Μπορεί η διατροφή να επηρεάσει την ταχύτητα με την οποία γερνά ο οργανισμός μας; Νέα επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications, συνδέει οκτώ διατροφικά πρότυπα με βραδύτερη βιολογική γήρανση, ενώ δύο άλλες διατροφικές συνήθειες φαίνεται να σχετίζονται με ταχύτερη φθορά του οργανισμού.
Η διατροφή δεν επηρεάζει μόνο το σωματικό βάρος και τη γενικότερη κατάσταση της υγείας, αλλά ενδέχεται να παίζει σημαντικό ρόλο και στη διαδικασία της γήρανσης.
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η υιοθέτηση υγιεινότερων διατροφικών συνηθειών θα μπορούσε να αυξήσει ακόμη και κατά μία δεκαετία το προσδόκιμο ζωής ενηλίκων στη Βρετανία.
Ωστόσο, το ερώτημα που απασχολεί τους επιστήμονες είναι ποιο διατροφικό μοντέλο μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά ωφέλιμο για τη μακροζωία.
Ερευνητές εξέτασαν τις διατροφικές συνήθειες χιλιάδων ανθρώπων και τις συνέκριναν με βιολογικούς δείκτες στο αίμα τους, προκειμένου να διαπιστώσουν ποια διατροφικά πρότυπα συνδέονται με νεότερη ή μεγαλύτερη βιολογική ηλικία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι δεν υπάρχει μόνο ένας δρόμος προς την υγιεινή διατροφή.
«Πιθανότατα δεν υπάρχει μία και μοναδική σωστή δίαιτα», εξήγησε η καθηγήτρια Μονίκ Μπρέτελερ, μία από τις συγγραφείς της μελέτης.
Διαβάστε Επίσης
Όπως ανέφερε, διαφορετικά διατροφικά πρότυπα συνδέονται με βραδύτερη γήρανση, σε διαφορετικό βαθμό το καθένα, γεγονός που επιτρέπει στους ανθρώπους να προσαρμόζουν τη διατροφή τους στις προσωπικές προτιμήσεις, τις πολιτισμικές συνήθειες και τις οικονομικές δυνατότητές τους.
Οι 8 δίαιτες που συνδέονται με βραδύτερη γήρανση
1. Μεσογειακή διατροφή
Η μεσογειακή διατροφή συγκαταλέγεται στα διατροφικά πρότυπα που συνδέθηκαν με ευνοϊκότερους δείκτες βιολογικής ηλικίας.
Βασίζεται στην κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, δημητριακών ολικής άλεσης, ξηρών καρπών και οσπρίων, με βασική πηγή λιπαρών το ελαιόλαδο.
Περιλαμβάνει επίσης ψάρια, ενώ περιορίζει την κατανάλωση κόκκινου κρέατος.
2. Δίαιτα DASH
Η δίαιτα DASH σχεδιάστηκε με στόχο τη συμβολή στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.
Δίνει έμφαση σε φρούτα, λαχανικά, άπαχες πρωτεΐνες και τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες, ασβέστιο και κάλιο.
Παράλληλα, προβλέπει περιορισμό της πρόσληψης αλατιού.
3. Δίαιτα MIND
Η MIND συνδυάζει στοιχεία της μεσογειακής διατροφής και της DASH και έχει σχεδιαστεί με στόχο την υποστήριξη της υγείας του εγκεφάλου.
Στο καθημερινό διατροφικό πρόγραμμα περιλαμβάνονται πράσινα φυλλώδη λαχανικά, μούρα, ξηροί καρποί, σπόροι, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, λιπαρά ψάρια και ελαιόλαδο.
Αντίθετα, περιορίζονται τα γλυκά, τα τηγανητά και το κόκκινο κρέας.
4. Δείκτης Εναλλακτικής Υγιεινής Διατροφής (AHEI)
Ο συγκεκριμένος δείκτης αναπτύχθηκε το 2002, με βάση τρόφιμα και θρεπτικά συστατικά που σχετίζονται με τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων ασθενειών.
Ενθαρρύνει την κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, προϊόντων ολικής άλεσης και υγιεινών λιπαρών.
Ταυτόχρονα, προτείνει περιορισμό των επεξεργασμένων κρεάτων, του κόκκινου κρέατος και των ροφημάτων με προσθήκη ζάχαρης.
5. Φυτοφαγικός Δείκτης Διατροφής (PDI)
Το συγκεκριμένο διατροφικό μοντέλο αξιολογεί πόσο μεγάλο μέρος της καθημερινής διατροφής προέρχεται από φυτικές τροφές.
Όσο περισσότερα φυτικά προϊόντα καταναλώνει κάποιος, τόσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία του.
Αντίθετα, η αυξημένη κατανάλωση τροφίμων ζωικής προέλευσης μειώνει τη βαθμολογία.
6. Δείκτης Υγιεινής Φυτοφαγικής Διατροφής (hPDI)
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν είναι όλες οι φυτικές τροφές εξίσου ωφέλιμες.
