Δεν «την πάτησε» μόνο ο Mr Nvidia: Πώς οι κατάσκοποι στήνουν ερωτικές παγίδες για να κλέβουν μυστικά

Μια μυστηριώδης γυναίκα κατάσκοπος χρησιμοποιεί τη γοητεία της για να προσεγγίσει έναν ανυποψίαστο «στόχο», ενώ δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει ακόμα και πιο… πονηρά κόλπα για να αποσπάσει πολύτιμες πληροφορίες.

Μπορεί αυτό να θυμίζει κάτι από ταινία του Τζέιμς Μποντ, όμως παρακολουθώντας την υπόθεση του σκανδάλου με πρωταγωνιστή τον πρώην CEO της Nvidia, διαπιστώνει κανείς ότι τα σενάρια των κατασκοπευτικών ταινιών μάλλον είναι βγαλμένα από τη ζωή. 

Το συγκεκριμένο τέχνασμα, με τις «ερωτικές παγίδες» έχει μακρά ιστορία και συνεχίζει να χρησιμοποιείται από κατασκόπους σε όλο τον κόσμο. Οι συνέπειες για τις εταιρείες και τα άτομα που πέφτουν θύματα τέτοιων παγίδων μπορεί να είναι καταστροφικές.

Ο πρώην πλέον διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, μάλλον μόλις το έμαθε με τον σκληρό τρόπο. Παραιτήθηκε την Πέμπτη (12/11), μετά από μια εβδομάδα αναταραχής γύρω από την εταιρεία του, τον μεγαλύτερο κατασκευαστή τσιπ τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο, η οποία πυροδοτήθηκε αρχικά από αναφορές ότι είχε σχέση με μια γυναίκα η οποία, σύμφωνα με αμερικανούς αξιωματούχους, διαβίβαζε πληροφορίες στην κινεζική κυβέρνηση.

Πολλές λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς, όπως το πώς και πότε η Άλις Χουάνγκ, που συμπτωματικά έχει το ίδιο επώνυμο με τον πρώην ισχυρό άνδρα της Nvidia ενδέχεται να έχει στρατολογηθεί από Κινέζους επικεφαλής κατασκοπείας και ποιες πληροφορίες, αν υπάρχουν, διέρρευσαν.

Το Πεκίνο χαρακτήρισε τις κατηγορίες ότι κατασκόπευε για λογαριασμό της Κίνας ως «αβάσιμες εικασίες». Ωστόσο, η υπόθεση έχει σοβαρές επιπτώσεις που ξεπερνούν τα όρια της Nvidia και του Τζένσεν Χουάνγκ, ιδίως στις σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, των κύριων αντιπάλων στον αγώνα για την κυριαρχία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.

«Η έλλειψη κρίσης ενός διευθύνοντος συμβούλου μιας από τις σημαντικότερες εταιρείες στον κόσμο, ο οποίος διατηρεί ερωτική σχέση με κάποιον που φέρεται να είναι πράκτορας του Κομμουνιστικού Κόμματος, είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή», είπε στο CNN ο Ισαάκ Στόουν Φις, ιδρυτής της εταιρείας επιχειρηματικής πληροφόρησης Strategy Risks. «Ίσως να μην μοιράστηκε ποτέ καμία σημαντική πληροφορία μαζί της. Όμως, η ίδια η ύπαρξη (αυτής της σχέσης) αποτελεί από μόνη της πρόβλημα».

Πολλές προσωπικότητες υψηλού προφίλ έχουν πέσει θύματα επιχειρήσεων «ερωτικής παγίδας» στο παρελθόν. Άλλωστε είναι «ένα από τα παλαιότερα κόλπα» στην κατασκοπεία και συνεχίζει να είναι «απίστευτα συνηθισμένη», ειδικά από Κινέζους και Ρώσους πράκτορες, σύμφωνα με τον Στόουν Φις.

