Σε φάση βαθιάς αλλαγής βρίσκεται ο παγκόσμιος ενεργειακός κλάδος, με τις επιχειρήσεις να επιταχύνουν τις επενδύσεις σε αυτόνομες λειτουργίες, δηλαδή σε συστήματα που λειτουργούν με περιορισμένη ανθρώπινη παρέμβαση.

Αυτό προκύπτει από νέα διεθνή μελέτη της Schneider Electric, στην οποία συμμετείχαν 400 ανώτερα στελέχη από τον κλάδο ενέργειας και χημικών σε 12 χώρες. Σύμφωνα με τα στοιχεία, σχεδόν το ένα τρίτο των λειτουργιών είναι ήδη πλήρως αυτόνομο, ενώ έως το 2030 το ποσοστό αυτό αναμένεται να προσεγγίσει το 50%.

Η αυτονομία ανεβαίνει ψηλά στην ατζέντα

Η σημασία της αυτοματοποίησης αυξάνεται σταθερά. Το 31,5% των στελεχών τη χαρακτηρίζει «κρίσιμη» προτεραιότητα για την επόμενη πενταετία, ποσοστό που αυξάνεται στο 44% σε ορίζοντα δεκαετίας, ενώ λιγότερο από το 5% τη θεωρεί χαμηλής σημασίας.

Την ίδια στιγμή, οι επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενες πιέσεις. Το 59% εκτιμά ότι η καθυστέρηση στην υιοθέτηση θα αυξήσει το λειτουργικό κόστος, το 52% προβλέπει επιδείνωση της έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού, ενώ το 48% θεωρεί ότι θα επηρεαστεί αρνητικά η ανταγωνιστικότητα.

Η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί την αλλαγή

Καθοριστικό ρόλο στην επιτάχυνση των επενδύσεων παίζει η τεχνητή νοημοσύνη και η ανάπτυξη των data centers. Η παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται ότι θα φτάσει περίπου τις 1.000 τεραβατώρες έως το 2030, σχεδόν διπλάσια από σήμερα.

Σχεδόν οι μισοί (49%) αναγνωρίζουν το AI ως τον σημαντικότερο παράγοντα επιτάχυνσης της αυτονομίας, μαζί με τεχνολογίες όπως το cloud, το edge computing, τα digital twins και η software-defined αυτοματοποίηση.

Τα εμπόδια παραμένουν, αλλά η μετάβαση προχωρά

Παρά τη δυναμική, η μετάβαση δεν είναι χωρίς δυσκολίες. Το υψηλό κόστος επένδυσης (34%) αποτελεί τον βασικότερο ανασταλτικό παράγοντα, ενώ ακολουθούν τα παλαιά συστήματα (30%), η οργανωσιακή αντίσταση (27%), οι ανησυχίες για κυβερνοασφάλεια (26%) και η κανονιστική αβεβαιότητα (25%).

Ωστόσο, η εικόνα του κλάδου δείχνει ότι η μετάβαση είναι ήδη σε εξέλιξη και μάλιστα πιο προχωρημένη από ό,τι αναμενόταν.

Πού βρίσκεται σήμερα ο κλάδος

Οι οργανισμοί δηλώνουν ότι λειτουργούν ήδη με περίπου 70% επίπεδο αυτονομίας (δείκτης 3,52 σε κλίμακα 5), ενώ ο στόχος είναι να φτάσουν περίπου στο 80% έως το 2030 (δείκτης 4,02)

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη σύγκλιση τριών βασικών τάσεων: εξηλεκτρισμός, αυτοματοποίηση και ψηφιοποίηση, που μαζί διαμορφώνουν ένα νέο ενεργειακό μοντέλο.

Διαφορές ανά περιοχή

Η πρόοδος δεν είναι ίδια παντού. Οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου και η Ασία προηγούνται σήμερα σε επίπεδο ωριμότητας, ενώ η Βόρεια Αμερική αναμένεται να καταγράψει τη μεγαλύτερη επιτάχυνση τα επόμενα χρόνια, κυρίως λόγω της αυξανόμενης ζήτησης από την τεχνητή νοημοσύνη και τα data centers. Η Ευρώπη κινείται πιο σταθερά, αλλά με πιο αργούς ρυθμούς.

Τι σημαίνει για το μέλλον

Η μετάβαση στις αυτόνομες λειτουργίες δεν αφορά την αντικατάσταση των εργαζομένων, αλλά την αλλαγή του ρόλου τους. Τα συστήματα αναλαμβάνουν ολοένα και περισσότερες λειτουργίες, ενώ οι άνθρωποι επικεντρώνονται σε εποπτεία, ανάλυση και λήψη αποφάσεων.