Ισραήλ: H ευκαιρία μιας ιστορικής συνύπαρξης – Γράφει στο ET ο Δημοσθένης Δαββέτας

Γράφει ο Δημοσθένης Δαββέτας, καθηγητής Φιλοσοφίας της Τέχνης, ποιητής, εικαστικός, γεωπολιτιστικός αναλυτής

Το σημαντικότερο είναι ότι οι αραβικές πολιτικές δυνάμεις διαθέτουν συνολικά 19 έδρες, γεγονός που τους προσφέρει καθοριστικό ρόλο στις μετεκλογικές εξελίξεις. Η συγκυρία αυτή δημιουργεί μια ιστορική δυνατότητα: να σχηματιστεί κυβέρνηση της αντιπολίτευσης με τη συμμετοχή ή την κοινοβουλευτική υποστήριξη των αραβικών κομμάτων. Μια τέτοια συνεργασία θα αποτελούσε εκτός από μια κυβερνητική αλλαγή και μία πρώτη θεσμική δοκιμή πολιτικής συνύπαρξης ανάμεσα σε διαφορετικές εθνικές και πολιτισμικές ταυτότητες.

Ο Αριστοτέλης αντιλαμβανόταν την πολιτική κοινότητα ως χώρο συμμετοχής των πολιτών στα κοινά. Ο πολίτης δεν είναι απλώς κάποιος που υπακούει στους νόμους, αλλά κάποιος που συμμετέχει στη διαμόρφωσή τους. Επομένως, ο αποκλεισμός εκλεγμένων αντιπροσώπων εξαιτίας της εθνικής ή θρησκευτικής τους ταυτότητας αντιφάσκει με την ίδια τη δημοκρατική αρχή.

Η ισότιμη πολιτική συμμετοχή των Αράβων πολιτών του Ισραήλ δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως παραχώρηση της ισραηλινής πλειοψηφίας. Είναι δημοκρατικό δικαίωμα. Μία κυβέρνηση συνεργασίας Εβραίων και Αράβων θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό πολιτικό πείραμα. Θα αποδείκνυε ότι η διαφορετικότητα δεν αποτελεί αναγκαστικά εμπόδιο στην πολιτική συνεργασία. Αυτή η εσωτερική εμπειρία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μικρογραφία της ευρύτερης προοπτικής: δύο ανεξάρτητα κράτη, το Ισραήλ και η Παλαιστίνη, δίπλα δίπλα, με αμοιβαία αναγνώριση, ασφάλεια και σεβασμό.

Ο αντιισλαμικός εθνικισμός, όταν μετατρέπεται σε συλλογική καχυποψία απέναντι στους μουσουλμάνους και τους Αραβες, μπορεί να συγκαλύπτει έναν βαθύτερο ρατσισμό. Αλλο είναι η αντίθεση στον θρησκευτικό φανατισμό και άλλο η αντιμετώπιση ενός ολόκληρου πληθυσμού ως δυνητικού εχθρού. Αλλο να αμύνεσαι στην τρομοκρατία κι άλλο να τη χρησιμοποιείς ως άλλοθι για να ονομάσεις όλους τους Παλαιστίνιους «τρομοκράτες» με απώτερο σκοπό να τους εκμηδενίσεις ιστορικά ως εθνική και πολιτισμική οντότητα.

Η πολιτική του Νετανιάχου έχει επενδύσει στην εθνική και θρησκευτική αντιπαράθεση, ενισχύοντας αυτή τη διαχωριστική λογική. Η ασφάλεια, όμως, δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την υποβάθμιση των δικαιωμάτων μιας ολόκληρης κοινότητας. Ο αποκλεισμός γεννά νέες συγκρούσεις αντί να δημιουργεί συνθήκες ειρήνης.

Το Ισραήλ έχει σήμερα την ευκαιρία να δοκιμάσει μία διαφορετική πολιτική αντίληψη. Μία κυβέρνηση που θα στηρίζεται και στις αραβικές πολιτικές δυνάμεις θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο θεσμικό βήμα.

Η πραγματική δημοκρατία δεν απαιτεί να γίνουμε όλοι ίδιοι. Απαιτεί να μπορούμε να συνυπάρχουμε χωρίς να επιβάλλουμε ο ένας στον άλλον την ταυτότητά μας. Ισως αυτή να είναι και η βαθύτερη προϋπόθεση για δύο κράτη, δύο λαούς και μια ειρήνη που δεν θα αποτελεί απλώς ανακωχή, αλλά κοινή πολιτική απόφαση για το μέλλον.