, ποιότητα, ταχύτητα και συνολική εμπειρία, πάντα με κανόνες στρατηγικής ασφάλειας. Αυτό δεν το λέμε εμείς. Το λένε 980 πλοία που έχουμε εξυπηρετήσει και πάμε για 1.000 μέχρι το τέλος του χρόνου, με Ελληνες εφοπλιστές στο 80%. Από τους 1.200 απλήρωτους εργαζομένους σε Ελευσίνα και Σύρο φτάσαμε σε σχολές μαθητείας και στα δύο ναυπηγεία. Δεν περιμέναμε κρατικά συμβόλαια για να ξεκινήσουμε τα newbuildings. Τα ξεκινήσαμε ήδη, δυναμικά, με δικά μας κεφάλαια.

Το πρόγραμμα ναυπήγησης προχωρά κανονικά. Με επένδυση 200 εκατ. ευρώ χτίζουμε γραμμή παραγωγής 20 ρυμουλκών τύπου RAstar 2800, σχεδίασης του καναδικού οίκου Robert Allan Ltd, με δικαίωμα προαίρεσης για άλλα 20. Τα δύο πρώτα, για λογαριασμό της MegaTugs, βρίσκονται σε εξέλιξη και οι δοκιμές εν πλω θα πραγματοποιηθούν το πρώτο τρίμηνο του 2027. Με το μοντέλο Builder & Provider τα χτίζουμε και τα διαθέτουμε σε operators.

Τα ρυμουλκά ήταν η αρχή. Ακολουθούν τέσσερα υπερσύγχρονα οικολογικά σκάφη (eco vessels) για την Antipollution, μέλος του ομίλου V Group, με δικαίωμα προαίρεσης για άλλα τέσσερα. Για την ακτοπλοΐα, η δεκαετής συμφωνία μας με την Attica Group καλύπτει συντηρήσεις, αναβαθμίσεις, μετασκευές, αλλά και νέες κατασκευές, και δείχνει ότι ακτοπλοΐα και ναυπηγεία είναι ένα οικοσύστημα. 

Σε ποια κατεύθυνση βρίσκονται τα πλάνα σας για την είσοδο στην αμυντική βιομηχανία; Σε ποιο στάδιο βρίσκεται το Project Trident;

Μετά την αναγέννηση των ναυπηγείων μας, την ιστορική επανεκκίνηση των ναυπηγείων στην Ελευσίνα και τη Σύρο, είμαστε έτοιμοι για το επόμενο βήμα: να αποκτήσει η Ελλάδα τη δυνατότητα ναυπήγησης υποβρυχίων νέας γενιάς.

Σε αυτήν την κατεύθυνση υπογράψαμε στρατηγική συνεργασία με τη Hanwha Ocean, στο πλαίσιο του Project Trident, για το υποβρύχιο TRITON. Πρόκειται για έναν από τους ελάχιστους οίκους παγκοσμίως που σχεδιάζουν και ναυπηγούν δικά τους υποβρύχια, όπως το KSS-III. Μέσω της μεταφοράς σχεδίων και τεχνογνωσίας, η Ελλάδα μπορεί να γίνει μία από τις επτά χώρες στην Ευρώπη και μία από τις οκτώ χώρες του ΝΑΤΟ με αυτήν την ικανότητα.

Στόχος μας δεν είναι η απλή συναρμολόγηση, αλλά η ουσιαστική συμμετοχή -από τον σχεδιασμό και την ενσωμάτωση συστημάτων μέχρι την κατασκευή και τη διά βίου υποστήριξη-, εφόσον αυτό ενταχθεί στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του Πολεμικού Ναυτικού.

Οι συμφωνίες του Project Trident, της τριμερούς συμμαχίας Ελλάδας-ΗΠΑ-Κορέας, υπογράφηκαν σε τρία στάδια: στην Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο, στη Σεούλ τον Μάρτιο και στην Ελλάδα τον Μάιο του 2026. Μέσα από τη συνεργασία μας με τη Hanwha, γινόμαστε ο νότιος πυλώνας της ευρωπαϊκής ναυπηγικής: ο όμιλος ONEX μαζί με ένα ελληνικό βιομηχανικό οικοσύστημα περισσότερων από 200 ΜμΕ.

Εχουν ήδη ξεκινήσει οι συνεργασίες των ομάδων, με αποτύπωση των αναγκαίων επενδύσεων και του πού θα πραγματοποιηθούν οι κατασκευές των μικρότερων πλοίων, όπως τα OPVs. Εχει ολοκληρωθεί το master plan και θα προχωρήσουν οι αδειοδοτήσεις και τα προγράμματα εκπαίδευσης στην Κορέα, με βάση μας την Ελευσίνα. Ταυτόχρονα, μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα γίνουν ανάλογα βήματα με κορυφαίους αμερικανικούς βιομηχανικούς ομίλους για το κομμάτι των συστημάτων μάχης.