Πώς στήνεται μια «ερωτική παγίδα»

Οι υπηρεσίες πληροφοριών κάθε χώρας στοχεύουν άτομα που ενδέχεται να έχουν πρόσβαση σε σημαντικές πληροφορίες, σύμφωνα με τον Τζον Σάιφερ, πρώην αξιωματικό πληροφοριών της CIA που υπηρέτησε στην Ασία και την Ευρώπη και τώρα είναι ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Πληροφοριών, Πολιτικής και Διεθνούς Ασφάλειας «Μάικλ Β. Χέιντεν». Ωστόσο, οι αυταρχικές κυβερνήσεις βρίσκονται συχνά σε καλύτερη θέση να ωθήσουν τους πράκτορες σε απαιτητικές αποστολές που περιλαμβάνουν σεξ και ερωτικές σχέσεις.

«Αυτό που μπορούν να κάνουν οι Κινέζοι, οι Ρώσοι και άλλοι είναι να χρησιμοποιούν πολύ περισσότερη χειραγώγηση και πίεση (για να στρατολογήσουν έναν κατάσκοπο)», δήλωσε ο Σάιφερ. «Μπορούν να πουν: δεν θα σε αφήσουμε να επιστρέψεις στην πατρίδα σου, ή δεν θα μπορείς να δεις την οικογένειά σου, εκτός αν συνεργαστείς μαζί μας».

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να στήσει κανείς μια «ερωτική παγίδα».

Μια μέθοδος είναι να παρασύρει το θύμα σε μια συμβιβαστική κατάσταση και στη συνέχεια να το εκβιάσει ή να το απειλήσει. Για παράδειγμα, αν επισκεφθεί ένα οίκο ανοχής ή κοιμηθεί με μια σεξεργάτρια, μια υπηρεσία πληροφοριών «επιτίθεται και λέει: μπορούμε να σε συλλάβουμε ή μπορείς να μας βοηθήσεις», είπε ο Πίτερ Μάτις, πρόεδρος του Jamestown Foundation, ενός κέντρου μελετών αμυντικής πολιτικής με έδρα την Ουάσιγκτον.

Ένας άλλος τρόπος, ο οποίος απεικονίζεται πιο συχνά στον κινηματογράφο και στα μέσα ενημέρωσης, αλλά είναι λιγότερο συνηθισμένος στην πραγματική ζωή, είναι ένας εκπαιδευμένος ξένος πράκτορας να προσεγγίσει τον στόχο απευθείας, με την πρόθεση να τον αποπλανήσει και να τον εκμεταλλευτεί, είπε ο Σάιφερ. Ένα παράδειγμα αυτού ήταν όταν μια πράκτορας της Μοσάντ, που προσποιούνταν την Αμερικανίδα τουρίστρια «Σίντι», αποπλάνησε και στη συνέχεια απήγαγε τον πρώην πυρηνικό τεχνικό Μορδεχάι Βανούνου, ο οποίος είχε διαρρεύσει με εκρηκτικό τρόπο μυστικά του ακόμα μη δηλωμένου πυρηνικού προγράμματος του Ισραήλ στον βρετανικό Τύπο.

Ωστόσο, το πιο πιθανό σενάριο είναι το εξής: Ένας άνδρας ή μια γυναίκα αναπτύσσει φυσικά μια σχέση με κάποιον που παρουσιάζει ενδιαφέρον για μια υπηρεσία πληροφοριών. Η υπηρεσία λαμβάνει γνώση αυτής της σχέσης και στη συνέχεια στρατολογεί το άτομο, είτε μέσω κινήτρων είτε μέσω εξαναγκασμού, για να συλλέξει πληροφορίες από τον στόχο.

Μυστικοί εραστές και «ψεύτικα» παιδιά

Αυτές οι τακτικές έχουν μακρά ιστορία, η Ανατολική Γερμανία, όπως είναι γνωστό, εκπαίδευε όμορφους, γοητευτικούς άνδρες για να γίνουν «Ρωμαίοι» κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Οι Ρώσοι το έκαναν «συνεχώς» εκείνη την περίοδο, στέλνοντας άνδρες και γυναίκες πράκτορες να χτυπούν τις πόρτες των ξενοδοχείων όπου διέμεναν δυτικοί διπλωμάτες ή δημοσιογράφοι, ανέφερε ο Σάιφερ.

