Παγκόσμια Ημέρα Νερού σήμερα και έχοντας περάσει το προηγούμενο διάστημα με συνεχείς διαβουλεύσεις για να τρέξουν οι σχετικές διαδικασίες που θα διασφαλίσουν ότι η χώρα δεν θα αντιμετωπίσει μεγάλο πρόβλημα λειψυδρίας στο μέλλον, η εικόνα σταδιακά φαίνεται να εξομαλύνεται.

Οπως εξηγούν πηγές από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στον «Ε.Τ.» της Κυριακής, ο σχεδιασμός των έργων βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και έχοντας ως δεδομένο τις πρόσφατες βροχοπτώσεις, υπήρξε αύξηση των αποθεμάτων στους ταμιευτήρες ήδη από τον προηγούμενο μήνα, η οποία συνεχίζεται και τον Μάρτιο συγκριτικά με τις αντίστοιχες περιόδους πέρυσι.

«Παρότι η εικόνα έχει βελτιωθεί από τον Νοέμβριο που η Αττική κηρύχθηκε σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει εφησυχασμός, αλλά ότι μπορεί να προχωρήσει ο προγραμματισμός χωρίς επιπρόσθετη πίεση», επισημαίνουν οι ίδιες πηγές.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ, την Πέμπτη 19 Μαρτίου, τα συνολικά αποθέματα των τεσσάρων βασικών ταμιευτήρων (Εύηνος, Μαραθώνας, Μόρνος, Υλίκη) ανέρχονταν σε 720.245.000 m³, από 656.569.000 m³ πέρυσι. Συγκεκριμένα ο ταμιευτήρας του Μόρνου περιείχε 450.176.000 m³ νερού, έναντι 349.178.000 m³ πριν από έναν χρόνο.

Τον Νοέμβριο, που είχε γνωμοδοτήσει θετικά η ΡΑΑΕΥ να κηρυχθεί η Αττική σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, τα αποθέματα ήταν ιδιαίτερα χαμηλά. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στις 27 Νοεμβρίου τα συνολικά αποθέματα των τεσσάρων βασικών ταμιευτήρων ανέρχονταν σε 365.147.000 m³, από 568.916.000 m³ το 2024. Ο Μόρνος περιείχε 162.188.000 m³ νερού, έναντι 260.507.000 m³ στις 27/11/2024.

Με προηγούμενα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ, τα αποθέματα νερού στον Μόρνο, ο οποίος καλύπτει τις ανάγκες περίπου του 50% του πληθυσμού της χώρας, είχαν μειωθεί στα 192,8 εκατ. κυβικά μέτρα, ποσότητα κατά 64% χαμηλότερη από τον μέσο όρο της περιόδου 2010-2024.

Μέχρι το 2021 τα αποθέματα νερού στους ταμιευτήρες ήταν σταθερά στο 1,1 δισ. κ.μ., ενώ από το 2022 η μείωση των αποθεμάτων άγγιζε περίπου τα 250 εκατ. κ.μ./έτος. Ταυτόχρονα, υπήρχε μείωση του ετήσιου ύψους βροχοπτώσεων κατά περίπου 25%, αύξηση του ετήσιου ύψους εξάτμισης κατά περίπου 15% και αύξηση της κατανάλωσης κατά περίπου 6%.

Εργα 

Ηδη, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει σε εξέλιξη 151 έργα ύδρευσης και αποχέτευσης σε περισσότερα από 40 νησιά της χώρας, συνολικού ύψους περίπου 320 εκατ. ευρώ, ενώ έχουν εγκριθεί και 42 επιπλέον έργα αντιμετώπισης της λειψυδρίας με προϋπολογισμό που υπερβαίνει τα 75,5 εκατ. ευρώ.

Ειδικότερα, πρόκειται για έργα που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία και τον εκσυγχρονισμό μονάδων αφαλάτωσης, τη βελτίωση και την αντικατάσταση δικτύων ύδρευσης, δράσεις αξιοποίησης πηγαίων νερών (αγωγοί, ταχυδιυλιστήρια) κ.λπ.

Τα έργα αναμένεται να γίνουν σε διάφορες περιοχές της χώρας, δηλαδή τόσο σε νησιά όπου το πρόβλημα της λειψυδρίας είναι έντονο (Παξοί, Φούρνοι Κορσεών, Λειψοί, Μεγανήσι, Αστυπάλαια, Φολέγανδρος, Ψαρά, Πόρος, Αλόννησος κ.ά.) όσο και στην ηπειρωτική χώρα (Σέρρες, Λιβαδειά, Δυτική Μάνη, περιοχές Νεάπολης-Συκεών, Πυλαία-Χορτιάτης, Βόλος κ.ά.).

Παράλληλα, προχωράει η ενίσχυση του συστήματος μέσω γεωτρήσεων. Η Μαυροσουβάλα ήδη αποδίδει περίπου 32 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως, ενώ οι γεωτρήσεις στους Ούγγρους αναμένεται να προσθέσουν περίπου 50 εκατ. κυβικά έως την πλήρη λειτουργία τους εντός του έτους. Στον μέσο ρου του Βοιωτικού Κηφισού, 17 γεωτρήσεις και 3 αντλιοστάσια σχεδιάζεται να αποδίδουν περί τα 45 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως έως το 2027, ενισχύοντας την ασφάλεια τροφοδοσίας μέχρι την ολοκλήρωση των μεγάλων έργων.

Αναφορικά με το έργο «Εύρυτος», τη διασύνδεση δηλαδή των ποταμών Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη με τον ταμιευτήρα του Ευήνου, η δημοπράτηση τοποθετείται χρονικά το καλοκαίρι, ενώ ο ορίζοντας ολοκλήρωσής του αναμένεται έως το πρώτο εξάμηνο του 2029. Με την παράδοσή του, θα διασφαλιστεί η επάρκεια υδάτων ακόμη και σε ακραίες συνθήκες.

Ενα ευρωπαϊκό, αλλά και παγκόσμιο, πρόβλημα

Παγκοσμίως όσο και στην Ευρώπη, η κλιματική αλλαγή εντείνει το πρόβλημα της λειψυδρίας. Σύμφωνα με στοιχεία της Ε.Ε., η έλλειψη υδάτινων πόρων είναι ένα από τα πιο πιεστικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι. Εκτιμάται ότι έως και το 34% του πληθυσμού της Ε.Ε. και το 40% της επικράτειάς της αντιμετώπισαν εποχική λειψυδρία το 2022. Στη Νότια Ευρώπη, έως και το 70% του πληθυσμού υφίσταται λειψυδρία κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Επίσης, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (EEA), περίπου το 20% της ευρωπαϊκής επικράτειας και το 30% του πληθυσμού επηρεάζονται από την έλλειψη νερού κάθε χρόνο.