Τάσος Δασόπουλος

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν την περασμένη Παρασκευή, ήταν η βασική αιτία που το πετρέλαιο σταθεροποίησε από τις αρχές της εβδομάδας την τιμή του πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι χώρες της περιοχής διακόπτουν η μία μετά την άλλη την άντληση πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Σε πρόωρη αποπληρωμή 7 δισ. ευρώ από το τελευταίο διμερές δάνειο ύψους 52,9 δισ. ευρώ του πρώτου Μνημονίου, από τα κράτη της ευρωζώνης (GLF), μέχρι και τα μέσα Ιουνίου θα προχωρήσει η Ελλάδα αξιοποιώντας ένα μέρος από τα ρευστά διαθέσιμα που ξεπερνούν τα 40 δισ. ευρώ.

Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, αντιμετώπιση ενεργειακής φτώχειας, στέγαση, ιδιωτικές και δημόσιες μεταφορές, βελτίωση της κινητικότητας ΑΜΕΑ θα έχουν στόχο οι παρεμβάσεις που θα χρηματοδοτηθούν από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο με το ποσό των 5,3 δισ. ευρώ.

Δύσκολη μέρα η χθεσινή για τα ευρωπαϊκά ομόλογα. Το ελληνικό δεκαετές διαπραγματευόταν με απόδοση στο 3,77% και υποχώρησε ελαφρά μέσα στην ημέρα στο 3,7%.

Παρότι η ελληνική οικονομία έχει αποδείξει την ανθεκτικότητά της στις διαδοχικές οικονομικές κρίσεις των τελευταίων χρόνων, δεν θα μείνει αλώβητη από τον πόλεμο στο Ιράν, αφού δεν έχει ακόμη κατακτήσει ενεργειακή αυτονομία και η σύρραξη θα στείλει το μεγαλύτερο μέρος του λογαριασμού στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός μας εταίρος.

Η διάρκεια αλλά και οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν απειλούν από τώρα να παρατείνουν για τουλάχιστον αλλά δύο χρόνια (το 2026 και το 2027) την οικονομική στασιμότητα στην Ε.Ε. λόγω της αύξησης της τιμής του φυσικού αερίου, το οποίο θα φορτώσει και στην Ελλάδα, με υψηλό κόστος ενέργειας.

Θετικό παραμένει το αφήγημα για την πορεία της ελληνικής οικονομίας παρά τους φόβους που έχει δημιουργήσει ο πόλεμος στο Ιράν, γεγονός που διατηρεί απαράλλαχτο τον σχεδιασμό για μια αναβάθμιση της οικονομίας στη βαθμίδα ΒΒΒ+ από ΒΒΒ παρά τις συνθήκες ενεργειακής κρίσης που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν.

Στα ύψη βρέθηκαν χθες οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, μετά την κλιμακούμενη -ακόμη- ένταση στο πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, γεννώντας φόβους για μεγάλες αυξήσεις στα υγρά καύσιμα αλλά και τα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος το αμέσως επόμενο διάστημα.

Σε αχαρτογράφητα νερά μπήκε για άλλη μια φορά από το Σάββατο η κατάσταση στην αγορά ενέργειας, με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν να γεννούν έντονη ανησυχία για το άμεσο μέλλον, με ειδικούς αναλυτές να προβλέπουν την άνοδο του πετρελαίου στα 100 δολάρια το βαρέλι.

Με το πρωτογενές πλεόνασμα να προσεγγίζει τα 11 δισ. ευρώ, από 11,4 δισ. ευρώ, το οικονομικό επιτελείο έχει πλέον βάσιμες προσδοκίες ότι μπορεί να έχει διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο κοντά στα 2 δισ. ευρώ, για μειώσεις φόρων και εισοδηματικές ενισχύσεις και το 2026 και το 2027, με τη συμφωνία και των Βρυξελλών.

