Ντομάτα και εγκέφαλος: Τι συνέβη σε όσους έτρωγαν πελτέ κάθε μέρα για 3 μήνες

Οι κόκκινες ντομάτες περιέχουν λυκοπένιο, τη χρωστική ουσία που τους χαρίζει το χαρακτηριστικό τους χρώμα. Πρόκειται για ισχυρό αντιοξειδωτικό, το οποίο μπορεί να διαπεράσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και ενδέχεται να συμβάλλει στη μείωση της νευροφλεγμονής.

Ερευνητές στην Ισπανία θέλησαν να διαπιστώσουν εάν η κατανάλωση ντομάτας θα μπορούσε να έχει μετρήσιμη επίδραση στις γνωστικές λειτουργίες υγιών ενηλίκων. Όπως αναφέρουν, πρόκειται για την πρώτη κλινική δοκιμή που συνδέει μεταβολές στα επίπεδα του λυκοπενίου με αλλαγές στη λειτουργική συνδεσιμότητα του εγκεφάλου. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Antioxidants.

Τι συνέβη μετά από τρεις μήνες

Στη μελέτη συμμετείχαν 42 άτομα μέσης ηλικίας, τα οποία κατανάλωναν 35 γραμμάρια πελτέ ντομάτας καθημερινά επί τρεις μήνες.

Στα γνωστικά τεστ που ακολούθησαν, οι ερευνητές διαπίστωσαν βελτίωση στην επιλεκτική προσοχή, καθώς και μια μικρότερη ενίσχυση της συνειρμικής μνήμης.

Σε μια μικρότερη ομάδα 14 συμμετεχόντων πραγματοποιήθηκαν και απεικονιστικές εξετάσεις εγκεφάλου. Τα αποτελέσματα έδειξαν πιθανές μεταβολές στη συνδεσιμότητα μεγάλων εγκεφαλικών δικτύων. Ωστόσο, οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το δείγμα των εγκεφαλικών απεικονίσεων ήταν μικρό και η συγκεκριμένη ανάλυση δεν είχε επαρκή στατιστική ισχύ.

It contains a powerful antioxidant.https://t.co/zJ5Uz2xGRY pic.twitter.com/t5LwvkxZKM

— ScienceAlert (@ScienceAlert) September 9, 2026

Πριν από την έναρξη της δοκιμής, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αποφεύγουν για μία εβδομάδα τρόφιμα πλούσια σε λυκοπένιο, όπως ντομάτες, καρπούζι, παπάγια, γκρέιπφρουτ και γκουάβα.

Στη συνέχεια ακολούθησαν δύο διαφορετικά διατροφικά προγράμματα διάρκειας τριών μηνών: στο ένα κατανάλωναν καθημερινά πελτέ ντομάτας και στο άλλο ακολουθούσαν διατροφή χαμηλή σε λυκοπένιο.

Οι εξετάσεις αίματος έδειξαν ότι κατά την περίοδο κατανάλωσης ντομάτας τα επίπεδα λυκοπενίου αυξήθηκαν σημαντικά, ενώ παρατηρήθηκε και οριακή αύξηση του BDNF, μιας πρωτεΐνης που σχετίζεται με τη λειτουργία και την ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα ευρήματα ενδέχεται να υποδηλώνουν μια μορφή «λειτουργικής αναδιοργάνωσης του εγκεφάλου μετά την κατανάλωση ντομάτας».

Οι επιστήμονες κρατούν «μικρό καλάθι»

Τα αποτελέσματα θεωρούνται ενδιαφέροντα, αλλά παραμένουν προκαταρκτικά. Η μελέτη δεν ήταν «τυφλή», καθώς τόσο οι συμμετέχοντες όσο και οι ερευνητές γνώριζαν ποιοι κατανάλωναν πελτέ ντομάτας. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως η πιθανότητα η γνώση της διατροφικής παρέμβασης να επηρέασε την προσπάθεια των συμμετεχόντων στα γνωστικά τεστ.

Οι ερευνητές τονίζουν επίσης ότι δεν έχει αποδειχθεί σχέση αιτίου και αποτελέσματος. Θα χρειαστούν μεγαλύτερες και μακροχρόνιες κλινικές δοκιμές για να διαπιστωθεί εάν οι αλλαγές που παρατηρήθηκαν διατηρούνται στον χρόνο και, κυρίως, εάν έχουν ουσιαστική κλινική σημασία για την υγεία του εγκεφάλου.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι το μαγείρεμα της ντομάτας δεν φαίνεται να «εξαφανίζει» τα πολύτιμα συστατικά της. Αντίθετα, οι μαγειρεμένες ντομάτες μπορεί να προσφέρουν περισσότερο διαθέσιμο λυκοπένιο από τις ωμές, καθώς η θερμότητα διασπά τα κυτταρικά τους τοιχώματα και διευκολύνει την απορρόφησή του.