Θεσσαλονίκη: Ρομποτικό τριπλό bypass αλλάζει τα δεδομένα - Τι λέει στον ΕΤ ο χειρουργός δρ Αντώνιος Πίτσης

Πλέον, όμως, η Ιατρική γυρίζει σελίδα. Σε μια ιστορική στιγμή για τα ελληνικά ιατρικά χρονικά, πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη και το Διαβαλκανικό Κέντρο, πριν από τρεις εβδομάδες, η πρώτη πλήρως ρομποτική επέμβαση τριπλού bypass.

Η χώρα μας εντάσσεται πλέον στον πολύ μικρό των μόλις δέκα εξειδικευμένων κέντρων παγκοσμίως που μπορούν να φέρουν εις πέρας αυτόν τον ιατρικό άθλο. Από τότε και μέχρι σήμερα, έχουν διενεργηθεί με την ίδια μέθοδο και με απόλυτη επιτυχία, άλλες 20. Πίσω από αυτό το επίτευγμα βρίσκεται ο δρ Αντώνιος Πίτσης, διευθυντής της Α’ Καρδιοχειρουργικής Κλινικής στο Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης, ο οποίος δηλώνει ενθουσιασμένος από το πρωτοποριακό επίτευγμα που κατάφεραν ο ίδιος ως επικεφαλής και η ομάδα του.

Ορόσημο

Ο δρ Πίτσης είναι διεθνώς αναγνωρισμένος πρωτοπόρος στην Ενδοσκοπική Καρδιοχειρουργική, έχοντας στο ενεργητικό του περισσότερες από 15.000 επεμβάσεις. Με εμπειρία που υπερβαίνει τα 30 έτη, εξηγεί πώς η ομάδα του έφτασε σε αυτό το πολυπόθητο ορόσημο, μεταφέροντας την εικόνα μέσα από το χειρουργείο: «Εδώ και για πάνω από 10 χρόνια κάνουμε πρωτοποριακές, ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους στη Θεσσαλονίκη, κάνοντας πολλές επεμβάσεις για πρώτη φορά παγκόσμια. Αυτές είναι επεμβάσεις ενδοσκοπικές, οι οποίες γίνονται με μακριά εργαλεία -μέσα από μικρές οπές- στο θωρακικό τοίχωμα, ανάλογες των λαπαροσκοπικών. Τώρα, αυτό το οποίο κάναμε καινούργιο, είναι ότι αρχίσαμε να κάνουμε επεμβάσεις με το ρομποτικό σύστημα DaVinci», λέει μιλώντας στον «Ε.Τ.».

Οι επεμβάσεις αυτές, όπως επισημαίνει ο γιατρός, αφορούν το πιο δύσκολο κομμάτι της καρδιοχειρουργικής: αυτό της διενέργειας ρομποτικών και ελάχιστα επεμβατικών επεμβάσεων στα στεφανιαία αγγεία. Οπως εξηγεί, η καρδιά έχει στεφανιαίες αρτηρίες γύρω γύρω και πολύ συχνά κάποιος που έχει στεφανιαία νόσο χρειάζεται διπλό, τριπλό ή τετραπλό bypass. «Αυτές οι επεμβάσεις θεωρούνται πολύ δύσκολες, γιατί δεν μπορείς να πας μόνο από αριστερά ή μόνο από δεξιά, αλλά κυκλικά. Με το DaVinci αυτό είναι εφικτό. Ετσι, ξεκινήσαμε να κάνουμε επεμβάσεις τριών αγγείων, κάτι που έγινε για πρώτη φορά στην Ελλάδα και πραγματοποιείται σε ελάχιστα, ίσως 10, κέντρα παγκοσμίως».

Τα οφέλη

Ο μεγάλος κερδισμένος αυτής της τεχνολογικής επανάστασης είναι αναμφίβολα ο ασθενής. Η δεκαπενταμελής ομάδα της κλινικής του Ιατρικού Διαβαλκανικού (που περιλαμβάνει καρδιοχειρουργούς, καρδιολόγους και εξωσωματιστές) βλέπει ανθρώπους να αναρρώνουν με ταχύτητες που μέχρι χθες φάνταζαν επιστημονική φαντασία. Τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής επέμβασης συνοψίζονται στα εξής:

Τέλος στη στερνοτομή: Αποφεύγεται η διάνοιξη του θώρακα, απαλλάσσοντας τον ασθενή από τον έντονο μετεγχειρητικό πόνο και το τεράστιο ψυχολογικό σοκ.

Ταχύτατο εξιτήριο: Οι ασθενείς βγαίνουν από το νοσοκομείο μόλις την τέταρτη μετεγχειρητική ημέρα.

Εκμηδενισμός επιπλοκών: Η αιμορραγία και ο κίνδυνος λοιμώξεων μειώνονται δραματικά, χάρη στην ασφάλεια και την ακρίβεια του ρομποτικού περιβάλλοντος.

Αμεση επιστροφή στην εργασία: Αντί για τους πάνω από δύο μήνες αυστηρής ανάρρωσης που απαιτεί η «ανοιχτή καρδιά», ο ασθενής μπορεί να γυρίσει στις καθημερινές του ασχολίες σε μόλις δύο εβδομάδες.

Οπως επισημαίνει χαρακτηριστικά ο δρ Πίτσης: «Οταν κάνεις κάτι που σου φαίνεται πάρα πολύ εύκολο, λόγω της βοήθειας του ρομπότ, τότε ο ασθενής είναι ο μεγάλος ωφελημένος. Αυτός είναι που δεν θα έχει αιμορραγίες, δεν θα έχει επιπλοκές και θα επιστρέψει πολύ πιο γρήγορα στη δουλειά του».

