Η εποχή των drones και των deep fakes

Αντώνης Πανούτσος

12/07/2026

13:30

6 λεπτά

Η εποχή των drones και των deep fakes — Spc. Justin Steinhart assigned to the 1st Battalion, 503rd Infantry Regiment, 173rd Airborne Brigade, conducted a practice run with a "Project Shiv" First-Person View (FPV) drone as part of the unit’s first-ever Multi-Functional Live Fire Exercise (MFLFX) April 11th-17th at Grafenwohr Training Area, Germany, marking a significant milestone in the integration of emerging technologies on the modern battlefield. The exercise brought together key elements from the 173rd Airborne Brigade, 2nd Brigade of the 101st Airborne Division (Air Assault), the 1st Armored Brigade Combat Team of the 3rd Infantry Division, and allied partners from the German Bundeswehr. The collaborative effort showcased the growing role of Unmanned Aerial Systems (UAS) in supporting precision fires and enhancing real-time battlefield awareness. Throughout the exercise, UAS platforms were employed to identify, observe, and relay target data for live mortar fire missions. The training not only validated the U.S. Army’s Fires Digital Kill Chain—an advanced networked targeting and engagement system—but also marked the second live fire event involving FPV drones conducted by U.S. forces. This exercise represents a key step forward in modernizing battlefield tactics and underscores the 173rd Brigade’s commitment to leveraging cutting-edge technologies to increase lethality, precision, and coordination across the joint and multinational force. The 173rd Airborne Brigade is the U.S. Army's Contingency Response Force in Europe, providing rapidly deployable forces to the United States European, African, and Central Command areas of responsibility. Forward deployed across Italy and Germany, the brigade routinely trains alongside NATO allies and partners to build partnerships and strengthen the alliance. (U.S. Army Photo by 1st. Lt Ellington Ward)

Οι τρομακτικές απώλειες του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου οφείλονταν στο ότι τα διδάγματα του Γαλλοπρωσικού Πολέμου και του Αμερικανικού Εμφυλίου δεν είχαν ενταχθεί στη στρατηγική των δυνάμεων που συγκρούονταν στο Δυτικό Μέτωπο. Τα πολυβόλα και τα συρματοπλέγματα είχαν κάνει τον πόλεμο αμυντικό. Το πυροβολικό, που θα εξαέρωνε τις αμυντικές θέσεις, δημιουργούσε κρατήρες στην ουδέτερη ζώνη, καθυστερώντας τους επιτιθέμενους και κάνοντας τα συρματοπλέγματα και τα πολυβόλα ακόμα αποτελεσματικότερα.

Οι πόλεμοι, μικροί ή μεγάλοι, πάντα δίνουν υλικό για ανάλυση. Είτε με τη χρήση ενός βελτιωμένου όπλου είτε με την εφαρμογή αποτελεσματικότερης τακτικής σε ένα όπλο που οι δυνατότητές του δεν είχαν εκτιμηθεί. Είναι σπάνιες οι φορές που σε έναν πόλεμο μπορούν να συμβούν και τα δύο. Στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας όχι μόνο είχαμε την πρώτη στρατηγική χρήση drones, αλλά ο πόλεμος κράτησε αρκετά ώστε να βγουν συμπεράσματα από τις τακτικές που ακολουθήθηκαν.

Προφανώς τα συμπεράσματα θα είναι πολύ διεξοδικότερα, αλλά κάτι σαφές είναι ότι τα drones μπορούν να τρομοκρατήσουν από τη φύση τους. Παρότι υπάρχουν χειριστές, τα drones δημιουργούν την αίσθηση της απρόσωπης μηχανικής απειλής απέναντι στην οποία ο αντίπαλος στρατιώτης είναι καταδικασμένος. Δεν μπορεί να πέσει γονατιστός και να σηκώσει τα χέρια για να παραδοθεί ούτε να βγάλει από την τσέπη τη φωτογραφία των παιδιών του και να παρακαλέσει για τη ζωή του μια άψυχη μηχανή.

Υπάρχει φυσικά και η οικονομική προσέγγιση στους πολέμους μετά την εμφάνιση των drones. Φάνηκε στη σύγκρουση ΗΠΑ και συμμάχων εναντίον του Ιράν, όταν drones μερικών χιλιάδων ευρώ αναχαιτίζονταν από πυραύλους εκατομμυρίων. Ολα αυτά σε ένα νέο περιβάλλον psy op: των ψυχολογικών επιχειρήσεων μέσω του Διαδικτύου που στόχο έχουν τα αντίπαλα στελέχη.