Ριζική αναμόρφωση στο θεσμικό πλαίσιο, τους ελέγχους και τις ποινές, οι οποίες διέπουν την αντιμετώπιση του παράνομου τζόγου, με ποινές που φτάνουν σε σφράγιση καταστημάτων, φυλάκιση έως και 10 ετών και πρόστιμα έως 700.000 ευρώ, φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο παρουσιάστηκε χθες στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Την ανησυχία της Αθήνας ξυπνούν οι έμμεσες συνέπειες ενός πιθανού νέου οικονομικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε., με αφορμή τον νέο υψηλότερο «παγκόσμιο» δασμό του 15% που φέρεται ότι θέλει να επιβάλει ο πρόεδρος Τραμπ, για να ξεπεράσει την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ.

Σε αγώνα δρόμου μέχρι και την τελευταία στιγμή θα βρίσκεται το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αλλά και τα υπουργεία τα οποία εκτελούν έργα με χρηματοδότηση από το ΤΑΑ, αφού επαναλαμβάνεται και στην αρχή του 2026 η τακτική της αναβολής των δαπανών για ολοκλήρωση των επενδύσεων προς το τέλος του προγράμματος.

Ανοιξε χθες, από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, η πλατφόρμα στην οποία οι περίπου 30.000 που έχουν δάνεια σε ελβετικό φράγκο μπορούν να ρυθμίσουν μέσα στους επόμενους έξι μήνες τα δάνειά τους, είτε αυτά είναι εξυπηρετούμενα, ρυθμισμένα ή σε καθυστέρηση.

Σε ένα νέο περιβάλλον «δύο ταχυτήτων» , μπήκε από τη Δευτέρα η Ε.Ε., με την εισήγηση του Γερμανού υπουργού Οικονομικών, Λαρς Κλίνγκμπέιλ, για την πρωτοβουλία των έξι μεγαλύτερων οικονομιών της Ε.Ε., στην οποία συμμετέχουν η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Ολλανδία και η Πολωνία στη συνεδρίαση του Eurogroup.

Την ιδέα να κατοχυρωθεί συνταγματικά ένας δημοσιονομικός κανόνας («ρήτρα δημοσιονομικής σταθερότητας», το επίσημο όνομα), το οποίο δεν θα επιτρέπει επικίνδυνες παρεκκλίσεις σε έλλειμμα και χρέος, βάζει στο τραπέζι η κυβέρνηση, εν όψει της συνταγματικής αναθεώρησης δίνοντας ένα σήμα εντός και εκτός Ελλάδας.

Την έκκληση – πρόταση η Ε.Ε. να προχωρήσει σε έκδοση περισσότερων ευρωομολόγων, όπως αυτά που εκδόθηκαν από την Κομισιόν για την κάλυψη των προγραμμάτων στήριξης από την πανδημία του κορονοϊού (για το πρόγραμμα SURE) και τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ζητά η Κομισιόν από το Eurogroup.

Η πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου για τον τοκισμό των δανείων τα οποία ρυθμίστηκαν με τον νόμο Κατσέλη δεν δημιουργεί μόνο μια απώλεια εσόδων της τάξης του 1 δισ. ευρώ στους ισολογισμούς των τραπεζών.

Απευθείας διαπραγμάτευση με στελέχη της Κομισιόν τον Μάρτιο θα έχει το οικονομικό επιτελείο για το δημοσιονομικό χώρο και το νέο πακέτο ελάφρυνσης το οποίο είναι πιθανό να ανακοινωθεί σε δύο δόσεις, με εισοδηματικές ενισχύσεις τον Απρίλιο και μειώσεις φόρων τον Σεπτέμβριο.

Σταθερά πάνω από το 13% είναι, την 3ετία 2022-2024, το χάσμα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών με ίδια ηλικία, εργασιακή εμπειρία και εργασιακά προσόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε χθες η ΕΛΣΤΑΤ.

Πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο ύψους περίπου 750 εκατ. ευρώ, ο οποίος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πρόσθετες ελαφρύνσεις το 2026, δημιουργεί η εφαρμογή της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής.