Και καλά έκανε και το έγραψε, όπως επίσης καλά έκανε και η εφημερίδα και το δημοσίευσε, παρότι το σχετικό άρθρο λέει ότι η χώρα μας κατέβηκε στη διεθνή κατάταξη του Ινστιτούτου V-Dem του πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ, κατρακυλώντας από την κατηγορία της φιλελεύθερης δημοκρατίας σε αυτήν της απλώς εκλογικής δημοκρατίας, και μάλιστα και λόγω του κυβερνητικού ελέγχου στα ΜΜΕ.

Και λέω καλά έκανε γιατί έχουμε ελευθερία του τύπου εδώ και 52 συναπτά χρόνια. Έτσι τουλάχιστον νομίζουμε εμείς εδώ στην Ελλάδα. Αλλά έχει άλλη άποψη το Ινστιτούτο V-Dem που διαπιστώνει ότι έχουμε οπισθοχώρηση των δημοκρατικών ελευθεριών από το ’19 και μετά.

Ναι μεν κάνουμε εκλογές λέει –πάλι καλά που μας το πιστώνει- αλλά σκοντάφτουμε στους ελεγκτικούς μηχανισμούς και στην απονομή της δικαιοσύνης, που είναι βασικοί πυλώνες για τον φιλελεύθερο χαρακτήρα της δημοκρατίας. Και οι οποίοι σύμφωνα με το ινστιτούτο όλα τα προηγούμενα χρόνια δούλευαν ρολόι, αφού κατέτασσε τη χώρα μας στον ευγενή όμιλο των φιλελεύθερων δημοκρατιών.

Μέχρι το ’19. Από εκεί και έπειτα το έρεβος. Ακόμα και τη δεκαετία του ’80 με Αυριανή κλπ, χρυσή εποχή τη βλέπει το ινστιτούτο, το οποίο ξεκίνησε τη δημοσιοποίηση των στοιχείων το 2014. Για όλες τις προηγούμενες δεκαετίες, κάνει εκτιμήσεις χρησιμοποιώντας ιστορικά μοντέλα.

Από τότε δε που πέσαμε κατηγορία, έχουμε πάρει την κάτω βόλτα και φέτος κατρακυλήσαμε κάτω από τις ΗΠΑ, που έφτασε και αυτή με επιτυχία την 51η θέση –χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια με τον Τραμπ στην ηγεσία- και πάνω από την Κολομβία. Μεγάλη επιτυχία! Μάλιστα για όποιον δεν κατάλαβε καλά εξηγεί πως διολισθαίνουμε προς τον απολυταρχισμό.

Αλλά αυτό που είναι πιο σοκαριστικό απ’ όλα, είναι ότι μας χωρίζει μόνο μια κατηγορία από τον άσπονδο γείτονα. Την Τουρκία. Με τόσες διώξεις δικαστικών, στρατιωτικών, δημοσιογράφων, ανώτερων Δημοσίων Υπαλλήλων χωρίς καμία νομιμοποιητική διαδικασία και με κατηγορίες που επισείουν κάθειρξη κάτι εκατοντάδων χρόνων του άσπονδου πολιτικού του αντιπάλου Ιμάμογλου τις οποίες βγάζει από το μανίκι του ο ευφάνταστος Ερντογάν, μόνο μία κατηγορία μας χωρίζει από τη γείτονα χώρα.

Αυτό που μας παρηγορεί είναι ότι στην κατρακύλα δεν είμαστε μόνοι. Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο, πολύ πιο κυριλέ δημοκρατίες για το βορειοευρωπαϊκό φλέγμα του Ινστιτούτου V-Dem μας ακολουθούν κατά πόδας στο δρόμο της έκπτωσης των θεσμών και των δημοκρατικών διαδικασιών.

Και ψάχνοντας λίγο περισσότερο το θέμα, υπάρχουν δεκάδες τέτοιοι οργανισμοί και ινστιτούτα σαν το V-Dem , άλλοι περισσότερο ακαδημαϊκοί και άλλοι αμιγώς δημοσιογραφικοί, στους οποίους η χώρα μας παίζει ανάμεσα στην κορυφαία κατηγορία και στην αμέσως κατώτερη, που σημαίνει μια καλή θέση παγκοσμίως, χωρίς να ανήκει όμως στις κορυφαίες δημοκρατίες, στις οποίες βρίσκονται οι Σκανδιναβικές χώρες, η Ελβετία, η Γερμανία, η Εσθονία και λίγες άλλες.

Επίσης κοιτώντας λίγο πιο προσεκτικά τις κατατάξεις και μετά από σύγκριση, θα δεις χώρες που ενώ ένα ινστιτούτο τις κατατάσσει στην α’ κατηγορία ποιότητας της δημοκρατίας τους, στο άλλο που χρησιμοποιεί άλλα μοντέλα και άλλους ειδικούς, αλλάζουν δραματικά κατηγορία. Και εδώ μπαίνει το ζήτημα.

Γιατί αυτή η αξιολόγηση που γίνεται πια για τα πάντα και δημοσιεύεται παντού και επηρεάζει ποικιλοτρόπως τη θέση και την εικόνα μιας χώρας προς τα έξω, είναι ασαφές σε πρώτη ανάγνωση και για τον μη σχετικό αναγνώστη με ποια εργαλεία γίνεται, σε ποιους ειδικούς στηρίζεται, σε τι ειδικεύονται, ποια είναι η πιστοποίηση της εξειδίκευσής τους, και τι ατζέντες προωθεί ο καθένας από αυτούς. Είμαστε καθημερινά μάρτυρες τοποθετήσεων και ερμηνειών από ακαδημαϊκούς στα πάνελ πολιτικών συζητήσεων που ο καθένας παρότι έχει το «τεκμήριο» της επιστημονικότητας που προϋποθέτει βασικά αντικειμενικότητα, προσεγγίζοντας ένα θέμα με τον δικό του τρόπο και τη δική του κοινωνικοπολιτική θεώρηση, καταλήγει σε τελείως άλλο συμπέρασμα.

Ειδικά σε θέματα που δεν έχουν να κάνουν με νούμερα και με χειροπιαστές συγκρίσεις, ο καθένας μπορεί να γκριζάρει έναν δείκτη εκτιμώντας έτσι ή αλλιώς την κατάσταση στα ΜΜΕ, την απονομή της δικαιοσύνης κλπ κλπ. Και αυτό είναι το πιο σοβαρό ζήτημα. Γιατί λέγοντας και αναπαράγοντας κάτι συνεχώς, όπως λογοκρισία στα ΜΜΕ και κακή απονομή δικαιοσύνης αφενός καλλιεργείται μια σταθερή δυσαρέσκεια και απογοήτευση που μετατρέπεται σε παραίτηση ή σε θυμό –δεν ξέρεις τι να πρωτοδιαλέξεις- ή σταματάει εντελώς να κάνει οποιαδήποτε εντύπωση.

Η αλήθεια είναι πως το άρθρο που έγινε η αιτία για να γραφτεί το κείμενο που τώρα διαβάζετε, με αφορμή την κακή μας επίδοση, θίγει το πιο σοβαρό ζήτημα με το οποίο αξίζει να ασχοληθεί κανείς. Πρόκειται για την υποχώρηση της δημοκρατίας συνολικά σε όλον τον πλανήτη. Και σαν αριθμός και σαν ποιότητα των υπαρχόντων καθεστώτων.

Και γι αυτό δεν χρειάζεται δυστυχώς κανένας δείκτης και κανένα ινστιτούτο για να το διαπιστώσεις.