Σε νέα πορεία μπαίνει η Εθνική Λυρική Σκηνή, όχι μόνο γιατί εντός ολίγου, στο τέλος Μαρτίου, αρχίζει η δοκιμαστική περίοδος λειτουργίας της στο Κέντρο Πολιτισμού του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, αλλά και επειδή το σημαντικό γεγονός της μετεγκατάστασής της από το θέατρο «Ολύμπια» της οδού Ακαδημίας συμπίπτει και με το ότι στο τιμόνι της βρίσκεται πλέον ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς της σύγχρονης γενιάς, ο συνθέτης Γιώργος Κουμεντάκης.
Ενας άνθρωπος που εκφράζει το νέο στην τέχνη και είναι θιασώτης μιας άλλης μη συγκεντρωτικής λογικής, που γνωρίζει τη βαθύτερη έννοια του όρου συνεργασία και, όπως αποδεικνύεται ήδη με τα πρώτα του βήματα στις είκοσι πρώτες μέρες ανάληψης των καθηκόντων του, μπορεί να υλοποιήσει.
Ηδη ο Γιώργος Κουμεντάκης ανέθεσε την καλλιτεχνική διεύθυνση της Εναλλακτικής Σκηνής της Λυρικής, που είχε ο ίδιος από τον Ιανουάριο του 2015 και ως την ανάληψη της καλλιτεχνικής διεύθυνσης της ΕΛΣ, στο σκηνοθέτη Αλέξανδρο Ευκλείδη, ένα ακόμα άξιο τέκνο του σύγχρονου καλλιτεχνικού γίγνεσθαι, ο οποίος έχει διακριθεί και στο εξωτερικό, με αναπληρώτρια διευθύντρια τη Στέλλα Αγγελέτου. Πρόκειται για ιδιαίτερα νευραλγική σκηνή, της οποίας το πολυδιάστατο πρόγραμμα (περιλαμβάνει περισσότερες από 300 εκδηλώσεις) είχε σχεδιάσει ο Γιώργος Κουμεντάκης.
Με τη στοργή του πατέρα που παραδίδει το πνευματικό του παιδί στη δημοσιότητα ο Γιώργος Κουμεντάκης επισημαίνει, μιλώντας στον «Ε.Τ.» για την Ε.Σ.: «Η φιλοσοφία της Εναλλακτικής Σκηνής συνοψίζεται στα εξής: προτεραιότητα, αλλά χωρίς δογματισμούς, στη σύγχρονη δημιουργία για καλλιτεχνικά εγχειρήματα, εστίαση στην εκτέλεση, αλλά και την κοινωνία. Ο προγραμματισμός της κινείται σε τρεις ζώνες, πέντε θεματικά πεδία και 28 άξονες. Η Εναλλακτική Σκηνή δεν είναι απλά ένας χώρος για μικρότερης κλίμακας παραγωγές, αλλά εργαστήριο για νέες μορφές μουσικού θεάτρου, ένας χώρος που θα προσφέρει μια διαφορετική προσέγγιση της λυρικής τέχνης, που πιστεύουμε θα αγγίξει και νέες κατηγορίες κοινού. Επιπλέον, σχεδιάζοντας το πρόγραμμα της Εναλλακτικής φροντίσαμε να μην υπάρξουν επικαλύψεις με άλλους σχετικούς φορείς».
Ο Γιώργος Κουμεντάκης δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα εκπαιδευτικά και κοινωνικά προγράμματα της Εναλλακτικής Σκηνής τα οποία έχουν ήδη ξεκινήσει: «Η Οπερα Σκιών, μια πραγματικά πρωτοποριακή ιδέα, που φέρνει σε συνομιλία τον Μοντεβέρντι με τον Καραγκιόζη, ξεκίνησε το ταξίδι της στο Ασυλο Ανιάτων τον προηγούμενο Οκτώβριο και τον Μάιο θα φτάσει στο Ευρωκοινοβούλιο, στις Βρυξέλλες, χάρη στην πρόταση του αντιπροέδρου του Δ.Σ. κ. Γραμματικάκη, ενώ στη συνέχεια θα παρουσιαστεί στην Εναλλακτική Σκηνή. Σιγά σιγά ξεκινούν και τα υπόλοιπα εκπαιδευτικά και μουσικά προγράμματα, όπως οι Μουσικές Συντεταγμένες για άτομα 65 ετών και άνω, οι κοινωνικές δράσεις σε χώρους υγείας, το Lab Μουσικού Θεάτρου κ.ά.».
