«Τραυματίας» πολέμου (στο Ιράν) ο Τραμπ

Τα αποτελέσματα ενδέχεται να καθυστερήσουν τυχόν νέα πλήγματα των ΗΠΑ κατά του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης, ωστόσο η κάθετη πολιτική απογοήτευση θα μπορούσε να ωθήσει τον Τραμπ σε κλιμάκωση σε κάποια άλλη φάση.

Οι εκλογές της Τρίτης -κατά τις οποίες ένα «δημοκρατικό κύμα» ανέτρεψε και περιθωριοποίησε πολλούς Ρεπουμπλικανούς- ξεπέρασαν κατά πολύ τα όρια μιας τυπικής ήττας για έναν λαλίστατο εν ενεργεία πρόεδρο. Αυτό το αποτέλεσμα κατέστη δυνατό μόνο χάρη στον συνδυασμό της ισχυρής προσέλευσης των Δημοκρατικών ψηφοφόρων και της απογοήτευσης στη βάση των Ρεπουμπλικανών.

Οι πολιτικές του αλλοπρόσαλλου Τραμπ στη Μέση Ανατολή συνέβαλαν αναμφίβολα και στους δύο αυτούς παράγοντες, γεγονός που αποδέχθηκε και ο αλαζονικής στάσης πρόεδρος. Ο Τραμπ παραδέχθηκε δημόσια ότι η αντιπαράθεσή του με το Ιράν συνέβαλε στην ήττα των Ρεπουμπλικανών. Επιπλέον, η αιφνιδιαστική ανακοίνωσή του -νωρίς την ημέρα των εκλογών- ότι θα τερματίσει, εντός δύο μηνών, τη στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ προς το Ισραήλ προκάλεσε ευρύτερες εντάσεις. Η κίνηση αυτή κατέδειξε ότι ο Τραμπ αντιλαμβάνεται την αμερικανική υποστήριξη προς το Ισραήλ ως ένα πιεστικό πολιτικό ζήτημα για τον ίδιο, τόσο από τη σκοπιά της Δεξιάς όσο και της Αριστεράς.

Στο Ισραήλ, τη δήλωση του Τραμπ αξιοποίησε ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, αντιστράτηγος ε.α. Γκάντι Αϊζενκοτ, ο οποίος εκτιμάται ότι θα λάβει την πρώτη εντολή σχηματισμού νέας κυβέρνησης συνασπισμού. Το σοκ που προκαλεί η προοπτική απώλειας της αμερικανικής βοήθειας ενδέχεται να συσπειρώσει τους αντιπάλους του Νετανιάχου και, σε κάποιον βαθμό, να ενισχύσει τις πιθανότητες του Αϊζενκοτ να σχηματίσει κυβέρνηση.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι υπήρξαν τέσσερις λόγοι για την ήττα των Ρεπουμπλικανών, εκ των οποίων τουλάχιστον οι δύο αφορούσαν άμεσα τη Μέση Ανατολή. Πέρα από το ζήτημα του κόστους ζωής, ανέφερε την ανάγκη να «τερματιστεί ο πόλεμος», να «αλλάξει η σχέση μας με το Ισραήλ» και να «τεθεί η Αμερική σε προτεραιότητα».

Η ισραηλινή κυβέρνηση, σύμφωνα με τον Βανς, είναι επηρεασμένη από πολιτικούς που πρόσκεινται στον «καχανισμό» και υποθάλπει αυτό που εδώ και καιρό περιγράφεται εντός του Ισραήλ ως τρομοκρατία κατά των Παλαιστινίων στη Δυτική Οχθη. Η στρατηγική απειλή για τη σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ δεν αποτέλεσε κεντρικό ζήτημα στις ισραηλινές εκλογές· ωστόσο, για τον επόμενο πρωθυπουργό θα πρέπει πλέον να αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα.

Ο Τραμπ έχει ήδη εξετάσει πολεμικά σχέδια και έχει δώσει εντολή για την προώθηση δυνάμεων με σκοπό τη διεξαγωγή πολεμικών επιχειρήσεων. Προφανώς ακόμη και μια οριακή ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές θα μπορούσε να πυροδοτήσει κλιμάκωση κατά του Ιράν.

ΠΛΗΤΤΟΥΝ… ΠΡΟΕΔΡΟΥΣ

Η Τεχεράνη αποδίδει μεγάλη σημασία στην αντίληψη ότι μπορεί να προκαλέσει πολιτικά πλήγματα σε Αμερικανούς προέδρους (όπως στον Τζίμι Κάρτερ κατά την κρίση των ομήρων το 1980, στον Ρόναλντ Ρίγκαν στην υπόθεση Ιράν-Κόντρα το 1985 και στον Τζορτζ Μπους τον νεότερο στον πόλεμο του Ιράκ το 2003) και αναμφίβολα θα εκλάβει τα εκλογικά αποτελέσματα ως ένα ακόμη παράδειγμα της δικής του εκδοχής περί «αλλαγής καθεστώτος» στην Ουάσιγκτον.

ΠΡΟΣ ΑΠΟΚΛΙΜΑΚΩΣΗ

Οι δηλώσεις από την Τεχεράνη σχετικά με τα αποτελέσματα των αμερικανικών εκλογών κινούνται προς την κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης. Αν και είναι πάντα δύσκολο να επιχειρήσει κανείς μια ψυχολογική ανάλυση από απόσταση, τα δεδομένα επιτρέπουν μια συγκρατημένη αισιοδοξία ότι ο άμεσος κίνδυνος να αντιδράσει ο Τραμπ στα εκλογικά αποτελέσματα κλιμακώνοντας την ένταση με το Ιράν έχει μειωθεί ή έστω δεν έχει προχωρήσει σε επιθετική διάθεση.

Ο ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΟΣ…

Ο Τραμπ οφείλει να αναγνωρίσει ότι με τον άνευ λόγου πόλεμο τις ΗΠΑ σε τροχιά χωρίς αύριο έπληξε την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, τις εκλογικές προοπτικές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, καθώς και την προσωπική του κληρονομιά. Επομένως, ο Τραμπ ίσως καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η μόνη διέξοδος είναι ο πόλεμος κατά της Τεχεράνης. Αυτός ο λαθεμένος συλλογισμός θα μπορούσε να τον οδηγήσει σε κάποια φάση σε νέο γύρο πολεμικών ενεργειών.