«Γιου Ταρζάν, μι Τζέιν» και «Μύγνταλα, μύγνταλα» (διά στόματος Γιάννη Βόγλη στη soft ερωτική ταινία «Κορίτσια στον ήλιο») είναι οι αναμνήσεις μου από τα θερινά σινεμά της γραφικής Καλαμάτας στα χρόνια της δικτατορίας των συνταγματαρχών.
Μαζί με τα «Κλασικά Εικονογραφημένα» και τα περιοδικά έντυπα «Μικρός Σερίφης» και «Μικρός Καουμπόι» (στοίχειωναν την παιδική προεφηβική αθωότητά μας).
Σε συνδυασμό με τη Μαρίζα Κωχ στην τηλεόραση και τις αδελφές Ερρικα και Μαργαρίτα Μπρόγιερ, την Αννα Καλουτά και τη Ρένα Βλαχοπούλου (που μου θύμιζε μια καλλίφωνη γειτόνισσα), ερχόταν το σιρόπι και έδενε…
Φυσικά υπήρχαν και τα απαγορευμένα: Καζαντζάκης, το «Ακου Ανθρωπάκο» του Βίλχεμ Ράιχ και το «Πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέι» (σε εκδόσεις τσέπης).
Ο συγγραφέας Κώστας Μπούρας
Το καλοκαίρι παίζαμε κουμκάν στην πίσω αυλή, τρώγαμε πάστα φλώρα κι αποφεύγαμε το λιμάνι, όπου έδενε κάθε τόσο ο έκτος ή έβδομος στόλος (ποτέ δεν κατάλαβα τη διαφορά)…
Ομως όσο couleur locale κι εάν είχε η πραγματικότητα αυτή καθ’ εαυτή, το μεγάλο παραμύθιασμα επετύγχαναν τα θερινά τα σινεμά. Τα λιγότερα προνομιούχα παιδιά σκαρφάλωναν στις μουριές της περιμέτρου. Τα γύρω μπαλκόνια κατάμεστα, κινδύνευαν να πέσουν από το βάρος.
Διαβάστε Επίσης
Εγώ όμως προτιμούσα την πιθηκίνα τοθ Ταρζάν -ονόματι Tσίτα-, που μου θύμιζε έναν μαλλιαρό κουρέα.
Ο Τζόνι Βαϊσμίλερ (αγγλιστί Johnny Weissmuller) ούτως ή άλλως ήταν (μαζί με τον ολόσωμα ξυρισμένο Μπλέικ) το ίνδαλμα της απανταχού αρρενωπότητας που έδινε δουλειά… για το σπίτι σε όσες και όσους κατέφευγαν με τις ώρες στους καμπινέδες οικιακών ταρατσών, εκεί όπου ήταν και τα πλυσταριά (άλλοι τόποι ερωτικής μυσταγωγίας, μαζί με τους αργαλειούς εν ώρα σιέστας). Ο μεσημεριανός ύπνος ήταν υποχρεωτικός για εμάς τα μικρά, ειδικά το καλοκαίρι. Κι αλίμονον σε όποιον/οποίαν έσπαγε αυτό το ιερό έθιμο φωνασκώντας.
Μαθαίναμε αγγλικά βεβαίως, αλλά και γαλλικά και ιταλικά και ισπανικά… καθότι λιμάνι πανάρχαιον αι Καλάμαι («Φαραί», εις την καθαρεύουσαν).
Ομως η καλύτερη εξάσκηση για τα αγγλο-αμερικανικά μας ήταν τα οπτικοακουστικά μέσα εκείνης της όχι και τόσο μακρινής εκείνης ταραγμένης εποχής.
Κινηματογράφος και τηλεόραση. Ραδιόφωνο και περιοδικά. Μα πάνω απ’ όλα, τα θερινά τα σινεμά μάγευαν τις φερέλπιδες καρδιές μας, που ανυπομονούσαν να πετάξουν «σε άλλη γη, σε άλλα μέρη. Αλλά έτσι είναι ο άνθρωπος: παντού και πάντοτε ανικανοποίητος.
Μετά τα 63 έτη ο ανθρώπινος εγκέφαλος αναδιατάσσει τους νευρώνες του, ανακατανέμει τις αναμνήσεις του, τις μετατρέπει σε θύμησες, τις ταξινομεί ως μνήμες, τις αρχειοθετεί ως εμπειρίες…
Ακόμα κι η στρατιωτική θητεία των 21 μηνών παράδεισος μας φαίνεται τώρα. Πόσω μάλλον τα ματωμένα γόνατα (χωρίς μερκουρόχρωμα) και τα κοψίματα από σκουριασμένα σίδερα (δίχως αντιτετανικό ορό). Τι να τα κάνεις τότε όλ’ αυτά; Ούτως ή άλλως ήμασταν άτρωτοι (ή μήπως αναλώσιμοι).