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΜΥΘΟΣ

Η τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο και το πυροτέχνημα του Ιλον Μασκ

Ο χειρουργός, χρησιμοποιώντας το ρομπότ, βλέπει το εσωτερικό του ασθενούς τρισδιάστατα και με τεράστια μεγέθυνση, σε φυσική διάσταση, ενώ το σύστημα φιλτράρει κάθε του κίνηση, εκμηδενίζοντας τον παραμικρό τρόμο των χεριών. Τι γίνεται όμως με την τεχνητή νοημοσύνη; Ηρθε για να αντικαταστήσει τους γιατρούς; Ο δρ Πίτσης, ο οποίος συμμετέχει ως ειδικός επιστήμονας στη συμβουλευτική επιτροπή (advisory board) για τη μικροεπεμβατική καρδιοχειρουργική στο Christian Doppler Laboratory του Πανεπιστημίου της Βιέννης, βάζει τα πράγματα στη θέση τους: «Η τεχνητή νοημοσύνη δεν βοηθάει σε αυτό που θεωρητικά θέλει να αναπτύξει ο Ιλον Μασκ, ο οποίος έκανε δήλωση ότι σε τρία χρόνια θα έχει καταργήσει τους χειρουργούς. Αυτό είναι ένα πυροτέχνημα, το είπε καθαρά για να βοηθήσει τη μετοχή της εταιρίας του. Στην πραγματικότητα, η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα επιπλέον εργαλείο στα χέρια του χειρουργού. Την ώρα που χειρουργείς μπορείς να βλέπεις ταυτόχρονα εξετάσεις, άτλαντες ανατομίας, βιβλιογραφία, να επικοινωνείς απομακρυσμένα με χειρουργούς από όλο τον κόσμο, να σου βρίσκει το σύστημα βίντεο παρόμοιων επεμβάσεων. Είναι πολύ εντυπωσιακό, αλλά το εργαλείο το χειρίζεται πάντα ο άνθρωπος. Δεν υπάρχει ποτέ ρομπότ που να είναι υπεύθυνο για ένα χειρουργείο», λέει στον «Ε.Τ.».

ΚΑΛΥΨΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΟΠΥΥ

«Και το Δημόσιο θα έχει όφελος»

Κι ενώ η επιστήμη καλπάζει, το σύστημα Υγείας φαίνεται -προς το παρόν- να μην ακολουθεί. Ενα από τα μεγάλα παράδοξα της υπόθεσης είναι πως, παρότι η ρομποτική χειρουργική προσφέρει όλα αυτά τα πλεονεκτήματα, δεν υπάρχει ειδική μέριμνα και ξεχωριστή κάλυψη από τα ασφαλιστικά ταμεία και τον ΕΟΠΥΥ. Ουσιαστικά, το κράτος καλύπτει μόνο το κόστος μιας συμβατικής καρδιοχειρουργικής επέμβασης και τη διαφορά καλύπτει ο ίδιος ο ασθενής.

Ωστόσο, το οικονομικό όφελος που προκύπτει για το ίδιο το δημόσιο σύστημα Υγείας είναι τεράστιο. Οπως εξηγεί ο ιατρός, μια απλή οικονομοτεχνική μελέτη αρκεί για να αποδείξει πως, ενώ η χρήση του ρομπότ έχει ένα αρχικό κόστος τη στιγμή του χειρουργείου, τα χρήματα που γλιτώνει το κράτος είναι πολλαπλάσια. Η παραμονή στην πανάκριβη Εντατική μειώνεται στο ελάχιστο, οι ημέρες νοσηλείας στον θάλαμο περιορίζονται και κυρίως, το Δημόσιο γλιτώνει τις πολύμηνες αναρρωτικές άδειες (που φτάνουν έως και τους έξι μήνες στις ανοιχτές επεμβάσεις), καθώς ο ασθενής επιστρέφει στη δουλειά του σε δύο εβδομάδες.

Παρά τον ενθουσιασμό για τη ρομποτική, η Ιατρική παραμένει ρεαλιστική. Σύμφωνα με τον κ. Πίτση, η μέθοδος ανοιχτής καρδιάς δεν θα καταργηθεί ποτέ πλήρως. Η ρομποτική και η ενδοσκοπική χειρουργική μπορούν σήμερα να καλύψουν το 90% έως 95% των περιστατικών. Το υπόλοιπο 5% αφορά σε εξαιρετικά βαριές και πολύπλοκες καταστάσεις.

Η εξαντλητική εκπαίδευση και οι μηδενικές επιπλοκές

Η μετάβαση σε αυτή τη μέθοδο απαίτησε εξαντλητική προετοιμασία. Η εκπαίδευση της χειρουργικής ομάδας πέρασε από τρία αυστηρά στάδια: ξεκίνησε σε θεωρητικό επίπεδο, προχώρησε σε πειραματόζωα και ολοκληρώθηκε στο εξωτερικό με πρακτική εξάσκηση σε ανθρώπινα σώματα δωρητών στην επιστήμη.

Αυτή η αφοσίωση απέδωσε καρπούς. Οι πρώτοι 20 ασθενείς στην Ελλάδα -οι πρώτοι εκ των οποίων βρίσκονταν στην ηλικία των 60 ετών- έχουν υποβληθεί σε ρομποτικό τριπλό bypass με απόλυτη επιτυχία και, το κυριότερο, χωρίς καμία απολύτως επιπλοκή.