Ο συγκεκριμένος δείκτης δίνει μεγαλύτερη σημασία στη διατροφική ποιότητα των φυτικών προϊόντων, διαχωρίζοντας τις θρεπτικές επιλογές από τις λιγότερο υγιεινές.
Έτσι, η έμφαση δεν βρίσκεται μόνο στον περιορισμό των ζωικών τροφίμων, αλλά και στην επιλογή ποιοτικών φυτικών τροφών.
7. Δίαιτα EAT-Lancet
Γνωστή και ως «Πλανητική Διατροφή Υγείας», η EAT-Lancet προωθεί την αυξημένη κατανάλωση φυτικών τροφίμων, όπως όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης.
Δεν απαιτεί απαραίτητα αποκλειστικά χορτοφαγική διατροφή.
Μπορεί να περιλαμβάνει ψάρια, αυγά, γαλακτοκομικά και λευκό κρέας, ενώ συστήνει περιορισμένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος.
8. Σκανδιναβική διατροφή
Η σκανδιναβική δίαιτα δίνει έμφαση στις σύνθετες μορφές υδατανθράκων, στις ισορροπημένες πηγές πρωτεΐνης και στα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες.
Παράλληλα, ενθαρρύνει τον περιορισμό της ζάχαρης.
Μία βασική διαφορά της από τη μεσογειακή διατροφή είναι ότι χρησιμοποιεί κυρίως κραμβέλαιο, αντί για ελαιόλαδο.
Οι 2 διατροφικές συνήθειες που συνδέθηκαν με ταχύτερη γήρανση
Η μελέτη εντόπισε επίσης δύο διατροφικούς δείκτες στους οποίους η υψηλότερη βαθμολογία συνδεόταν με λιγότερο ευνοϊκούς δείκτες βιολογικής ηλικίας.
1. Ανθυγιεινή φυτοφαγική διατροφή (uPDI)
Το γεγονός ότι μια διατροφή βασίζεται σε φυτικά προϊόντα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι υγιεινή.
Ο δείκτης ανθυγιεινής φυτοφαγικής διατροφής περιλαμβάνει τρόφιμα όπως επεξεργασμένα δημητριακά, πατατάκια, γλυκά, χυμούς και ζαχαρούχα ροφήματα. Όσο μεγαλύτερη είναι η κατανάλωση αυτών των προϊόντων, τόσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία στον συγκεκριμένο δείκτη.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χαμηλότερη προσκόλληση σε αυτό το διατροφικό πρότυπο συνδεόταν με νεότερους βιολογικούς δείκτες.
2. Διατροφή με υψηλό φλεγμονώδες δυναμικό
Ο Δείκτης Διατροφικής Φλεγμονής αξιολογεί κατά πόσο τα τρόφιμα που καταναλώνει ένας άνθρωπος ενδέχεται να ευνοούν φλεγμονώδεις διεργασίες στον οργανισμό. Η αυξημένη κατανάλωση επεξεργασμένων σακχάρων, κορεσμένων και τρανς λιπαρών, καθώς και υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, συνδέεται με υψηλότερη βαθμολογία.
Στη συγκεκριμένη μελέτη, όσοι ακολουθούσαν σε μικρότερο βαθμό ένα τέτοιο διατροφικό πρότυπο εμφάνιζαν ευνοϊκότερους δείκτες βιολογικής γήρανσης.
Δεν υπάρχει μία ιδανική δίαιτα για όλους
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι οι άνθρωποι που θεωρούνται υγιεινά διατρεφόμενοι σύμφωνα με ένα διατροφικό μοντέλο δεν συγκεντρώνουν απαραίτητα υψηλή βαθμολογία και σε κάποιο άλλο.
Η ερευνήτρια και συντάκτρια της μελέτης, Τζουλιάνα Ταβάρες, εξήγησε ότι το ίδιο άτομο μπορεί να αξιολογείται πολύ θετικά βάσει ενός διατροφικού δείκτη και λιγότερο θετικά βάσει κάποιου άλλου.
«Οι άνθρωποι που τρέφονταν υγιεινά σύμφωνα με ένα πρότυπο συχνά δεν ήταν οι ίδιοι που τρέφονταν υγιεινά σύμφωνα με ένα άλλο», ανέφερε. Όπως πρόσθεσε, ελάχιστοι συμμετέχοντες μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως άτομα που ακολουθούν υγιεινή διατροφή με βάση όλα τα κριτήρια ταυτόχρονα.
Παρά τις διαφορές αυτές, η μεγαλύτερη προσκόλληση σε ένα ή περισσότερα από τα οκτώ υγιεινά διατροφικά πρότυπα συνδεόταν με βραδύτερη βιολογική γήρανση.
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν, πάντως, ότι πρόκειται για συσχετίσεις και όχι για απόδειξη ότι μια συγκεκριμένη δίαιτα επιβραδύνει από μόνη της τη διαδικασία γήρανσης.
