Στο μεταίχμιο μιας εποχής που αναζητά τον βηματισμό της, η Ιωάννα Μπουραζοπούλου επιστρέφει με ένα έργο βαθιάς πνευματικής εγρήγορσης.
Οι «Φτερούγες κι οπλές στο αστικό δάσος» (Εκδόσεις «Καστανιώτη») αποτελούν ένα χειροποίητο, σπονδυλωτό χρονικό της τελευταίας εικοσαετίας, όπου η πολιτική αλληγορία συναντά την καθαρή μυθοπλασία. Πλάι στη ρεαλιστική καθημερινότητά μας, η συγγραφέας ορίζει έναν δικό της, παράδοξο δρυμό, μεταμορφώνοντας τα γεγονότα που μας συγκλόνισαν μέσα από ένα πάνθεον πλασμάτων. Με χαρά, την υποδεχόμαστε σήμερα σε μια συζήτηση για τη χημεία της δημιουργίας, τη λήθη και τους αντικατοπτρισμούς του κόσμου μας.
Κυρία Μπουραζοπούλου, σημειώνετε πως τα κείμενα αυτά προκλήθηκαν και προσκλήθηκαν από έναν ανιχνευτή του πολιτισμού και χωρίς αυτήν την πρόσκληση δεν θα είχαν γεννηθεί. Πώς λειτούργησε στην πράξη αυτή η ώσμωση μεταξύ ανιχνευτή και δημιουργού και με ποιον τρόπο η αφήγηση μας αποκαλύπτει, τελικά, αυτήν τη σχέση;
Πέρασα την τελευταία εικοσαετία δουλεύοντας τα μυθιστορήματά μου στον περιορισμένο ελεύθερο χρόνο που διαθέτει κάθε εργαζόμενη και, έτσι, δεν είχα την πολυτέλεια να καταπιαστώ συγγραφικά με κάτι άλλο. Υπήρξαν, επίσης, περίοδοι δημιουργικής αδράνειας, εποχές που μου ήταν αδύνατο να γράψω. Θεωρώ ευτύχημα ότι κάποιοι ανιχνευτές κειμένων -εκδότες, δημοσιογράφοι, βιβλιοκριτικοί ή συνάδελφοι συγγραφείς- με πλησίασαν τέτοιες στιγμές και αφύπνισαν το ενδιαφέρον μου με μια δική τους ιδέα. Μου έδωσαν ένα καινούργιο θέμα ή ένα καινούργιο πλαίσιο για να εκφράσω τις σκέψεις μου ή με προσκάλεσαν να πειραματιστώ σε ένα καινούργιο είδος. Με λίγα λόγια, τα κείμενα που γεννήθηκαν είχαν δύο γονείς. Θεώρησα σκόπιμο να παρουσιάσω τους γεννήτορες των ιδεών που είχαν την πρωτοβουλία της λογοτεχνικής συνάντησης και εμπιστεύτηκαν σ’ εμένα την ευθύνη της εκτέλεσης. Κοντά σε αυτούς, θέλησα να τιμήσω και τους αφανείς συνεργάτες μας στον εκδοτικό χώρο με τους οποίους συζητάμε τα αγέννητα έργα μας ή εκείνους που επιμελούνται τα κείμενά μας ή όσους τα μελετούν και τα σχολιάζουν. Το βιβλίο είναι ένας χαιρετισμός ευγνωμοσύνης στο δάσος της τέχνης, όπου τα συναισθήματα και οι στοχασμοί μας περιπλανιούνται σαν αλληλέγγυα αγρίμια. Δεν δημιουργούμε στην απομόνωση και δεν εμπνεόμαστε στην απομόνωση. Αν κάτι διδάχθηκα στα 25 χρόνια συγγραφής, είναι αυτό. Εύχομαι να αναδύεται από κάθε σελίδα της σπονδυλωτής μυθογραφίας.
