Άντι Μπέρναμ: Ο «Βασιλιάς του Βορρά» σε τροχιά να γίνει ο επόμενος πρωθυπουργός της Βρετανίας

«Ο Κιρ έχει προσφέρει τεράστια υπηρεσία στη χώρα μας και θέλω να τον ευχαριστήσω για την ηγεσία και την αφοσίωσή του κατά τη διάρκεια μιας τόσο δύσκολης περιόδου. Η απόφασή του σηματοδοτεί την αρχή μιας μεταβατικής περιόδου και είναι σημαντικό αυτή η διαδικασία να διεξαχθεί με τάξη και υπευθυνότητα. Θα θέσω υποψηφιότητα στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας», τόνισε ο Μπέρμαν σε δήλωσή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «η χώρα αναμένει σταθερότητα, σοβαρότητα και συνεχή εστίαση στα ζητήματα που έχουν μεγαλύτερη σημασία, και αυτό ακριβώς θα έχει. Καθώς προχωράμε, προτεραιότητά μας πρέπει να είναι να συνεργαστούμε για να επαναφέρουμε τη χώρα εκεί που όλοι θέλουμε να βρίσκεται. Ο λαός θέλει να δει πρόοδο στην οικονομική ανάπτυξη, στο κόστος διαβίωσης, στις δημόσιες υπηρεσίες, στη στέγαση και στις ευκαιρίες για την επόμενη γενιά. Η πολιτική αλλαγή δεν πρέπει ποτέ να αποσπά την προσοχή από την ευθύνη να βελτιώσουμε τη ζωή των ανθρώπων. «Το εργατικό κίνημα ήταν πάντα στο αποκορύφωμά του όταν κοιτάζει μπροστά με αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα. Αυτό ακριβώς θα κάνουμε από εδώ και πέρα και θα διασφαλίσουμε ότι αυτή η μετάβαση θα αποτελέσει μια θετική διαδικασία ανανέωσης για το κόμμα μας και τη χώρα μας».

Πριν από τέσσερα χρόνια, ο Άντι Μπέρναμ διαμαρτυρόταν ότι τού αρνούνταν επανειλημμένα μια θέση ομιλητή στην κεντρική σκηνή του συνεδρίου του Εργατικού Κόμματος υπό την ηγεσία του Κιρ Στάρμερ, κάνοντας λόγο για δείγμα ασέβειας προς την τότε θέση του ως δημάρχου του Μείζονος Μάντσεστερ.

Υπήρξε κάποια συμπάθεια για έναν από τους πιο δημοφιλείς πολιτικούς των Εργατικών, αλλά τώρα, καθώς επιδιώκει να γίνει ο έβδομος πρωθυπουργός της Βρετανίας μέσα σε μια δεκαετία, ο Μπέρναμ πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να βρεθεί στο επίκεντρο της σκηνής, να κερδίσει τους ανήσυχους ψηφοφόρους και να ξεπεράσει τους οικονομικούς περιορισμούς που εγκλώβισαν τους προκατόχους του.

Το επιχείρημα του Μπέρναμ είναι ότι μόνο αυτός διαθέτει το πολιτικό χάρισμα και το όραμα εντός των Εργατικών για να συνδεθεί με τους ψηφοφόρους, ώστε να νικήσει το λαϊκιστικό, κατά της μετανάστευσης κόμμα «Reform UK» του Νάιτζελ Φάρατζ, το οποίο προηγείται σε κάθε δημοσκόπηση από τις αρχές του περασμένου έτους.

Η αποφασιστική του νίκη στη μάχη για μια έδρα στο κοινοβούλιο την περασμένη εβδομάδα, σε μια περιοχή όπου το Reform είχε σημειώσει ισχυρές επιδόσεις στις πρόσφατες τοπικές εκλογές, κέρδισε πολλούς βουλευτές των Εργατικών, μετά την ανακοίνωση του Στάρμερ ότι θα παραιτηθεί τη Δευτέρα (22/06).

Ο Μπέρναμ «έχει αποδείξει τα διαπιστευτήριά του παρουσιάζοντας ένα όραμα των Εργατικών γύρω από το οποίο μπορούν να συσπειρωθούν οι ψηφοφόροι», δήλωσε σύμφωνα με το Reuters ο Άλεξ Σόμπελ, βουλευτής των Εργατικών.

Οι υποστηρικτές επαινούν το έργο του, οι επικριτές αμφισβητούν τη συνέπειά του

Οι υποστηρικτές του βλέπουν τον Μπέρναμ —ο οποίος κέρδισε το παρατσούκλι «Βασιλιάς του Βορρά» για την υπεράσπιση της περιοχής κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19— ως έναν ηγέτη που άφησε το στίγμα του στο τιμόνι μιας από τις ελάχιστες περιφερειακές ιστορίες επιτυχίας της Βρετανίας τα τελευταία χρόνια.

Αντίθετα, οι επικριτές του παρουσιάζουν τον Μπέρναμ ως κάποιον που αλλάζει συνεχώς πολιτικές θέσεις και προσπαθεί να εμφανιστεί ως ένας «απλός άνθρωπος του λαού», παρά ως ο εξαιρετικά μορφωμένος πολιτικός καριέρας που πραγματικά είναι.

Τη Δευτέρα (22/06), ο Μπέρναμ δήλωσε ότι θα είναι υποψήφιος για την ηγεσία των Εργατικών, ενώ ένας από τους βασικούς του αντιπάλους, ο πρώην υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ, δήλωσε ότι δεν θα σταθεί εμπόδιο εναντίον του σε μια εσωκομματική αναμέτρηση.

