Την Τρίτη (30/06), η NASA ανακοίνωσε ότι θα καταβάλει περίπου 590 εκατομμύρια δολάρια (517.6 εκατομμύρια ευρώ) σε τρεις εταιρείες — την Astrobotic, την Firefly και την Intuitive Machines — για τέσσερις αποστολές με σκοπό τη μεταφορά επιστημονικών οργάνων και άλλου φορτίου στη Σελήνη. Η Astrobotic ήταν ο μόνος προμηθευτής στον οποίο ανατέθηκαν δύο αποστολές.
Εξετάζεται μάλιστα το ενδεχόμενο να γίνουν οι απαραίτητες μετατροπές σε ένα ρόβερ του Άρη, που ονομάζεται «Promise», ώστε να είναι κατάλληλο για να χρησιμοποιηθεί και στη Σελήνη. Αυτές οι κινήσεις υποστηρίζουν μια ευρύτερη προσπάθεια για τη χρήση ρομποτικών οχημάτων με σκοπό τη δημιουργία υποδομών που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από ανθρώπους εξερευνητές που θα βρεθούν μελλοντικά στη Σελήνη.
Οι συμφωνίες που ανακοινώθηκαν την Τρίτη (30/06) αποτελούν μέρος αυτού που ο Κάρλος Γκαρσία Γκαλάν, υπεύθυνος του προγράμματος της NASA για τη σεληνιακή βάση, ονόμασε «Φάση 1» ενός σχεδίου για την κατασκευή μόνιμου σεληνιακού οικισμού όπου θα ζουν και θα εργάζονται οι αστροναύτες. Αυτή η αρχική φάση αναμένεται να διαρκέσει έως το 2028 και να κοστίσει περίπου 10 δισεκατομμύρια δολάρια (8,7 δισ. ευρώ).
Η NASA ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα και άλλες συμφωνίες στο πλαίσιο της πρώτης φάσης του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων σχεδίων για τη μετονομασία τριών αποστολών για τις οποίες είχαν ήδη υπογραφεί συμβάσεις σε αποστολές ειδικά αφιερωμένες στη «Σεληνιακή Βάση». Ο οργανισμός ανέθεσε επίσης τον Μάιο επιπλέον συμβάσεις — συνολικής αξίας άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων — για την κατασκευή οχημάτων που θα κινούνται στην επιφάνεια της Σελήνης και την αποστολή drones στη Σελήνη, με σκοπό τη χαρτογράφηση της τοποθεσίας μιας σεληνιακής βάσης, πιθανώς ήδη από το 2028.
Οι φάσεις 2 και 3 — οι οποίες περιλαμβάνουν σχέδια για την κατασκευή των πρώτων κατοικιών σε συνθήκες πίεσης στη Σελήνη και την εγκατάσταση γεννητριών ηλεκτρικής ενέργειας — χαράσσουν το όραμα της NASA για τη συνέχιση της ανάπτυξης της σεληνιακής της βάσης κατά τη δεκαετία του 2030. Τελικά, η NASA δηλώνει ότι ελπίζει οι αστροναύτες να ζουν και να εργάζονται σε «ημιμόνιμους» οικισμούς.
Όλα αυτά αποτελούν μέρος του σχεδίου της διαστημικής υπηρεσίας να ανταγωνιστεί την Κίνα, το διαστημικό πρόγραμμα της οποίας έχει σημειώσει θεαματική πρόοδο την τελευταία δεκαετία. Οι Αμερικανοί βουλευτές προειδοποιούν συνεχώς ότι οι προσπάθειες της Κίνας απειλούν να επισκιάσουν την τεχνολογική υπεροχή των Ηνωμένων Πολιτειών στο διάστημα.
Δύσκολα εμπόδια
Ωστόσο, η NASA αντιμετωπίζει ήδη σαφείς αντιξοότητες. Η Blue Origin, η διαστημική εταιρεία που ίδρυσε ο Τζέφ Μπέζος της Amazon, επρόκειτο να μεταφέρει ένα πρωτότυπο του τεράστιου ρομποτικού σκάφους προσεδάφισής της, με την ονομασία Blue Moon, στον νότιο πόλο της Σελήνης αργότερα φέτος. Ο νότιος πόλος είναι ιδιαίτερα περιζήτητος, καθώς πιστεύεται ότι φιλοξενεί αποθέματα πάγου, τα οποία μπορούν να μετατραπούν σε καύσιμο πυραύλων ή πόσιμο νερό.