Εχετε αναφέρει ότι μπαίνετε στα σκοτάδια των μύθων ατρόμητη, επειδή τα τελώνια φοράνε καπέλα γελωτοποιών. Αυτό το πάντρεμα του απόκοσμου φόβου με το παιχνίδι και το χιούμορ πόσο απαραίτητο αντίδοτο είναι για εσάς, ώστε να μπορείτε να ανατέμνετε τις συχνά δύσπεπτες και σκληρές κοινωνικοπολιτικές κρίσεις της τελευταίας εικοσαετίας;
Το παραμύθι διαθέτει θεραπευτικές ιδιότητες. Δεν ξέρω αν είναι αντίδοτο, πάντως αντιπυρική προστασία παρέχει σίγουρα, για να μη ζεματιέσαι και να μη διπλώνεσαι από πόνο όταν πραγματεύεσαι κάτι που σε καίει. Οσο βρίσκεσαι μέσα στο πρόβλημα, βλέπεις μόνο τις πληγές σου. Πρέπει να απομακρυνθείς για να το κατανοήσεις, να πάψεις να το φοβάσαι και να αρχίσεις να το μελετάς. Ενας τρόπος να πετύχεις μια τέτοια διανοητική απόσταση είναι και η μεταμόρφωση που προσφέρει ο μύθος. Σου επιτρέπει να αλλάξεις την όψη των δεδομένων χωρίς να πειράξεις τους μεταξύ τους συσχετισμούς, διότι οι συσχετισμοί είναι εκείνοι που σε ενδιαφέρουν. Αυτούς δεν μπορείς να διακρίνεις όσο απασχολείσαι με τις απαίσιες όψεις των πραγμάτων. Την τελευταία εικοσαετία βιώσαμε ισχυρά σοκ και οδυνηρές απογοητεύσεις, ενώ ακόμη μεγαλύτερες προκλήσεις μάς περιμένουν στο μέλλον. Χρειάζεται λιγότερος πανικός και περισσότερη σοφία. Διαπίστωσα ότι η συγγραφή μύθων με βοηθά στη μετρίαση του πανικού, η σοφία παραμένει ευσεβής πόθος.
Διαβάστε Επίσης
Υπερασπίζεστε με θέρμη τον ανθρώπινο παραλογισμό, ως το μόνο γνήσιο χαρακτηριστικό μας που στερείται μαθηματικής λογικής και διαφεύγει την επιτήρηση των αλγορίθμων. Στον αραμπά της δικής σας αστροχελώνας, οι γρίφοι και οι αντικατοπτρισμοί που επιστρατεύετε είναι μια προσπάθεια να διασώσετε αυτό ακριβώς το ανυπότακτο και αδιαμόρφωτο κομμάτι της ύπαρξής μας;
Μακάρι να είναι έτσι. Η έμπνευση είναι άγριο ζώο του δρυμού, ανατρεπτικό και παιγνιώδες, γεννιέται στην απουσία λογικής. Την ανταμώνει όταν πρέπει να φορέσει το ένδυμα της γλώσσας και να γίνει κατανοητή. Η συνύπαρξη των δύο δεν είναι πάντα αρμονική. Επιβλέπω τον συγκερασμό, διευκολύνοντας τη χορογραφία, ώστε να φτάσουν ενωμένες στο φινάλε. Δεν θέλω να στερηθώ ούτε τη μαγεία της πρώτης ούτε το βάθος της δεύτερης. Βέβαια, πάντα κάτι χάνεται στις στροφές του τανγκό, είτε σαγήνη είτε στοχασμός, αλλά παρηγορούμαι με όσα διασώζονται.
Χαρακτηρίζετε τη λήθη ως μια ενεργή και σκόπιμη διαδικασία, απαραίτητη για την ψυχική ισορροπία μας. Η γραφή αυτού του βιβλίου λειτούργησε, τελικά, για εσάς ως ένα καταφύγιο για να διασώσετε όσα αξίζουν ή ως ένα κόσκινο για να φιλτράρετε και να απομακρύνετε τον ανούσιο «θόρυβο» αυτής της εικοσαετίας;
Απόλαυσα τη συγγραφή του, ήταν παράξενη και συγκινητική, γιατί με υποχρέωσε να κοιτάξω πίσω και να παρατηρήσω τον δρόμο που διανύθηκε. Διαπίστωσα ότι η «προσωπική» διαδρομή μου ήταν γεμάτη με καλλιτεχνικά έργα άλλων, μυθιστορήματα, θεατρικά, ποιήματα, πίνακες ζωγραφικής, μουσικά κομμάτια. Για την ακρίβεια, τα περισσότερα κείμενα του βιβλίου γεννήθηκαν με αφορμή ή με όχημα το έργο κάποιου άλλου. Ηταν, επίσης, γεμάτη επιδράσεις και αφορμές από μελετητές, στοχαστές, σχολιαστές, αρθρογράφους, συναδέλφους συγγραφείς. Επιπλέον, ήταν γεμάτη γεγονότα που ζήσαμε όλοι μαζί και επιδράσαμε όλοι μαζί σε αυτά, τα διαμορφώσαμε με τη στάση και τη συμπεριφορά μας. Δεν ήμουν, λοιπόν, η πρωταγωνίστρια της έμπνευσής μου, ήμουν συνδημιουργός και μάρτυρας των όσων την επηρέαζαν. Δεν ελέγχουμε τη λειτουργία της μνήμης μας, συχνά αποφασίζει εκείνη για εμάς, και η αύρα του δάσους στη σπονδυλωτή μυθογραφία δείχνει τι επέλεξε η μνήμη μου, για λογαριασμό μου, να μου προσφέρει ως απολογισμό.
