Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), εξακολουθούν να αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως.
Γράφει η Δρ. Αγγελική Ελευθερίου Καρδιολόγος, Διευθύντρια Καρδιολογικής Κλινικής, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών
Η έγκαιρη αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου η διόρθωση αυτών ως και η υιοθέτηση υγιεινών καθημερινών συνηθειών θεωρούνται οι σημαντικότεροι πυλώνες προστασίας του καρδιαγγειακού μας συστήματος.
Η αποφυγή καπνίσματος, η τακτική σωματική δραστηριότητα, ο επαρκής ύπνος, η διαχείριση του στρες, η έγκυρη αντιμετώπιση της υπέρτασης, της δισλιπιδαιμίας και του σακχαρώδη διαβήτη ως και η σωστή διατροφή συντελούν στην εξασφάλιση της καρδιαγγειακής υγείας. Αδιαμφισβήτητα, η διατροφή είναι ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Τα φρούτα ειδικότερα αποτελούν σημαντικό μέρος της καρδιοπροστατευτικής διατροφής. Η συστηματική κατανάλωσή τους στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης δίαιτας συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Οι κυριότεροι εμπλεκόμενοι μηχανισμοί περιλαμβάνουν την προστασία της αγγειακής ενδοθηλιακής λειτουργίας, τη ρύθμιση του μεταβολισμού των λιπιδίων και της αρτηριακής πίεσης, την αναστολή της λειτουργίας των αιμοπεταλίων (και επομένως την καταστολή της θρόμβωσης) και τη μείωση του οξειδωτικού στρες (άρα την άμβλυνση της φλεγμονής).
Οι μελέτες των τελευταίων ετών έδειξαν ότι τα πέντε φρούτα που προστατεύουν ιδιαίτερα το καρδιαγγειακό σύστημα είναι: το σταφύλι, το μύρτιλο (φράουλες, σμέουρο, βατόμουρο), το ρόδι, το μήλο και το αβοκάντο.
- Σταφύλι
Το σταφύλι διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην αποκατάσταση της ενδοθηλιακής βλάβης λόγω των ισχυρών αντιοξειδωτικών ικανοτήτων του. Οι πολυφαινόλες στο φλοιό και στους σπόρους του( ιδιαίτερα του κόκκινου σταφυλιού) αποτρέπουν την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, προστατεύουν το μυοκάρδιο και δρουν αντιφλεγμονωδώς.
- Μύρτιλο (φράουλες, σμέουρο, βατόμουρο)
Το μύρτιλο διαθέτει σημαντική καρδιοπροστατευτική ικανότητα, γιατί μειώνει την αρτηριακή πίεση και το οξειδωτικό στρες και έχει αντιαθηρογόνες ιδιότητες.
- Ρόδι
Η φλούδα, οι σπόροι και ο χυμός του ροδιού είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά και έχουν ισχυρή αθηροπροστατευτική δράση και αντιυπερτασικές ιδιότητες.
- Μήλο
Το μήλο είναι το δεύτερο σε συχνότητα φρούτο που καταναλώνεται παγκοσμίως μετά τη μπανάνα. Αποτελεί σημαντική πηγή φυτικών ινών και περιέχει αντιοξειδωτικές ουσίες όπως η βιταμίνη C και καλές διατροφικές πολυφαινόλες. Οι κυριότερες βιοδραστικές ενώσεις του φρούτου συγκεντρώνονται στη φλούδα του. Μελέτες έδειξαν ότι η φλούδα του μήλου μειώνει σημαντικές βιοχημικές παραμέτρους.
- Αβοκάντο
Επιστημονικά δεδομένα έχουν αποδείξει ότι το έλαιο και οι σπόροι του αβοκάντο βελτιώνουν την υπερχοληστερολαιμία, την υπέρταση, τις φλεγμονώδεις καταστάσεις και το διαβήτη.