Μέχρι στιγμής, ο Μπέρναμ έχει δώσει μόνο κάποιες νύξεις για το ποια θα μπορούσε να είναι η ατζέντα του αν γίνει ο επόμενος πρωθυπουργός.

Το έργο του ως δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ, μια θέση που ανέλαβε το 2017 για να ξεφύγει από αυτό που αποκαλούσε πολιτική επικεντρωμένη στο Λονδίνο, είναι αυτό που προσφέρει την καλύτερη εικόνα για τα πιθανά του σχέδια.

Η μάχη του Μπέρναμ ενάντια στον τότε πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον για τους αυστηρότερους περιορισμούς της πανδημίας COVID το 2020 ενίσχυσε ξανά το προφίλ του πέρα από το Μάντσεστερ.

Όταν η άρνηση και η απόρριψη της προσφοράς του Τζόνσον για αποζημίωση ύψους 22 εκατομμυρίων λιρών (25,4 εκατομμύρια ευρώ) -το ένα τρίτο του «απολύτως ελάχιστου» που ζητούσε- καταγράφηκε ζωντανά στην τηλεόραση, η εικόνα του ως υπερασπιστή της περιφέρειάς του απέναντι σε μια αυταρχική κεντρική κυβέρνηση ενισχύθηκε σημαντικά.

Υποστηρίζει σθεναρά την περαιτέρω αποκέντρωση μαζί με ένα πιο παρεμβατικό κράτος και περιγράφει τις πολιτικές του πεποιθήσεις σήμερα ως «περισσότερο η περιοχή πρώτα, παρά το κόμμα πρώτα».

Υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι, μεταφέροντας την εξουσία μακριά από το Λονδίνο, το οποίο κυριαρχεί στην οικονομία της Βρετανίας, οι τοπικές κοινωνίες μπορούν να αναλάβουν τον άμεσο έλεγχο των πραγμάτων που διαμορφώνουν τη ζωή τους, όπως οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και οι μεταφορές.

Ανέλιξη στα αξιώματα υπό τους πρωθυπουργούς Μπλερ και Μπράουν

Ο Μπέρναμ γεννήθηκε στο Λίβερπουλ, όπου ο πατέρας του εργαζόταν ως τεχνικός τηλεπικοινωνιών και η μητέρα του ως ρεσεψιονίστ. Κέρδισε μια θέση για να σπουδάσει Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και, μετά την αποφοίτησή του, ακολούθησε την κλασική διαδρομή προς την πολιτική ανάδειξη, αρχικά ως ερευνητής και στη συνέχεια ως σύμβουλος στο κοινοβούλιο.

Υπηρέτησε αρχικά ως υφυπουργός υπό τον πρώην Πρωθυπουργό Τόνι Μπλερ, και αργότερα ως υπουργός Πολιτισμού και υπουργός Υγείας υπό τον Γκόρντον Μπράουν. 

Το 2010 και το 2015 έθεσε υποψηφιότητα για την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος, αποτυγχάνοντας και τις δύο φορές.

Ορισμένοι από τους επικριτές του στο Εργατικό Κόμμα λένε ότι ο Μπέρναμ αλλάζει συνεχώς προτεραιότητες κατά τη διάρκεια της πολιτικής του καριέρας.

Τον περασμένο χρόνο, ο Μπέρναμ επέκρινε την κυβέρνηση ότι είναι «έρμαιο των αγορών ομολόγων» —σε σχόλια που έκτοτε δήλωσε ότι παρερμηνεύτηκαν. Έχει ζητήσει την κρατικοποίηση βασικών βιομηχανιών και την επανένταξη της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες μετακινήθηκε προς τον πολιτικό χώρο του κέντρου. Δήλωσε ότι τα οικονομικά της χώρας είναι πολύ περιορισμένα για κρατικοποιήσεις μεγάλης κλίμακας και σημείωσε ότι η Βρετανία δεν πρόκειται να επανενταχθεί στην ΕΕ σύντομα.

Το 2022, μετά το τελευταίο Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου, ο Στάρμερ είχε σατιρίσει τον Μπέρναμ, παρομοιάζοντας τις μεταβαλλόμενες θέσεις του με κάποιον που αλλάζει υποστήριξη προς τις εθνικές ομάδες που μπορεί να κερδίζουν στο τουρνουά. Ο Μπέρναμ «πρόλαβε να δει την ομάδα των παιδικών του χρόνων, την Αργεντινή, να κερδίζει το Παγκόσμιο Κύπελλο», είχε πει σε ομιλία του. «Ήταν μια περίεργη κατάσταση, γιατί πρόλαβε επίσης να δει την ομάδα των παιδικών του χρόνων, τη Γαλλία, να χάνει στον τελικό, και τις ομάδες των παιδικών του χρόνων, το Μαρόκο και την Κροατία, να χάνουν στους ημιτελικούς».

Για να αντιμετωπιστεί αυτή η αντίληψη και να ενισχυθεί η υποστήριξη προς τους Εργατικούς, αρκετοί βουλευτές δήλωσαν ότι ο Μπέρναμ θα πρέπει να δείξει ότι μπορεί να ηγηθεί με τόλμη, διαφοροποιώντας τον εαυτό του από τον Στάρμερ.

Διαφορετικά, όπως δήλωσε ένας βουλευτής των Εργατικών, θα μπορούσε και ο ίδιος να βρεθεί εκτός εξουσίας σε δύο χρόνια.