Οι τελικές επιλογές των διαφόρων προγραμμάτων ανήκουν στο αρμόδιο υπουργείο, στο Πολεμικό Ναυτικό και την ελληνική κυβέρνηση. Αυτό, όμως, που εμείς είμαστε έτοιμοι να κάνουμε αφορά την ευρύτερη περιοχή, το ReArm Europe, την ανάκτηση της ναυπηγικής κυριαρχίας των ΗΠΑ και τις επόμενες γενιές Ελλήνων. Στόχος είναι το 2040 να είμαστε πρωταγωνιστές στην Ανατολική Μεσόγειο, με ετήσιο όφελος άνω του 1% του ΑΕΠ και 12.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας σε όλο το οικοσύστημα μέσα σε μία δεκαπενταετία. Αυτό δεν είναι ελληνικό όνειρο. Είναι η στιγμή που το DFC, η Hanwha και το ReArm Europe συναντώνται στην Ελευσίνα και τη Σύρο. 

Ανακοινώσατε με Κορεάτες συνεταίρους την κατασκευή τρένων. Τι να περιμένουμε για την επόμενη ημέρα;

Τον Φεβρουάριο ιδρύσαμε την ONEX Rolling Stock & Integrated Systems (ONEX RSIS) και υπογράψαμε μνημόνιο συνεργασίας με την κορεατική Sung Shin Rolling Stock Technology.

Ξεκινάμε από προγράμματα συντήρησης και αναβάθμισης και, σε δεύτερη φάση, περνάμε στη συμπαραγωγή νέων τρένων. Στόχος είναι να λειτουργήσουμε ως αξιόπιστη εγχώρια βάση υποστήριξης, με πλάνο μεταφοράς τεχνογνωσίας, στο πλαίσιο των προγραμμάτων που θα μας εμπιστευθούν το υπουργείο και οι αρμόδιοι φορείς.

Επεξεργαζόμαστε, σε αγαστή συνεργασία με το αρμόδιο υπουργείο, τις απαιτήσεις που μπορούμε να καλύψουμε εγχώρια. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη σύνδεση των εγκαταστάσεών μας στην Ελευσίνα με τον προαστιακό και το σιδηροδρομικό δίκτυο, ώστε να αποτελέσουν κρίκο του κάθετου άξονα που παρακάμπτει τον Βόσπορο και του Μπλε Διαδρόμου που ξεκινήσαμε με τον λιμένα Αμβέρσας-Μπριζ. 

Σε ποια κατεύθυνση βρίσκονται τα σχέδιά σας στην ενέργεια με SMRs, τους πλωτούς αρθρωτούς αντιδραστήρες;

Εχουμε ένα ολιστικό πλάνο, ώστε τα ναυπηγεία μας να είναι βασικός κρίκος της αλυσίδας αξίας της νέας εποχής που ανοίγει σε λίγα χρόνια, τόσο μέσα από πλωτές λύσεις διαχείρισης ενεργειακών αναγκών όσο και μέσα από τις λύσεις πρόωσης της επόμενης ημέρας.

Βρισκόμαστε στη φάση της έρευνας και ανάπτυξης, ώστε το 2030 να διαμορφώνουμε τις εξελίξεις και όχι να τις ακολουθούμε. Το πλαίσιο διαμόρφωσε η συμφωνία μας με τη Hanwha Power Systems στην Ουάσιγκτον για μονάδες LNG, FSRUs και πλατφόρμες παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας. Γεφυρώνουμε ένα τεχνολογικό κενό 30 ετών.

Η κυβέρνηση, μέσω του αρμόδιου υπουργείου, του υπουργού, Σταύρου Παπασταύρου, και του υφυπουργού, Νίκου Τσάφου, έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο σε αυτήν την κατεύθυνση. Το LNG είναι το σήμερα: λύσεις για data centers, λιμάνια και κρίσιμες υποδομές. Τα SMRs είναι το αύριο.

Τι γίνεται με το ενδιαφέρον σας για το λιμάνι της Ελευσίνας; Πώς πάει το κοινοπρακτικό σχήμα σας με τον όμιλο AKTOR;

Η ONEX είναι όμιλος επικεντρωμένος στην μπλε οικονομία, οπότε η ανάπτυξη λιμένων και η διαχείρισή τους είναι στο κέντρο του επιχειρηματικού πλάνου μας.

Με τον όμιλο AKTOR έχουμε ισχυρή κοινοπραξία. Η αξιοπιστία ενός κορυφαίου κατασκευαστικού ομίλου με ηγετική παρουσία μέσω της κοινοπραξίας του με τη ΔΕΠΑ στον Κάθετο Διάδρομο συμπληρώνει το DNA μας που σχετίζεται με την ενεργειακή ασφάλεια στην περιοχή. Η ενεργειακή ασφάλεια είναι και ο πυρήνας της πολυετούς συνεργασίας μας με το DFC, που επέλεξε τον όμιλό μας ως τον πρώτο όμιλο ναυπηγείων παγκοσμίως και τον πρώτο στην Ευρώπη που χρηματοδότησε με 125 εκατ. δολάρια.

Είμαστε έτοιμοι να δημιουργήσουμε έναν εναλλακτικό διάδρομο αγαθών διπλής χρήσης, εμπορικής και ενεργειακής, προς όφελος της Δυτικής Αττικής, του γεωπολιτικού αποτυπώματος της χώρας και της εθνικής ασφάλειας εφοδιασμού. Οι αποφάσεις ανήκουν αποκλειστικά στο Ελληνικό Δημόσιο.