Το ξαφνικό αυτό «κάλεσμα της φύσης» δεν είναι τυχαίο, αλλά αποτελεί μια απόλυτα φυσιολογική –αν και άκρως ενοχλητική– αντίδραση του οργανισμού μας στο υγρό στοιχείο. Αλλά τι ακριβώς συμβαίνει στο σώμα μας όταν βουτάμε στο νερό και γιατί είναι σχεδόν αδύνατο να αποφύγουμε τη «διούρηση λόγω εμβάπτισης».
Απάντηση σε αυτό το ερώτημα δίνει-με τη βοήθεια της επιστήμης- ρεπορτάζ της βρετανικής εφημερίδας Guardian, σύμφωνα με το οποίο αυτή η ξαφνική ανάγκη για ούρηση όταν είστε βυθισμένοι στο νερό προκύπτει από μια διαδικασία που ονομάζεται διούρηση λόγω εμβάπτισης.
«Πρόκειται για μια απόλυτα φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού στη βύθιση στο νερό», εξηγεί ο Δρ Σταύρος Κάβουρας, καθηγητής διατροφής και διευθυντής του Εργαστηρίου Επιστήμης Ενυδάτωσης στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα. Όπως επισημαίνει, το φαινόμενο αυτό δεν είναι προσωπική ιδιαιτερότητα, αλλά μια καθολική βιολογική αλήθεια που επηρεάζει όλους τους κολυμβητές.
Η διούρηση είναι ένας ιατρικός όρος που αναφέρεται στην αυξημένη παραγωγή και αποβολή ούρων από τα νεφρά. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, το σώμα φιλτράρει την περίσσεια σωματικών υγρών, νερού και άχρηστων προϊόντων από την κυκλοφορία του αίματος και τα αποβάλλει μέσω της ούρησης, σύμφωνα με τον Δρ Σκοτ Τραπ, διευθυντή του Εργαστηρίου Ανθρώπινης Απόδοσης στο Πανεπιστήμιο Ball State.
Η διούρηση λόγω εμβάπτισης είναι ενοχλητική, άβολη και προκαλεί δυσφορία – αλλά συνήθως δεν είναι επικίνδυνη, αν και μερικές φορές μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση, σημειώνει ο ίδιος.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Γιατί συμβαίνει αυτό; «Είναι μια φυσιολογική αντίδραση του σώματος όταν βυθίζεται στο νερό», λέει ο Δρ Σταύρος Κάβουρας, αναπληρωτής κοσμήτορας, καθηγητής διατροφής και διευθυντής του Εργαστηρίου Επιστήμης Ενυδάτωσης στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα. Και δεν συμβαίνει μόνο σε μένα: «Είναι κάτι που συμβαίνει σε όλους τους κολυμβητές».
Ο μηχανισμός πίσω από το αντανακλαστικό
Αντίθετα με μια κοινή παρανόηση, το δέρμα μας δεν απορροφά νερό από την πισίνα ή τη θάλασσα. Η πραγματική αιτία κρύβεται στη θερμοκρασία και την πίεση του νερού.
Όταν το σώμα βυθίζεται στο νερό, το ψυχρότερο περιβάλλον αναγκάζει τα αιμοφόρα αγγεία του δέρματος να συσταλούν (αγγειοσυστολή), ώστε ο οργανισμός να προστατεύσει και να διατηρήσει σταθερή την εσωτερική του θερμοκρασία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μετατόπιση μεγάλου όγκου αίματος από τα άκρα προς τον θώρακα και την καρδιά.
Εκεί, ειδικοί υποδοχείς ανιχνεύουν την ξαφνική αύξηση του όγκου του αίματος και την ερμηνεύουν ως «υπερφόρτωση υγρών». Για να προστατευτεί η καρδιά, το σώμα αντιδρά άμεσα: Ο εγκέφαλος σταματά να παράγει την αντιδιουρητική ορμόνη (ADH), η οποία κανονικά δίνει εντολή στα νεφρά να συγκρατούν τα υγρά και τα κύτταρα της καρδιάς εκκρίνουν μια ορμόνη που ονομάζεται κολπικός νατριουρητικός παράγοντας (ANF), που διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία για να μειώσει την αρτηριακή πίεση, η οποία στη συνέχεια αυξάνει την αποβολή νερού σε μια προσπάθεια να αποκατασταθεί η ισορροπία των υγρών.
«Τα νεφρά αντιλαμβάνονται τον αυξημένο όγκο υγρών και, για να τον εξισορροπήσουν, αφαιρούν νερό από το αίμα. Έτσι, δημιουργείται η ανάγκη να ουρήσουμε», σημειώνει ο Δρ Τραπ. Σε αυτό συμβάλλει και η οριζόντια θέση που παίρνει το σώμα κατά την κολύμβηση, η οποία διευκολύνει τη ροή του αίματος προς την καρδιά. Αντίθετα, στο τρέξιμο το φαινόμενο δεν εμφανίζεται, καθώς το σώμα αποβάλλει τα υγρά μέσω του ιδρώτα.
«Και οι δύο αυτοί παράγοντες αναγκάζουν τα νεφρά να παράγουν περισσότερα ούρα», λέει ο Δρ Μάικλ Τζόινερ, αναισθησιολόγος και ερευνητής στην Κλινική Mayo, ο οποίος μελετά πώς το νευρικό σύστημα ρυθμίζει την αρτηριακή πίεση, τον καρδιακό ρυθμό και τον μεταβολισμό ως απόκριση στο στρες. «Αυτό είναι ένα φυσικό αντανακλαστικό που εμποδίζει την καρδιά να υπερπληρωθεί με υγρά».
Υπάρχει τρόπος να το προλάβουμε ή να το αποτρέψουμε; «Όχι ιδιαίτερα», ξεκαθαρίζει ο Δρ Τραπ. «Είναι μέρος της ζωής του κολυμβητή».
Αυτό βέβαια φέρνει στο προσκήνιο ένα πιο άβολο ερώτημα: Τι κάνουν οι κολυμβητές όταν τους έρχεται αυτή η ανάγκη; Ενώ πολλοί επιλέγουν να κρατηθούν και να βγουν από το νερό για λόγους υγιεινής, η πραγματικότητα στις θάλασσες και στις πισίνες παγκοσμίως φαίνεται πως είναι διαφορετική.
«Κανείς δεν μιλάει γι’ αυτό, αλλά όλοι το κάνουν», παραδέχεται ο Δρ Τραπ. Ο Δρ Κάβουρας, έχοντας και ο ίδιος παρελθόν στην κολύμβηση, συμπληρώνει με χιούμορ: «Αποτελεί εδώ και χρόνια μέρος της κολυμβητικής κουλτούρας, αλλά δεν πρόκειται να απαντήσω στην ερώτηση αν το έχω κάνει ποτέ ο ίδιος».
Ροή Ειδήσεων 