Ωστόσο, η Blue Origin υπέστη ένα σημαντικό πλήγμα τον Μάιο, όταν ένας από τους πυραύλους της, ο «New Glenn», εξερράγη ξαφνικά στην εξέδρα εκτόξευσης, καταστρέφοντας ζωτικής σημασίας υποδομές, η αποκατάσταση των οποίων θα διαρκέσει μήνες. Δεν είναι σαφές για πόσο καιρό ενδέχεται να αναβληθεί η εκτόξευση του «Blue Moon» ως αποτέλεσμα αυτού του συμβάντος.
Την Τρίτη (30/06), ο Γκαρσία-Γκαλάν άφησε να εννοηθεί ότι το σκάφος προσγεδάφισης «Blue Moon» ενδέχεται να εκτοξευθεί με διαφορετικό όχημα, αν χρειαστεί, αναφέροντας ότι η NASA «εξετάζει άλλες επιλογές» σε περίπτωση που οι εργασίες στον πύραυλο και στην εξέδρα εκτόξευσης της Blue Origin δεν ανταποκριθούν στο χρονοδιάγραμμα της υπηρεσίας.
Ο διοικητής της NASA, Τζάρετ Άιζακμαν, κατέστησε σαφές σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λίγο μετά το περιστατικό με τον «New Glenn» ότι η διαστημική υπηρεσία προτίθεται να συνεργαστεί στενά με τους εταίρους της από τον ιδιωτικό τομέα όταν προκύπτουν εμπόδια.
«Εδώ και μήνες λέμε στη NASA ότι δεν πρόκειται να μείνουμε με σταυρωμένα χέρια και να περιμένουμε να αποκτήσουμε τις δυνατότητες που απαιτούνται για την επίτευξη των πιο επείγοντων στόχων της χώρας», δήλωσε ο Άιζακμαν. «Θα αναλάβουμε ενεργό ρόλο μαζί με τους συνεργάτες μας, όπως ακριβώς κάναμε τη δεκαετία του 1960, για να ξεπεράσουμε τις αποτυχίες, να απομακρύνουμε τα εμπόδια και να επιτύχουμε τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα».
We go where we need to be, and today that was @NASAKennedy.
Some of my senior engineers and I spent time at @blueorigin with @JeffBezos and @davill, speaking with the workforce and seeing the damage at LC-36 firsthand. I appreciated the opportunity to hear directly from those… pic.twitter.com/luurpxCPtP
— NASA Administrator Jared Isaacman (@NASAAdmin) May 30, 2026
Ερωτήματα αξίας 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων
Η Blue Origin απέχει πολύ από το να είναι ο μόνος συνεργάτης της NASA, αν και το σκάφος προσελήνωσής της, το Blue Moon είναι σημαντικά μεγαλύτερο από τα περισσότερα άλλα ρομποτικά σκάφη και αναμένεται να κυκλοφορήσει σε δύο εκδόσεις — συμπεριλαμβανομένης μιας για τη μεταφορά πληρώματος. Η SpaceX εργάζεται επίσης για την ανάπτυξη του πυραύλου Starship για τη μεταφορά αστροναυτών προς και από τη Σελήνη, αν και το τεράστιο αυτό όχημα δεν είναι ακόμη λειτουργικό.
Ωστόσο, η NASA διαθέτει μια σειρά από άλλους φορείς στους οποίους μπορεί να απευθυνθεί για την παράδοση φορτίου στην επιφάνεια της Σελήνης. Η Firefly, με έδρα το Τέξας, είναι μέχρι στιγμής η μόνη εταιρεία που έχει πραγματοποιήσει μια απόλυτα επιτυχημένη αποστολή, προσεδαφίζοντας το όχημά της «Blue Ghost» κοντά στον σεληνιακό ισημερινό πέρυσι. Η Intuitive Machines, επίσης με έδρα το Τέξας, έχει επίσης τοποθετήσει δύο φορές σκάφη προσελήνωσης κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης, αν και και τις δύο φορές τα σκάφη ανατράπηκαν.
