Λέκκας στον ΕΤ από Βενεζουέλα: «Χαρακτηριστικό ότι στις φαβέλες δεν υπήρξαν βλάβες» - Τα 8 πρωτοφανή φαινόμενα που παρατηρήθηκαν

Σύμφωνα με τα όσα σημειώνει στο  ΕΤ ο Ομότιμος Καθηγητής Δυναμικής, Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού & Προστασίας, Ευθύμης Λέκκας χαρακτηρίζει τα φαινόμενα που εκδηλώθηκαν με τους σεισμούς 7.2 Ρίχτερ και 7.5 Ρίχτερ με βάση τις καταγραφές της ελληνικής αποστολής, πρωτοφανή.

Παράλληλα, στόχος την αποστολής ήταν η επιστημονική, τεχνική, επιχειρησιακή και ανθρωπιστική συνδρομή στη πληγείσα χώρα, με τη συνδρομή του Ομότιμου Καθηγητή Αντισεισμικής Τεχνολογίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Παναγιώτη Καρύδη.

Από τους δύο μεγάλους σεισμούς που προκάλεσαν χιλιάδες θύματα, τραυματίες, ζημιές σε έργα υποδομές, αλλά και τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις που αγγίζουν το 5% του ΑΕΠ της χώρας, η ελληνική αποστολή παρατήρησε πρωτοφανή φαινόμενα για τα γεωδυναμικά ιστορικά.

Παρακάτω τα πρωτοφανή φαινόμενα τα οποία παρατηρήθηκαν:

1. Οι δύο τεράστιοι σεισμοί εκδηλώθηκαν με χρονική διαφορά της τάξεως των 39’’, γεγονός που δεν έχει καταγραφεί ποτέ στο παρελθόν και αποτελεί νέο δεδομένο σεισμικότητας. Άλλοι μεγάλοι δίδυμοι σεισμοί, όπως για παράδειγμα αυτοί της Τουρκίας το 2023 στην Αντιόχεια, είχαν ένα χρονικό παράθυρο της τάξεως τουλάχιστον των 6 ωρών. Ενώ σε άλλες περιπτώσεις η χρονική διαφορά είναι συνήθως μερικά 24ώρα.
2. Η ρηξιγενής ζώνη, η οποία ενεργοποιήθηκε και έδωσε τους δύο μεγάλους σεισμούς έχει μήκος της τάξεως τουλάχιστον των 300 km (San Sebastian Fault), γενική διεύθυνση ΑΔ, αναπτύσσεται κατά μήκος της βόρειας ακτογραμμής της Βενεζουέλας και οριοθετεί την πλάκα της Νότιας Αμερικής με την πλάκα της Καραϊβικής. Πρόκειται καθαρά για ρήγματα δεξιόστροφης οριζόντιας ολίσθησης.
3. Καμία βλάβη δεν παρατηρήθηκε στη στενή και επικεντρική περιοχή των σεισμών (San Felipe, Morón, Valencia). Είναι χαρακτηριστικό ότι στην περιοχή του επικέντρου, ακόμα και παλαιότερες κατασκευές, χωρίς αντισεισμική θωράκιση δεν έπαθαν την παραμικρή ζημιά.
4. Αντίθετα, συσσωρευμένες εκατοντάδες καταρρεύσεις, αλλά και σημαντικές βλάβες, παρατηρήθηκαν 200 km ανατολικά του επικέντρου στην παράκτια περιοχή La Guaira – Αεροδρομίου, Catia La Mar, Caraballeda. Οι περιοχές αυτές αποτελούν και το μακροσεισμικό επίκεντρο των επιπτώσεων.
5. Οι βλάβες στις ανωτέρω περιοχές αφορούν τόσο κτήρια μικρού ύψους και όγκου, όσο και τεράστια, ψηλά κτήρια 20 και 30 ορόφων.
6. Αντίθετα στην περιοχή του Caracas δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές βλάβες, παρά μόνο καταρρεύσεις 10 περίπου κτηρίων μεγάλου ύψους και σημαντικού όγκου, αριθμός πολύ μικρός σε σχέση με τις εκατοντάδες χιλιάδες κατασκευές, οι οποίες συνθέτουν το οικιστικό περιβάλλον της πρωτεύουσας της χώρας. Εκτιμάται ότι οι ρηξιγενείς ζώνες που διέρχονται από το Caracas, ανήκουν σε ρηξιγενείς δομές παράλληλες με την βόρεια ζώνη, οι οποίες και δεν ενεργοποιήθηκαν.
7. Οι συσσωρευμένες χιλιάδες καταρρεύσεις κτηρίων με μεγάλο ύψος, τα οποία ήταν θεμελιωμένα σε χαλαρές παράκτιες και ποταμο-χειμάριες αποθέσεις της ακτογραμμής (μεγάλης ιδιοπεριόδου) συντονίστηκαν με την μεγάλη ιδιοπερίοδο των σεισμικών κυμάτων (λόγω της μεγάλης απόστασης από το επίκεντρο), διαμορφώνοντας έτσι ένα καταστροφικό πλαίσιο, στο οποίο δεν ήταν δυνατό να ανταπεξέλθουν ούτε παλαιότερες, αλλά ούτε νεότερες κατασκευές. Σε αυτό συνέβαλε το γεγονός ότι οι κατασκευές υποβλήθηκαν σε μία ταλάντωση αρκετών λεπτών λόγω της μικρής χρονικής διαφοράς εκδήλωσης των σεισμών. Ειδικότερα, πριν ακόμα περατωθεί η ταλάντωση από τον πρώτο σεισμό, τα κτήρια προσβλήθηκαν από την δεύτερη ταλάντωση, η οποία ήταν ακόμα εντονότερη και μεγαλύτερης διάρκειας.
8. Χαρακτηριστικό είναι εκτός της στενής παράκτιας ζώνης, με τις γεωλογικές, γεωτεχνικές και εδαφομηχανικές συνθήκες που αναπτύχθηκαν, το γεγονός ότι στις παρακείμενες περιοχές, και στις οποίες αναπτύσσονται μεταμορφωμένοι βραχώδεις γεωλογικοί σχηματισμοί, δεν παρατηρήθηκαν συστηματικές καταρρεύσεις ή βλάβες, καθώς διαμορφώθηκε ένα τελείως διαφορετικό γεωδυναμικό πλαίσιο. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε περιοχές με πολύ φτωχή ποιότητα κατασκευών και με μεγάλη πυκνότητα δόμησης και πληθυσμού (φαβέλες) παρατηρήθηκαν μηδενικές βλάβες.

Η ανάλυση των δεδομένων που συγκεντρώθηκαν από την Ελληνική αποστολή θα συνεχιστεί το επόμενο χρονικό διάστημα και θα παρουσιαστεί μέσω του ειδικού επιστημονικού τεύχους “Newsletter of Environmental, Disaster, and Crises Management Strategies”, που εκδίδεται υπό την αιγίδα του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Στρατηγικές Διαχείρισης Περιβάλλοντος, Καταστροφών και Κρίσεων» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Βενεζουέλα: Στους 3.342 οι νεκροί από τους φονικούς σεισμούς

Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας ανακοίνωσε ότι έχει επιβεβαιωθεί ο θάνατος περισσότερων από 3.000 ανθρώπων μέχρι στιγμής, μετά τους δύο ισχυρούς σεισμούς που έπληξαν τη χώρα στις 24 Ιουνίου.

«Επίσημος απολογισμός ως την 5η Ιουλίου: 3.342 νεκροί, 16.740 τραυματίες», σύμφωνα με την ανακοίνωση της κυβέρνησης, που δημοσιοποίησε ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Χόρχε Ροδρίγκες και περιλαμβάνει διάφορους ακόμη αριθμούς.

Ωστόσο, οι αρχές στο Καράκας αποφεύγουν να αναφέρουν πόσοι είναι οι αγνοούμενοι. Ο ΟΗΕ υπολογίζει ότι μπορεί να φτάνουν ως ακόμη και τους 50.000. Άλλες εκτιμήσεις αναφέρονται σε περίπου 10.000. Ο προηγούμενος επίσημος προσωρινός απολογισμός, προχθές Σάββατο, έκανε λόγο για 2.954 νεκρούς.

