Στην εκδήλωση συμμετείχαν ερευνητικοί φορείς, καινοτόμες επιχειρήσεις του αγροτεχνολογικού χώρου, εκπρόσωποι της βιομηχανίας και θεσμικοί παράγοντες από όλη την Ευρώπη, για να κάνουν έναν απολογισμό των αποτελεσμάτων του έργου και, το σημαντικότερο, να συζητήσουν το επόμενο βήμα: πώς η αγροτική ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να εξελιχθούν σε λύσεις αξιόπιστες, κλιμακώσιμες και εμπορικά βιώσιμες, που προσφέρουν ουσιαστική αξία στην καθημερινή λειτουργία της γεωργίας.

Εσωτερική συνάντηση του έργου: τελικός συντονισμός και συνέχεια μετά το έργο

Η ημέρα ξεκίνησε με εσωτερική συνάντηση της κοινοπραξίας, όπου οι εταίροι ευθυγραμμίστηκαν ως προς την οργανωτική πρόοδο στους βασικούς άξονες του Smart Droplets: ψηφιακά δίδυμα, αυτόνομα συστήματα ψεκασμού, δοκιμές και εφαρμογή στο πεδίο, καθώς και δράσεις διάχυσης και αξιοποίησης. Η συνάντηση λειτούργησε ως μια συνολική εικόνα για όσα παραδίδει το έργο, αλλά και για όσα μπορούν να συνεχίσουν και μετά τη λήξη του.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στιγμιότυπα που «ένωσαν» το εσωτερικό μέρος με τη δημόσια εκδήλωση ήταν το βίντεο τελικής επίδειξης των αποτελεσμάτων του έργου, με πραγματικά πλάνα από το πεδίο: το τρακτέρ του Smart Droplets να κινείται αυτόνομα και να λειτουργεί ως ένα ενιαίο, ολοκληρωμένο σύστημα. Τα πλάνα ανέδειξαν ότι οι βασικές τεχνολογικές συνιστώσες του έργου δεν μένουν στη θεωρία, αλλά συνεργάζονται στην πράξη, σε πραγματικές συνθήκες αγρού, ως λύση εφαρμοσμένη στο πεδίο και όχι ως εργαστηριακή επίδειξη.

Βασικό μήνυμα της δημόσιας εκδήλωσης: το ζητούμενο είναι η υιοθέτηση

Η απογευματινή δημόσια εκδήλωση μετατόπισε τη συζήτηση από το «τι είναι τεχνικά δυνατό» στο «τι μπορεί πράγματι να υιοθετηθεί». Σε δύο πάνελ υψηλού επιπέδου, οι ομιλητές κατέληξαν σε ένα κοινό συμπέρασμα: το επόμενο βήμα για την αγροτική ρομποτική δεν είναι τόσο η περαιτέρω βελτίωση της τεχνολογίας, όσο η ετοιμότητα για να εισαχθεί αγορά και οι ρεαλιστικές στρατηγικές υιοθέτησής της.

Από την καινοτομία στην αγορά

Στο πάνελ για την εμπορική αξιοποίηση και την υιοθέτηση, τονίστηκε ότι η ρομποτική δεν θα κλιμακωθεί απλώς επειδή είναι «καλύτερη τεχνολογία». Θα κλιμακωθεί όταν είναι προσιτή, πρακτική και στηρίζεται σε επιχειρηματικά μοντέλα που λειτουργούν τόσο για τους καινοτόμους όσο και για τους αγρότες.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο το τελευταίο βήμα πριν την υιοθέτηση: εκεί όπου η τεχνολογία πρέπει να περάσει στην καθημερινή χρήση. Και συχνά, εκεί «κολλάει» η καινοτομία, δηλαδή όχι στην απόδοση, αλλά στην τεχνική υποστήριξη, την εκπαίδευση, τα δίκτυα διανομής, το after-sales και, πάνω από όλα, στην εμπιστοσύνη. Παράλληλα, επισημάνθηκε ένα κρίσιμο χρονικά «κενό»: οι αγρότες και οι τεχνολογικοί φορείς κινούνται συνήθως σε μεγαλύτερους χρονικούς ορίζοντες, ενώ οι αγορές και οι επενδυτές συχνά περιμένουν αποτελέσματα πολύ πιο γρήγορα. Αυτό το χάσμα μπορεί να επιβραδύνει την υιοθέτηση της τεχνολογίας.