Κλασική περίπτωση είναι η υπόθεση με τον Ρώσο «φαρσέρ» που εμφανίστηκε ως Ουκρανός υπουργός για να συνομιλήσει με τον γ.γ. Εθνικής Ασφαλείας Θάνο Ντόκο. Οι πραγματικές συνθήκες δεν πρόκειται να γίνουν γνωστές, αλλά κάτι είναι σαφές. Οπως και στην περίπτωση της Μελόνι αλλά και του Κάμερον, στόχος των «φαρσέρ» δεν είναι οι πληροφορίες ούτε να γελάσει κάποιος, αλλά η γελοιοποίηση πολιτικών αντιπάλων του Πούτιν. Είναι και ο λόγος που από την πλευρά των Ρώσων εμφανίστηκε ως απλή φάρσα, ενώ από την ελληνική πλευρά ως επιχείρηση με χρήση deep fake μεθόδων.

Προ 15ετίας, στην αγγλική σειρά «Σκοτεινός Καθρέφτης» ο Βρετανός πρωθυπουργός εκβιαζόταν για να κάνει σεξ με ένα γουρούνι. Σήμερα, στην εποχή των deep fakes, ο Βρετανός πρωθυπουργός όχι μόνο θα το μάθαινε τελευταίος αλλά στην τηλεόραση θα είχαν δηλώσεις από το γουρούνι.

Από τον «Πολίτη Εκδικητή» στην «Οδύσσεια» του Νόλαν

Το «Citizen Vigilante» που θα μπορούσε να μεταφραστεί σε «Πολίτης Εκδικητής» δεν έχει πρωτότυπο σενάριο. Ενας άνδρας παίρνει τη δικαιοσύνη στα χέρια του και τιμωρεί κακοποιούς με αποτέλεσμα η σταυροφορία του να τον κάνει ήρωα στα social media. Σε ανάλογα σενάρια είχε στήσει την καριέρα του τη δεκαετία του 1970 ο Τσαρλς Μπρόνσον. Βέβαια, σε εκείνη την εποχή που οι ΗΠΑ περνούσαν από την εποχή της αγάπης στην εποχή της εγκληματικότητας, στις πόλεις δεν υπήρχαν ΜΚΔ να κατηγορήσουν τον Μπρόνσον για ρατσισμό. Σήμερα υπάρχουν και κατηγορούν τους δημιουργούς του «Πολίτη Εκδικητή» για ρατσισμό.

Οι ίδιοι ευαίσθητοι λένε σε όποιον αντιδρά στην «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, που την Πέμπτη βγαίνει στους κινηματογράφους, ότι δεν καταλαβαίνουν γιατί διαμαρτύρονται και το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να μην πάνε να τη δουν. Η συνηθισμένη, δηλαδή, υποκριτική στάση που ενώ κάποιος «δικός μας» έχει δικαίωμα να διαμαρτύρεται, ο «άλλος» είναι υποχρεωμένος να το βουλώσει. Το θετικό με την «Οδύσσεια» είναι ότι ο στόχος να περάσει η woke κουλτούρα ήταν τόσο προφανής ώστε υπήρξε μαζική αντίδραση. Η ταινία του Νόλαν, με τις μαύρες οργισμένες Ωραίες Ελένες και τους τρανς Ωραίους Ελένους, προκάλεσε οργή κι ενίοτε γέλιο, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί να ανεβάζουν αυστηρά ελεγμένα σχόλια στην επίσημη σελίδα της ταινίας.

ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Ο ΔΑΚΤΥΛΙΟΣ

Στην Αττική οι απώλειες νερού φτάνουν το 23%, στην Κρήτη το 49%, ενώ ο μέσος όρος απωλειών στο εθνικό δίκτυο ύδρευσης υπερβαίνει το 35%. Οι απώλειες οφείλονται στην παλαιότητα και τις φθορές του δικτύου, οπότε η απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας να εντάξει έξι έργα ύδρευσης στην Πελοπόννησο στον τομέα ανάπτυξης είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο πατέρας του οποίου, το 1993, είχε να αντιμετωπίσει το μεγαλύτερο πρόβλημα λειψυδρίας στη σύγχρονη Ελλάδα, κάτι θα θυμάται για να δώσει τη μεγαλύτερη δυνατή σημασία. Μόνο που θα πρέπει να δώσει βάρος και σε ένα άλλο θέμα. Το κυκλοφοριακό, που στην Αθήνα λόγω του καλοκαιριού θα σημειώσει ύφεση, αλλά από τον Σεπτέμβριο θα επανέλθει δριμύτερο. Η λύση δεν είναι περισσότεροι ποδηλατόδρομοι και πεζοδρομήσεις. Αμφότερα καλά είναι για κάποιες ηλικίες, αλλά όχι για ανθρώπους που έπιασαν τα «-ήντα» σε μια πόλη που έχει ανηφόρες και κατηφόρες. Ούτε οι νέοι περιφερειακοί εθνικοί δρόμοι που θα χρειαστούν χρόνο. Λύση είναι ένα δακτύλιος που θα λειτουργεί αν τα αυτοκίνητα έχουν εμφανή σήμανση για τις άδειες και 10-20 δρόμους που ακόμα και η στάση θα είναι λόγος προστίμου και παράδοσης του διπλώματος.