Πλέον οι ελπίδες να βρεθούν επιζήσαντες στα συντρίμμια έχουν εξανεμιστεί. Οι ομάδες των 4.000 και πλέον διασωστών οι οποίες στάλθηκαν στη Βενεζουέλα από πολλές και διάφορες χώρες έχουν αρχίσει να φεύγουν.

Ενταφιάζουν θύματα χωρίς να έχουν αναγνωριστεί

Πάνω από 150 πτώματα θυμάτων που δεν αναγνωρίστηκαν θάφτηκαν σε μακρά σειρά τάφων σε κοιμητήριο στην Κάτια λα Μαρ, στη Γουάιρα, διαπίστωσαν χθες δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου.

Μέτρησαν 159 ατομικούς τάφους θυμάτων που δεν είχαν αναγνωριστεί, κατανεμημένους σε δυο μακρές σειρές, και άλλους 95 τάφους θυμάτων που αντιθέτως είχαν αναγνωριστεί σε απομακρυσμένη περιοχή του κοιμητηρίου Λα Εσπεράνσα.

Προσωπικό με μηχανήματα έργου άνοιγε παράλληλα τάφρους για να ταφούν και άλλα θύματα.

Οι τάφοι διαχωρίζονταν με λευκές πέτρες, ενώ σε καθέναν αφέθηκε μικρό μπουκέτο από λουλούδια κάτω από λιτό λευκό σταυρό. Σε αυτόν, πλάκα έφερε αριθμό αναγνώρισης και ημερομηνία θανάτου — 24η Ιουνίου 2026, την ημέρα των σεισμών που βύθισαν τη χώρα στο πένθος.

Οι τάφοι φέρουν αρίθμηση και κωδικό, ώστε οι άνθρωποι που δεν αναγνωρίστηκαν να μπορούν να εντοπιστούν από τις οικογένειες χάρη στα «πορτρέτα τους» πριν από τους ενταφιασμούς που κράτησαν οι αρχές, εξήγησε ο Έλι Σαβάλα, κάτοικος της συνοικίας.

Πάνω από 17.000 άστεγοι

Σε περιοχές που έχουν υποστεί εκτεταμένες καταστροφές εξαιτίας του διπλού σεισμού 7,2 και 7,5 βαθμών, κάτοικοι εκφράζουν οργή για την έλλειψη βοήθειας από τις αρχές.

Πάνω από 17.000 άνθρωποι έχουν μείνει άστεγοι, σύμφωνα με την χθεσινή ανακοίνωση της κυβέρνησης. Πολλοί σεισμοπαθείς ζουν στους δρόμους ή σε πάρκα.

Η υπηρεσιακή πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκεζ, η οποία επικρίνεται για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε την κρίση στη Βενεζουέλα, τόσο ως προς την οργάνωση των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης, όσο και ως προς τις προσπάθειες να ανασυρθούν έστω νεκρά τα θύματα, διαβεβαίωσε χθες ότι «δεν θα υπάρξει κοινωνική έκρηξη» στη χώρα.

«Δεν καταλαβαίνω πώς, αυτές τις στιγμές οδύνης για τη Βενεζουέλα, εθνικού πένθους (…) κάποιοι τολμούν να απεργάζονται κοινωνικές εκρήξεις. Εδώ δεν θα υπάρξει κοινωνική έκρηξη. Εδώ αυτό που υπάρχει είναι η βαθιά κοινωνική αλληλεγγύη του λαού μας», είπε κατά τη διάρκεια επίσημης τελετής για την επέτειο της ανεξαρτησίας της χώρας (5η Ιουλίου) στο Φουέρτε Τιούνα, το στρατιωτικό συγκρότημα όπου βρίσκεται ιδίως η έδρα του υπουργείου Άμυνας, στην πρωτεύουσα Καράκας.