Μιλώντας για τη γενικότερη φιλοσοφία που θα διέπει από εδώ και στο εξής τη λειτουργία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ο Γιώργος Κουμεντάκης επισημαίνει ότι «θα καλυφθούν τα κενά του ρεπερτορίου της όπερας με έργα, μεταξύ άλλων, του 20ού αιώνα, του μπαρόκ, του κλασικισμού, του γερμανικού, ρωσικού και γαλλικού ρεπερτορίου, θα τονωθεί η ελληνική δημιουργία με αναθέσεις νέων έργων, θα υπάρξει αξιοποίηση των εγχώριων υγιών καλλιτεχνικών δυνάμεων, θα αναπτυχθεί ουσιαστικά η σχέση της ΕΛΣ με την κοινωνία». Θέτει ως προτεραιότητα «την ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του Οργανισμού, προκειμένου η ΕΛΣ να συνομιλήσει επί ίσοις όροις με το διεθνές γίγνεσθαι του λυρικού θεάτρου», ενώ καθιστά σαφές ότι «θα ενδιαφερθεί για το παραστατικό μέρος της όπερας, εξίσου με το μουσικό, αναπτύσσοντας συνεργασίες με σκηνοθέτες αιχμής, αγνοώντας το ψευτοδίλημμα αναφορικά με τα σύγχρονα και τα παραδοσιακά ανεβάσματα». Για τις συμπαραγωγές θέτει το ζήτημα της «ισοτιμίας και των από κοινού καλλιτεχνικών αποφάσεων».
Το πρόγραμμα
Οι τρεις ζώνες του προγραμματισμού της Εναλλακτικής Σκηνής είναι: α) η πρωινή, αφιερωμένη στην εκπαίδευση, β) η μεσημεριανή, που εστιάζεται στην κοινωνία και γ) η βραδινή, που είναι αφιερωμένη στη δημιουργία.
Από τον Μάρτιο του 2017, που ξεκινά η δοκιμαστική λειτουργία, έως και τον Ιούλιο του 2018 θα πραγματοποιηθούν πάνω από 300 εκδηλώσεις στην Εναλλακτική.
Οι παραγωγές-ορόσημα είναι η νέα όπερα του Μηνά Μπουρμπουδάκη, βασισμένη στο «Ζ» του Βασίλη Βασιλικού, το «Λυκόφως των χρεών», μια παράφραση του «Λυκόφωτος των Θεών» του Βάγκνερ από τους Χαράλαμπο Γωγιό, Δημήτρη Δημόπουλο, Αλέξανδρο Ευκλείδη, το μιούζικαλ «Ερωτόκριτος» του Δημήτρη Μαραμή, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου, η animated όπερα της Λένας Πλάτωνος «Το αηδόνι του αυτοκράτορα» σε σκηνοθεσία του The Boy (Αλέξανδρου Βούλγαρη), η μπαρόκ όπερα του Πέρσελ, η «Βασίλισσα των Ξωτικών» σε σκηνοθεσία του Γιάννη Σκουρλέτη και της bijoux de kant, η νέα όπερα για παιδιά του Θοδωρή Αμπαζή «Ο πρίγκιπας Ιβάν και το πουλί της φωτιάς», τα φεστιβάλ «Ημέρες Λατρευτικής Μουσικής», «Ημέρες Μουσικού Θεάτρου», «Ρετρομανία» και οι συμπαραγωγές με το Θέατρο Θησείον του Μιχαήλ Μαρμαρινού και τις ομάδες μουσικού θεάτρου «Ραφή» και «Oper(Ο)». Παράλληλα, οι εκπαιδευτικές και κοινωνικές δράσεις της Εναλλακτικής θα απευθυνθούν σε ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα κοινωνικών και ηλικιακών ομάδων.
Η Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ στοχεύει να αποτελέσει ένα δημιουργικό πυρήνα, εντός του οποίου θα αναπτύξουν διάλογο νεότεροι και καταξιωμένοι καλλιτέχνες της μουσικής και του θεάτρου. Ενδεικτικά αναφέρονται, μεταξύ άλλων, οι: Κατερίνα Ευαγγελάτου, Λένα Πλάτωνος, Μιχαήλ Μαρμαρινός, Μαρίνα Σάττι, Μαρία Φαραντούρη, Μάρκελλος Χρυσικόπουλος, Εκτορας Λυγίζος, Βίκτωρ Αρδίττης, Ακύλλας Καραζήσης, Φίλιππος Τσαλαχούρης, Βασίλης Νούλας, Ράνια Οικονομίδου, Πέτρος Τουλούδης, Δημήτρης Δημόπουλος, Ρένη Πιττακή, Αρης Μπινιάρης, Ειρήνη Βιαννέλη, Αρης Σερβετάλης κ.ά.
Δέσποινα Σαββοπούλου
[email protected]
Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου της Κυριακής
