Τις παραπλανητικές εκπτώσεις, τις πρόσθετες χρεώσεις στις δόσεις και τις προσφορές που οδηγούν σε περιττές αγορές καλούνται να προσέξουν οι καταναλωτές ενόψει της Black Friday στις 27 Νοεμβρίου, με την Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας της ΓΣΕΕ να συστήνει συγκεκριμένους ελέγχους, ώστε το κυνήγι της ευκαιρίας να μη μετατραπεί σε επιβάρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Με τη Cyber Monday να ακολουθεί στις 30 Νοεμβρίου, η Ένωση δίνει έμφαση στη σύγκριση τιμών, στον προγραμματισμό των εξόδων και στην προσεκτική ανάγνωση των όρων πληρωμής, υπενθυμίζοντας παράλληλα τα δικαιώματα όσων ψωνίζουν ηλεκτρονικά.
Οι οδηγίες της περιλαμβάνουν έξι βασικά σημεία, από την αναζήτηση του ίδιου μοντέλου σε διαφορετικά καταστήματα μέχρι την υπαναχώρηση από μια ηλεκτρονική αγορά.
1. Σύγκριση με βάση τον κωδικό του προϊόντος
Πριν από κάθε αγορά, η ΕΕΚΕ συστήνει έλεγχο τόσο της τιμής όσο και της ποιότητας του προϊόντος. Η αναζήτηση στο διαδίκτυο πρέπει να γίνεται με βάση τον συγκεκριμένο κωδικό ή το μοντέλο, ώστε η σύγκριση να αφορά το ίδιο ακριβώς είδος.
Το ποσοστό της έκπτωσης από μόνο του δεν αρκεί: σημασία έχει αν η τελική τιμή είναι πράγματι συμφέρουσα σε σχέση με τις υπόλοιπες διαθέσιμες επιλογές.
2. Λίστα αγορών και συγκεκριμένο όριο δαπανών
Οι καταναλωτές καλούνται να ξεκαθαρίσουν τι χρειάζονται και να καταρτίσουν εκ των προτέρων λίστα αγορών, προσαρμοσμένη στον προσωπικό ή οικογενειακό προϋπολογισμό τους.
Διαβάστε Επίσης
Ο προγραμματισμός βοηθά να αποφευχθούν έξοδα για προϊόντα που επιλέγονται υπό την πίεση μιας προσφοράς, χωρίς να καλύπτουν πραγματική ανάγκη.
3. Προσοχή στις δόσεις και στο «πλήρωσε αργότερα»
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις αγορές με πιστωτική κάρτα ή δόσεις. Πριν από τη συναλλαγή πρέπει να διευκρινίζεται αν υπάρχουν τόκοι ή άλλες χρεώσεις που αυξάνουν το συνολικό κόστος.
Η Ένωση εφιστά την προσοχή και στις υπηρεσίες «αγόρασε τώρα – πλήρωσε αργότερα», καθώς πολλές μικρές υποχρεώσεις από διαφορετικές αγορές μπορούν να συσσωρευτούν σε σημαντικό χρέος.
Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο καταναλωτικής πίστης προβλέπει εφαρμογή των εθνικών μέτρων από τις 20 Νοεμβρίου 2026, διευρύνοντας την προστασία σε πολλές τέτοιες μορφές χρηματοδότησης, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Μεταξύ άλλων, προβλέπει σαφή ενημέρωση για το κόστος και αξιολόγηση της δυνατότητας του καταναλωτή να αποπληρώσει την πίστωση. eur-lex.europa.eu
4. Έλεγχος της «παλιάς» τιμής
Όταν ένα κατάστημα ανακοινώνει μείωση τιμής, ο γενικός κανόνας είναι ότι ως προγενέστερη τιμή χρησιμοποιείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε τις προηγούμενες 30 ημέρες. Έτσι, η έκπτωση δεν μπορεί να υπολογίζεται αυθαίρετα πάνω σε μια υψηλότερη τιμή που εμφανίστηκε λίγο πριν από την προσφορά. gge.mindev.gov.gr
Η ΕΕΚΕ υπενθυμίζει ότι οι καταναλωτές πρέπει να εξετάζουν προσεκτικά διαφορετικές διατυπώσεις προώθησης: ποσοστιαίες εκπτώσεις, μειώσεις συγκεκριμένου ποσού, διαγραμμένες τιμές, «ειδικές προσφορές» και προσφορές Black Friday.
Προσοχή χρειάζεται και στο σύνθημα «χωρίς ΦΠΑ»: πρόκειται για προωθητική μείωση της τιμής και όχι για απαλλαγή από τον φόρο, ο οποίος καταβάλλεται κανονικά.
Αν η εμφανιζόμενη αρχική τιμή φαίνεται ύποπτα υψηλή, η Ένωση προτρέπει τους καταναλωτές να προχωρούν σε καταγγελία.
5. Φυλάξτε την απόδειξη
Η ΕΕΚΕ συστήνει να ζητείται και να φυλάσσεται η απόδειξη για κάθε αγορά, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να τεκμηριώσει τη συναλλαγή και να διεκδικήσει τα δικαιώματά του εάν προκύψει πρόβλημα, όπως ένα ελαττωματικό προϊόν.
Για τις ηλεκτρονικές παραγγελίες, χρήσιμο είναι να διατηρούνται επίσης η επιβεβαίωση αγοράς και η σχετική επικοινωνία με το κατάστημα.
6. Γνωρίστε το δικαίωμα υπαναχώρησης
Στις ηλεκτρονικές αγορές προϊόντων, ο καταναλωτής έχει κατά κανόνα δικαίωμα να υπαναχωρήσει χωρίς αιτιολογία μέσα σε 14 ημερολογιακές ημέρες από την παραλαβή. Υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως ορισμένα προϊόντα που κατασκευάζονται σύμφωνα με προσωπικές προδιαγραφές, ενώ πρέπει να διατηρείται αποδεικτικό της έγκαιρης δήλωσης υπαναχώρησης. www.gov.gr
Η Ένωση επισημαίνει επίσης τη σημασία της εύκολης ηλεκτρονικής υπαναχώρησης. Το σχετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει εμφανή και εύκολα προσβάσιμη λειτουργία για συμβάσεις που συνάπτονται μέσω ιστοσελίδας ή εφαρμογής και διαθέτουν δικαίωμα υπαναχώρησης, καθώς και επιβεβαίωση παραλαβής της δήλωσης με ημερομηνία και ώρα. Η ημερομηνία εφαρμογής που ορίζει η οδηγία είναι η 19η Ιουνίου 2026. eur-lex.europa.eu
Οι «απίστευτες» προσφορές και η πίεση της βιασύνης
Πέρα από τις έξι βασικές οδηγίες, η ΕΕΚΕ προειδοποιεί για ψεύτικα ηλεκτρονικά καταστήματα και μηνύματα με υπερβολικά ελκυστικές προσφορές που ζητούν στοιχεία καρτών.
Όπως τονίζει, οι προωθητικές ενέργειες μπορούν να δημιουργήσουν ψυχολογική πίεση και την αίσθηση ότι ο καταναλωτής πρέπει να προλάβει μια ευκαιρία. Σε συνθήκες ακρίβειας, όμως, οι αγορές χρειάζονται σύγκριση, σύνεση και ψυχραιμία.
Για προβλήματα, παράπονα ή καταγγελίες, οι καταναλωτές μπορούν να απευθύνονται στην Ένωση μέσω της ηλεκτρονικής φόρμας καταγγελιών, στο [email protected] ή στο 210 8817730.