Οσες ταινίες είδα τότε στοίχειωσαν τα όνειρά μου πέντε δεκαετίες μετά. Κι είμαι σίγουρος πως είναι οι τελευταίες μνημονικές εγγραφές που θα σβήσουν πριν γίνουν όλα φως, πάλλευκο, σαν τον ασβέστη καταηλιού, τη Μεγάλη Εβδομάδα που ασπρίζαμε ακόμα και τους κορμούς των δέντρων, ακόμα και τους τοίχους των θερινών κινηματογράφων.
Δεν είναι τυχαίο που διάλεξα να αγοράσω σπίτι στη Νεάπολη Εξαρχείων, σε απόσταση περιπάτου από τα παλαιότερα θερινά σινεμά της Αθήνας, στην οποία μετακόμισα το 1977, στα δεκαπέντε μου αγχωμένα χρόνια με τις αγχωτικές εξετάσεις προκειμένου να μπω στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο εξάπαντος. Αλλιώτικα θα κατέληγα στη Διδασκαλική Ακαδημία και θα παντρευόμουνα μια συμπαθητική γαιοκτήμονα που είχε όλον τον Μεσσηνιακό Κάμπο δικό της και πάμπολλα ακίνητα στην Παλιά Πόλη της Καλαμάτας. Τελικά, έγινα μηχανικός και δεν το μετάνιωσα, γιατί μπορεί μετά τη σύνταξη να ειδικευτώ στον ρομποτικό-κβαντομηχανικό κινηματογράφο του μέλλοντος και να τον προβάλλω στα σύννεφα πάνω από τον Λυκαβηττό, δίκην ενός τεραστίου -αχανούς θα έλεγα- θερινού σινεμά.
Το μοιραίον… φαγείν αδύνατον. Κι από τη φαντασία του δεν μπορεί να ξεφύγει κανείς τόσο εύκολα.
Ας ξαναγυρίσουμε λοιπόν στον επίσης καλοξυρισμένο (πανταχόθεν) Ταρζάν (ίδιος ο Μπλέικ, αλλά κινούμενος) και στην πανέμορφη Τζέιν, που τη συνέχεια στις ονειρώξεις μου με την Ντιάνα από τον Μικρό Σερίφη-Καουμπόι (κάποτε γνώρισα στη γειτονιά μου και τον εικονογράφο αυτών των μυθικών περιοδικών, όστις συνέχιζε μέχρι τελικής… επιπτώσεως να ζωγραφίζει εκείνες τις φιγούρες-μάσκες, άτινας ξεπατικώναμε στα μπλοκ ιχνογραφίας μας)…
Τι σου είναι όμως το παρελθόν;!;!;! Μαζί με τις μελιτζάνες τηγανητές, τις κολοκυθοκορφάδες, τον καλαματιανό καγιανά και τον κόκορα λεμονάτο (χοντροκομμένες οι πατάτες απαραιτήτως)… αντάμα με το γιασεμί, το νυχτολούλουδο και της γαζίας το βαρύ το άρωμα… όλα αυτά γράφτηκαν βαθιά στα κατάστιχα των αισθήσεων και κανένα ρομποτικό νυστέρι δεν θα μπορέσει ποτέ να τα ξεριζώσει.
Ηχοι από μουσικές, ραδιοφωνικές, πανηγύρια, κομπανίες, πλανόδιοι οργανοπαίκτες, καραγκιοζοπαίκτες περιπλανώμενοι… διαμόρφωσαν μια μυθολογία (ουχί προσωπική, αλλά ολάκερης γενιάς). Φυσικά, ακούγαμε «στη ζούλα» Θεοδωράκη, Σαββόπουλο, αλλά εκείνη που έμεινε χαραγμένη ανεξίτηλα στην ακουστική μου μνήμη ήταν η υψίφωνος Μαρίζα Κωχ, που χάρηκα κάποτε όταν τη γνώρισα επιτέλους από κοντά, σε μια έκθεση βιβλίου στο Ζάππειο, όπου παρουσίαζε το αυτοβιογραφικό βιβλίο της. Ηταν η πρώτη που μελοποίησε Νίκο Καββαδία και τον παρουσίασε στην Γκαλερί Ωρα τού Ασαντούρ Μπαχαριάν, στην οδό Ξενοφώντος, στο Σύνταγμα.
Μυθικές εποχές.