Η σειρά ανακοινώσεων και παρουσιάσεων της NASA φέτος σχετικά με την κατασκευή μιας σεληνιακής βάσης έχει ως στόχο να ενθαρρύνει και να προωθήσει περισσότερη καινοτομία από τους εταίρους του ιδιωτικού τομέα, δήλωσε ο Γκαρσία-Γκαλάν.
«Αν δραστηριοποιείστε στον κλάδο και αναρωτιέστε αν πρέπει να πραγματοποιήσετε αυτή την επένδυση για να αυξήσετε την αποθηκευτική σας χωρητικότητα ή τον αριθμό των προμηθευτών στην εφοδιαστική σας αλυσίδα — αυτό είναι το μήνυμα που σας λέει: Είμαστε εδώ για να παραμείνουμε με αυτή τη ζήτηση και κατασκευάζουμε μια σεληνιακή βάση», δήλωσε στο CNN κατά τη διάρκεια του συνεδρίου Space Symposium τον Απρίλιο.
Συνολικά, η NASA ανέφερε ότι εκτιμά το κόστος της σεληνιακής βάσης σε περίπου 30 δισεκατομμύρια δολάρια. Η σεληνιακή βάση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του προγράμματος «Artemis» της NASA, το οποίο μέχρι στιγμής έχει ήδη κοστίσει περίπου 100 δισεκατομμύρια δολάρια και μέχρι σήμερα περιλαμβάνει μία μη επανδρωμένη δοκιμαστική αποστολή και την ιστορική επανδρωμένη πτήση γύρω από τη Σελήνη τον Απρίλιο. Τώρα, η διαστημική υπηρεσία προετοιμάζεται να στείλει ξανά ανθρώπους στην επιφάνεια της Σελήνης για πρώτη φορά μετά από πέντε δεκαετίες και, τελικά, να κατασκευάσει έναν οικισμό εκεί. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Κίνα έχουν σχέδια για την ίδρυση σεληνιακών βάσεων.
Μέλη του Κογκρέσου και από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα έχουν ενισχύσει τις προσπάθειες για τη χρηματοδότηση της εξερεύνησης της Σελήνης, προειδοποιώντας για τον ανταγωνισμό με την Κίνα.
Και παρόλο που η κυβέρνηση Τραμπ έχει προτείνει τη μείωση του προϋπολογισμού της NASA για την επιστήμη κατά σχεδόν 50%, η διοίκηση έχει επιδιώξει να αυξήσει τη χρηματοδότηση για τη σεληνιακή βάση, προκειμένου να «εδραιώσει την κυριαρχία των ΗΠΑ».
Ωστόσο, ο δρόμος είναι μακρύς. Η πορεία προς την ίδρυση μόνιμου σεληνιακού οικισμού είναι γεμάτη τεχνολογικά, πολιτικά και ηθικά ζητήματα. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι επί του παρόντος υπάρχει δραματική έλλειψη υποδομών στη Σελήνη για τη στήριξη μιας τέτοιας αποικίας. Ακόμη και το ζήτημα της τήρησης της σωστής ώρας στη Σελήνη δεν έχει επιλυθεί, καθώς τα δευτερόλεπτα κυλούν ελαφρώς ταχύτερα στη Σελήνη απ’ ό,τι εδώ στη Γη.
Και το χρηματοδοτικό τοπίο παραμένει ασαφές. Το «Big Beautiful Bill» του Τραμπ διέθεσε περίπου 10 δισεκατομμύρια δολάρια στη NASA για να διανεμηθούν σε διάστημα έξι ετών, αλλά μεγάλο μέρος αυτών των κονδυλίων προορίζεται για συγκεκριμένους σκοπούς. Περίπου 2,6 δισεκατομμύρια δολάρια από αυτά προορίζονταν για την κατασκευή ενός σεληνιακού διαστημικού σταθμού, του λεγόμενου «Gateway», αλλά η NASA ανέβαλε ξαφνικά αυτά τα σχέδια τον Μάρτιο, αναφέροντας ότι οι πόροι θα αξιοποιούνταν καλύτερα για την κατασκευή υποδομών στην επιφάνεια παρά σε σεληνιακή τροχιά.