Σε ένα ιδιαίτερα σκανδαλώδες παράδειγμα που διήρκεσε από τη δεκαετία του 1960 έως τη δεκαετία του 1980, ένας άνδρας τραγουδιστής της Όπερας του Πεκίνου έπεισε τον Γάλλο διπλωμάτη Μπερνάρ Μπουρσικό, ο οποίος είχε την έδρα του στο Πεκίνο, ότι ήταν γυναίκα, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει ένας μυστικός έρωτας. Ο τραγουδιστής, ο Σι Πέι Που, κατάφερε να διατηρήσει την απάτη για σχεδόν δύο δεκαετίες, ισχυριζόμενος μάλιστα ότι είχε αποκτήσει γιο με τον Μπουρσικό, ένα μικρό αγόρι που, στην πραγματικότητα, ανήκε στη μειονότητα των Ουιγούρων της Κίνας και είχε πωληθεί από τη φτωχή μητέρα του, σύμφωνα με αρχειακά δημοσιεύματα της «New York Times».

Σε κάποιο σημείο, οι κινεζικές μυστικές υπηρεσίες προσέγγισαν τον Μπουρσικό, λέγοντάς του ότι θα μπορούσε να συνεχίσει να βλέπει τον Σι μόνο αν τους παρείχε πληροφορίες από τη γαλλική πρεσβεία. Φοβούμενος για την ασφάλεια του Σι, ο Μπουρσικό συμμορφώθηκε, παραδίδοντάς τους έγγραφα για χρόνια, μέχρι που τελικά κατάφερε να φέρει τον Σι και το αγόρι στη Γαλλία. Εκεί, οι εραστές συνελήφθησαν, φυλακίστηκαν και τελικά αμνηστεύτηκαν, και το πραγματικό φύλο του Σι αποκαλύφθηκε, προς μεγάλη απογοήτευση του Μπουρσικό.

Μια άλλη διάσημη υπόθεση στις αρχές της δεκαετίας του 2000 αφορούσε την Κινέζο-Αμερικανίδα Κατρίνα Λέουνγκ, την οποία το FBI πλήρωνε αδρά για να κατασκοπεύει την Κίνα. Στην πραγματικότητα, ήταν διπλή πράκτορας που παρέδιδε απόρρητες πληροφορίες στο Πεκίνο, ενώ παράλληλα διατηρούσε ερωτικές σχέσεις με δύο πράκτορες του FBI, μεταξύ των οποίων και ο μακροχρόνιος προϊστάμενός της, με τον οποίο συνελήφθησαν το 2003. Στο πλαίσιο συμφωνίας αποδοχής ενοχής, παρέμεινε στη φυλακή για όχι περισσότερο από τρεις μήνες.

«Οι Κινέζοι κατάσκοποι “κυνηγούν τους πάντες”», δήλωσε ο Σάιφερ. «Κυνηγούν Αυστραλούς. Κυνηγούν Βιετναμέζους. Κυνηγούν Σιγκαπουριανούς… Ό,τι το Κομμουνιστικό Κόμμα θεωρεί ότι τους ενδιαφέρει, θα βρουν τρόπους να το κυνηγήσουν». Ο Στόουν Φις συμφώνησε, αναφέροντας ότι πιθανότατα χρησιμοποιούνται παρόμοιες τακτικές εναντίον Ιαπώνων, Κορεατών και Ευρωπαίων στόχων και ότι οι κινεζικές εταιρείες θα χρησιμοποιήσουν ακόμη και τακτικές «ερωτικής παγίδας» εναντίον άλλων εγχώριων ανταγωνιστών στο πλαίσιο της εταιρικής κατασκοπείας.