Συζητήθηκαν επίσης πρακτικές και ρεαλιστικές διαδρομές, όπως η σταδιακή ενσωμάτωση μέσω της διασύνδεσης με τον υπάρχον εξοπλισμό, ως «γέφυρα» προς την υιοθέτηση, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου οι αγρότες βασίζονται σε δοκιμασμένα εργαλεία και καθιερωμένα δίκτυα υποστήριξης.

Στη συζήτηση συμμετείχαν:
• Νίκος Πέτκος, CEO, AGROMA S.A.
• Γρηγόρης Χατζηκώστας, Partner, reframe.food
• Νίκος Γεωργιάδης, Agronomy Lead, CNH Industrial
• Γιώργος Τσιαντής, CFO, EdenCore
• Christophe Aubé, CEO, AGreenCulture

Το μέλλον της γεωργίας: εμπιστοσύνη, χρηστικότητα και συν-σχεδιασμός

Το δεύτερο πάνελ άνοιξε τη συζήτηση στις ευρύτερες επιπτώσεις και στις προϋποθέσεις για πραγματική υιοθέτηση σε μεγάλη κλίμακα. Οι ομιλητές στάθηκαν σε πιέσεις που είναι ήδη εδώ: έλλειψη εργατικών χεριών, ανάγκη για μείωση εισροών, και απαίτηση οι λύσεις να «κουμπώνουν» με την καθημερινή λειτουργία, αλλά και με το περιβαλλοντικό πλαίσιο.

Κεντρικό συμπέρασμα ήταν ότι η εμπιστοσύνη και η χρηστικότητα είναι καθοριστικές: η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να λειτουργεί ως «μαύρο κουτί» και η ρομποτική δεν μπορεί να μένει στο επίπεδο μιας εντυπωσιακής επίδειξης. Για να υποστηρίξουν τη λήψη αποφάσεων στο χωράφι και πιο στοχευμένες εφαρμογές, όπως η μείωση της μεταφοράς του ψεκαστικού νέφους (spray drift), τα συστήματα πρέπει να είναι κατανοητά, αξιόπιστα και να εξελίσσονται μέσα από συνεχή συνεργασία με τους αγρότες και πραγματικές δοκιμές στο πεδίο.

Στη συζήτηση συμμετείχαν:
• Γιώργος Φραγκόπουλος, Stewardship & e-Communications Manager, ΕΣΥΦ (Ελληνικός Σύνδεσμος Φυτοπροστασίας)
• Michiel Kallenberg, Researcher, Wageningen Environmental Research
• Carlos Rizzo, Head of Mobile Robotics, Eurecat
• Enric Pedrós, Manager, Clúster FEMAC

Το συμπέρασμα: το επόμενο κεφάλαιο γράφεται ανάμεσα στην απόδοση και την πρακτικότητα

Στο κλείσιμο της εκδήλωσης, το μήνυμα ήταν σαφές: το μέλλον της αγροτικής ρομποτικής δεν θα κριθεί μόνο από το τι μπορεί να κάνει τεχνολογικά, αλλά από το αν μπορεί να μετατραπεί σε λύση λειτουργική στην πράξη, έτοιμη για την αγορά και άξια εμπιστοσύνης. Το Smart Droplets ανέδειξε τι είναι εφικτό και ταυτόχρονα ξεκαθάρισε τι χρειάζεται για να περάσουν η αγροτική ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη από τα πιλοτικά έργα στην καθημερινή γεωργική πρακτική.