Αρκετά από τα υπόλοιπα φρούτα παρουσιάζουν ήπια προστασία στο καρδιαγγειακό σύστημα. Το μάνγκο είναι πλούσιο σε πολλά βιοενεργά συστατικά με αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Το κεράσι έχει αποδειχθεί ότι παίζει ενεργό ρόλο στη βελτίωση του εμφράγματος του μυοκαρδίου μέσω αντιοξειδωτικών και αντιαποπτωτικών δράσεων. Τα βερίκοκα προσφέρουν βιταμίνες (Α, C, E, K) και φυτικές ίνες. Τα καροτενοειδή τους (στα οποία οφείλεται η πορτοκαλί απόχρωση τους) έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Οι μπανάνες είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες, κάλιο, μαγνήσιο, βιταμίνες (Β6, C) και βοηθούν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.
Διαβάστε Επίσης
Από τα εσπεριδοειδή, τα πορτοκάλια έχουν ισχυρές αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις δράσεις, βελτιώνουν την αρτηριακή πίεση και μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης αθηροσκλήρυνσης. Τέλος, τα ροδάκινα περιέχουν φυτικές ίνες, κάλιο, βιταμίνες (C, E, K) και προσφέρουν καρδιαγγειακή προστασία.
Ποια είναι η βέλτιστη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών ημερησίως;
Πρόσφατη (03/2021) δημοσιευμένη μελέτη στο πλέον έγκριτο περιοδικό Circulation παρουσίασε πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες. Η μελέτη συμπεριέλαβε δύο εκατομμύρια ανθρώπους που παρακολουθήθηκαν έως και 30 χρόνια. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι τα άτομα που λάμβαναν πέντε μερίδες φρούτων/μέρα είχαν 10-12% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτων από καρκίνο, καρδιακή νόσο, εγκεφαλικό επεισόδιο και γενικότερα από οποιαδήποτε αιτία συγκριτικά με τα άτομα που δήλωσαν ότι κατανάλωναν δύο μερίδες φρούτων ή λαχανικών ημερησίως.
Ο Δρ. Daniel Wang επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και μέλος της Ιατρικής Σχολής του Harvard δήλωσε ότι το κάλιο, το μαγνήσιο, οι φυτικές ίνες και οι πολυφαινόλες (αντιοξειδωτικές φυτικές ενώσεις) περιέχονται στα φρούτα και τα λαχανικά και τα καθιστούν άκρως προστατευτικές τροφές για την υγεία της καρδιάς και των αιμοφόρων αγγείων. Είναι ενδιαφέρον όμως ότι η κατανάλωση περισσότερο από πέντε μερίδες φρούτων ή λαχανικών/μέρα δε φάνηκε να παρέχει πρόσθετο όφελος στη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Επίσης, δεν είναι απαραίτητη η καθημερινή ισόποση λήψη των 4-5 μερίδων φρούτων και λαχανικών. Αν μια μέρα η κατανάλωση είναι μικρότερη μπορεί να αυξηθεί τις υπόλοιπες μέρες ώστε ο μέσος όρος κατανάλωσης/βδομάδα να είναι ο ενδεδειγμένος.
Ενώ τα φρέσκα φρούτα είναι μια υγιεινή συνήθεια (έως δύο/μέρα) οι χυμοί περιέχουν μεγάλες ποσότητες ελεύθερων σακχάρων (άρα πολλές θερμίδες) έχουν μικρή θρεπτική αξία και δεν πρέπει να καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες και σε τακτική βάση. Επίσης, δεν συνιστάται η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αποξηραμένων φρούτων. Με τη διαδικασία αποξήρανσης των φρούτων, τα θρεπτικά συστατικά συγκεντρώνονται, με αποτέλεσμα τα αποξηραμένα βερίκοκα για παράδειγμα να περιέχουν περίπου έξι φορές περισσότερη ζάχαρη από τα φρέσκα βερίκοκα.
Συμπερασματικά
Τα φρούτα περιέχουν μεγάλη ποσότητα φυτικών ινών, έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, μειώνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσησης αλλά πρέπει να καταναλώνονται στις ενδεδειγμένες ποσότητες για μέγιστο όφελος.
Διαβάστε περισσότερα άρθρα για θέματα που αφορούν την υγεία σας, εδώ
