Naomi Ishiguro: «Η ελπίδα είναι πολιτική πράξη»

Στο μυθιστόρημα «Πόλη από βροχή και σκιά» η συγγραφέας αξιοποιεί τη λογοτεχνία του φανταστικού για να μιλήσει για τη διαφθορά, την εξουσία, την αδικία αλλά και τη δύναμη της ελπίδας. Με αφορμή την ελληνική κυκλοφορία του βιβλίου, μιλήσαμε μαζί της για τον κόσμο που δημιούργησε και τα ερωτήματα που γεννά.
_ Οι ήρωές σας είναι ορφανοί, πρόσφυγες, άνθρωποι που βρίσκονται στο περιθώριο ή ακόμη και ένας πρίγκιπας που δεν χωρά στον κόσμο που γεννήθηκε. Πιστεύετε ότι τελικά οι πραγματικοί φορείς της αλλαγής προέρχονται συνήθως από εκείνους που δεν έχουν εξουσία;
Σίγουρα πρέπει να υπάρχει μια ισορροπία. Αν θεωρούμε ότι δεν έχουμε καμία δύναμη, αυτό μπορεί να εξελιχθεί σε μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία, κάτι αρκετά επικίνδυνο. Πιστεύω ότι πρέπει να συνεχίσουμε να ελπίζουμε πως μπορούμε να φέρουμε θετικές αλλαγές στον κόσμο και, ταυτόχρονα, να συνεργαζόμαστε για να το πετύχουμε. Οι περισσότερες θετικές αλλαγές έχουν προέλθει από ανθρώπους που ίσως δεν ήταν παγκόσμιοι ηγέτες ή πρόσωπα με προφανή εξουσία, αλλά ενώθηκαν και εργάστηκαν σκληρά για να αλλάξουν τα πράγματα. Ακριβώς όπως κάνουν και οι ήρωές μου στο βιβλίο!

_ Στο μυθιστόρημά σας συνυπάρχουν δράκοι, Πνεύματα του Ηλιου, χάκερ, τεχνολογία και εγκληματικές οργανώσεις. Ηταν εξαρχής στόχος σας να καταρρίψετε τα όρια ανάμεσα στην κλασική fantasy και τη σύγχρονη δυστοπία;
Δεν το έκανα συνειδητά. Απλώς σκεφτόμουν πώς θα μπορούσε να είναι ένας φανταστικός κόσμος όπου οι σημερινοί αναγνώστες θα ήθελαν να εξερευνήσουν και να σκεφτούν τον εαυτό τους μέσα σε αυτόν. Ενιωθα ότι αυτός ο κόσμος έπρεπε να περιλαμβάνει τόσο την τεχνολογία όσο και την αρχαία μαγεία. Με επηρέασαν επίσης πολύ anime σειρές όπως το Fullmetal Alchemist: Brotherhood και το The Legend of Korra, οι οποίες συνδυάζουν τα δύο λογοτεχνικά είδη, της φαντασίας και της επιστημονικής φαντασίας.

_ Η διαφθορά, η οργανωμένη εγκληματικότητα και η κατάχρηση εξουσίας μοιάζουν ανατριχιαστικά οικείες, παρότι η ιστορία εκτυλίσσεται σε έναν φανταστικό κόσμο. Πόσο συνειδητά χρησιμοποιείτε τη λογοτεχνία του φανταστικού ως τρόπο να σχολιάσετε τη δική μας πραγματικότητα;
Πολύ συνειδητά. Πιστεύω ότι οι ιστορίες φαντασίας είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να εξετάζουμε και να συζητάμε τις δυναμικές της σύγχρονης κοινωνίας, απομακρύνοντας το συναίσθημα και πολιτικά πλαίσια που συχνά εμποδίζουν τους ανθρώπους να επικοινωνήσουν με σαφήνεια. Ταυτόχρονα, με ανησυχούσαν πολύ όλα όσα έβλεπα να συμβαίνουν στον κόσμο και ήθελα να γράψω μια ιστορία που θα μπορούσε, ελπίζω, να ανοίξει έναν θετικό διάλογο γύρω από την ελπίδα και το πώς μπορούμε να αλλάξουμε τα πράγματα προς το καλύτερο.

