Σε μια χώρα που συρρικνώνεται διαρκώς, το γεγονός ότι υπάρχουν ακόμα περιοχές που οι γεννήσεις αυξάνονται αντί να μειώνονται είναι αν μη τι άλλο αξιοπρόσεκτο! Βέβαια παραμένουν η εξαίρεση σε έναν κανόνα που θέλει να κλείνουν σχολεία επειδή δεν υπάρχουν αρκετοί μαθητές.

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ., το 2025 οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 4,2% (65.594 από 68.467 το 2024) και η μοναδική περιφέρεια που παρουσίασε αύξηση είναι η Κρήτη. Στο ναδίρ παραμένουν Αττική, Κεντρική Μακεδονία και Πελοπόννησο. Παράλληλα, όσο περνούν τα χρόνια αυξάνεται η ηλικία των γυναικών που αποφασίζουν να αποκτήσουν παιδί, με τις ηλικιακές ομάδες από 40 έως 49 να παρουσιάζουν ιδιαίτερη δυναμική.

Oλα τα παραπάνω είναι λίγο-πολύ γνωστά, αφού το δημογραφικό πρόβλημα δεν εμφανίστηκε ούτε πέρσι ούτε πρόπερσι. Δεκαετίες τώρα ο πληθυσμός στην Ελλάδα μειώνεται, με όλες τις συνέπειες που έχει αυτό στην εκπαίδευση, στην οικονομία, στο συνταξιοδοτικό, στην άμυνα. Είναι σχεδόν δεδομένο πως όσο περνούν τα χρόνια θα είμαστε όλο και λιγότεροι, όλο και μεγαλύτεροι, όλο και πιο μόνοι.

«Θα έχουμε πολλούς ηλικιωμένους, πολύ περισσότερο μοναχικά άτομα, μονομελή νοικοκυριά, άλλη δομή οικογενειών. Οι οικογένειες θα είναι πολύ περιορισμένες. Πυρηνικές οικογένειες με ένα παιδί, με δύο παιδιά, μονογονεϊκές οικογένειες και πολύ περισσότερα μοναχικά άτομα στο τέλος της ζωής μας. Και νέα ζευγάρια που γεννήθηκαν το 1980-85, που είναι 45 τώρα, ένας στους πέντε δεν θα κάνει παιδιά», έλεγε πριν λίγες ημέρες στην ertnews ο καθηγητής Βύρων Κοτζαμάνης, διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών.

Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν; Θα χρειαστούν πολλές και διαφορετικές πολιτικές και πολλά χρόνια για να πετύχουμε αντιστροφή του φαινομένου. Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε παρεμβάσεις και δρομολογεί ακόμα περισσότερες. Από τη μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση που εστιάζει σε νέους και οικογένειες με παιδιά μέχρι την καλύτερη εναρμόνιση της προσωπικής με την επαγγελματική ζωή (νταντάδες της γειτονιάς, βρεφονηπιακοί σταθμοί, γονεϊκές άδειες κ.ά.).

Αλλά πρέπει να είμαστε ειλικρινείς, δεν υπάρχουν εύκολες και γρήγορες λύσεις. Ολες οι προηγμένες χώρες του κόσμου αντιμετωπίζουν δημογραφικό πρόβλημα. Ακόμα και η πλούσια Ελβετία βρίσκεται στο κόκκινο, διότι η αιτία των μειωμένων γεννήσεων δεν είναι η προβληματική οικονομία ή τουλάχιστον δεν είναι μόνο αυτή. Είναι οι καλύτερες ευκαιρίες που έχουμε για εκπαίδευση και σταδιοδρομία. Είναι το τίμημα της επιτυχίας αυτού που ονομάζουμε δυτικός τρόπος ζωής. Μάλιστα, όσο πιο πολλούς οικονομικούς στόχους πετυχαίνουμε τόσο περισσότερους δημογραφικούς στόχους χάνουμε. Οξύμωρο, αλλά αληθινό.