_ Ο Χάρου επιλέγει τη συμπόνια αντί της κυριαρχίας, ενώ η Τοσίκο την εκδίκηση πριν ανακαλύψει έναν διαφορετικό δρόμο. Θεωρείτε ότι η μεγαλύτερη μάχη των ηρώων σας είναι απέναντι στους αντιπάλους τους ή απέναντι στον ίδιο τους τον εαυτό;
Με ενδιαφέρουν πολύ οι ιστορίες στις οποίες οι χαρακτήρες δίνουν κυρίως μάχες με τον ίδιο τους τον εαυτό. Είμαι μεγάλη θαυμάστρια του Demon Slayer και του τρόπου με τον οποίο προσεγγίζει αυτό το θέμα. Οι σκηνές μάχης σε αυτή τη σειρά αφορούν συχνά περισσότερο τη διαδικασία κατά την οποία ο πρωταγωνιστής υπερνικά τους δικούς του περιορισμούς παρά τον κίνδυνο της αναμέτρησης με τον αντίπαλο. Αυτή είναι σίγουρα μια ιδέα που ήθελα να εξερευνήσω και σε αυτό το μυθιστόρημα. Ωστόσο, οι διεφθαρμένες και σκληρές κοινωνικές δομές που αντιμετωπίζουν οι ήρωές μου είναι εξαιρετικά δύσκολο να ξεπεραστούν, και ήθελα επίσης να εξερευνήσω αυτό το στοιχείο: τι κάνουμε όταν, ως άτομα, νιώθουμε ότι μας κατακλύζουν αρνητικές δυνάμεις στον κόσμο, τις οποίες αισθανόμαστε πως δεν έχουμε καμία απολύτως δύναμη να επηρεάσουμε.

_ Το τέλος αφήνει την αίσθηση ότι ακόμη και μετά τις μεγαλύτερες συγκρούσεις υπάρχει χώρος για μια πιο δίκαιη κοινωνία. Σε μια εποχή όπου κυριαρχεί ο κυνισμός, θεωρείτε πως η ελπίδα αποτελεί πράξη αντίστασης;
Απολύτως! Η ελπίδα είναι πολιτική πράξη. Γι’ αυτό και το βιβλίο έχει στόχο να μεταδώσει ελπίδα. Από τη στιγμή που εγκαταλείπουμε την ελπίδα, έχουμε εγκαταλείψει τα πάντα. Η ελπίδα είναι υπαρξιακή ανάγκη και πιστεύω πως, στην πραγματικότητα, δεν έχουμε την επιλογή να πάψουμε να ελπίζουμε. Γι’ αυτό ήθελα να αφηγηθώ μια ιστορία που να την προσφέρει αληθινά, αλλά με έναν ρεαλιστικό και όχι απλοϊκό τρόπο.
ΒΟΧ

«Είμαι τυχερή που μεγάλωσα σε περιβάλλον με βιβλία»

_Ως κόρη του Kazuo Ishiguro, ενός από τους σημαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς, πώς βιώσατε τη διαμόρφωση της δικής σας συγγραφικής ταυτότητας; Ηταν για εσάς περισσότερο πηγή έμπνευσης, πρόκληση ή και τα δύο;
Είμαι πολύ τυχερή που μεγάλωσα μέσα σε ένα περιβάλλον γεμάτο βιβλία, οπότε όλα μου φαίνεται πως ήρθαν πολύ φυσικά. Ως παιδί διάβαζα πάρα πολύ και κάποια στιγμή θέλησα να δοκιμάσω να γράψω τις δικές μου ιστορίες – έπειτα απλά δεν σταμάτησα ποτέ. Γράφουμε πολύ διαφορετικού είδους βιβλία, επομένως δεν νομίζω ότι υπήρξε ιδιαίτερη πίεση ή πρόκληση εξαιτίας αυτού. Είναι απλώς όμορφο να έχεις γονείς που αγαπούν επίσης το διάβασμα και κατανοούν πόσο σημαντικά είναι τα βιβλία και οι ιστορίες για τον κόσμο.