Η Αθήνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου συναντά την Οθωνική Αθήνα μέσα από ένα λογοτεχνικό ταξίδι γεμάτο μυστήριο, πάθος και ιστορικές ανατροπές.
Ο γιατρός και συγγραφέας Γιάννης Γλύκας, μετά την επιτυχημένη του πορεία με τη «Σκόνη στον χρόνο», επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο. Το νέο του ιστορικό μυθιστόρημα, «Το δαχτυλίδι της προδοσίας», από τις εκδόσεις Πνοή, υφαίνει τη μοίρα πέντε γυναικών γύρω από ένα καταραμένο κειμήλιο. Με αφορμή την κυκλοφορία αυτού του πολυεπίπεδου βιβλίου, συνομιλούμε μαζί του για τη δύναμη της μοίρας, τη γυναικεία φύση ανά τους αιώνες και τη λεπτή γραμμή που χωρίζει την αγάπη από την προδοσία.
Κύριε Γλύκα, ο χρόνος στο έργο σας δεν λειτουργεί ως γραμμική μέτρηση, αλλά ως ένας αόρατος καμβάς όπου το παρελθόν και το παρόν συνομιλούν. Πώς επιλέγει ένας δημιουργός να ενσαρκώσει μια αφηρημένη έννοια, όπως η προδοσία, μέσα στην υλική υπόσταση ενός κοσμήματος που ταξιδεύει στους αιώνες, σημαδεύοντας τη θηλυκή μοίρα;
Με γοητεύει η ιδέα ότι τα αντικείμενα μπορούν να επιβιώνουν των ανθρώπων και να κουβαλούν, κατά κάποιον τρόπο, τις ιστορίες τους. Το «δαχτυλίδι της προδοσίας» μού έδωσε αυτή ακριβώς τη δυνατότητα: να ενώσω πέντε διαφορετικές εποχές και πέντε γυναίκες που δεν γνωρίζονται, αλλά συνδέονται μέσα από ένα κοινό νήμα. Η προδοσία αλλάζει πρόσωπα ανά τους αιώνες, όπως αλλάζουν και οι κοινωνίες, όμως ο πυρήνας της παραμένει ο ίδιος και είναι αναγνωρίσιμος. Το κόσμημα γίνεται έτσι περισσότερα από ένα εύρημα απαραίτητο για τη σπονδυλωτή αφήγηση, γίνεται ένας σιωπηλός μάρτυρας των ανθρώπινων επιλογών και παθών.
Η πρώτη ηρωίδα σας, η Εριφύλη, δεν επιλέγει τον δρόμο της εταίρας ως μια εύκολη λύση, αλλά ως μια οδυνηρή πράξη απόδρασης από ένα μέλλον που άλλοι σχεδίασαν για εκείνη. Πόσο απαιτητική ήταν η συγγραφική προσέγγιση αυτής της λεπτής γραμμής, όπου η ανάγκη για ελευθερία και αυτοδιάθεση συγκρούεται με τους σκληρούς κοινωνικούς κανόνες της αρχαιότητας;
Πολύ εμπνευσμένη ερώτηση! Αυτή ήταν μία από τις πιο λεπτές ισορροπίες του βιβλίου. Δεν ήθελα να αποδώσω στην Εριφύλη μια σύγχρονη αντίληψη περί ελευθερίας και να την τοποθετήσω αυθαίρετα στην Αθήνα του 4ου αιώνα π.Χ.
Ηθελα όμως να της επιτρέψω να διεκδικήσει, μέσα στα στενά περιθώρια της εποχής της, το δικαίωμα να ορίσει τη ζωή της. Η επιλογή της έχει κόστος και αυτό ήταν σημαντικό για μένα. Δεν είναι μια εξιδανικευμένη χειραφέτηση· είναι μια δύσκολη απόφαση ενός ανθρώπου που προτιμά ένα σκοτεινό και άγνωστο μονοπάτι από μια ζωή ήδη αποφασισμένη από τους άλλους.
Διαβάστε Επίσης
Στο βιβλίο, το μεταφυσικό στοιχείο και η κατάρα συμπλέκονται έντονα με την ιστορική πραγματικότητα. Ποια είναι η προσωπική σας σχέση με το μυστήριο και πώς επηρεάζει την πένα σας;
Με γοητεύει το μυστήριο ακριβώς επειδή δεν απαιτεί πάντοτε μια οριστική απάντηση. Ως άνθρωπος της επιστήμης αναζητώ πάντοτε τη λογική εξήγηση· ως συγγραφέας, όμως, απολαμβάνω να αφήνω μια μικρή∙ή ενίοτε και πιο μεγάλη χαραμάδα για όσα δεν εξηγούνται εύκολα. Στο «Δαχτυλίδι της Προδοσίας» δεν με ενδιέφερε να αποδείξω αν υπάρχει πράγματι μια κατάρα. Με ενδιέφερε περισσότερο η αμφιβολία. Να μπορεί ο αναγνώστης να αναρωτηθεί αν όσα συμβαίνουν οφείλονται σε μια σκοτεινή δύναμη ή απλώς στις ανθρώπινες επιλογές. Γιατί, τελικά, αυτές είναι συχνά η ισχυρότερη «κατάρα».
Ως μάχιμος γιατρός, πώς καταφέρνετε να ισορροπείτε ανάμεσα στην απόλυτη λογική της επιστήμης σας και στον συναισθηματικό, ελεύθερο κόσμο της λογοτεχνικής δημιουργίας;
Είμαι χειρουργός ουρολόγος και πλέον είμαι και συγγραφέας. Δεν αισθάνομαι ότι οι δύο κόσμοι μου συγκρούονται. Αντίθετα, ο ένας συμπληρώνει τον άλλον και νομίζω πως πλέον τους χρειάζομαι και τους δύο. Η Ιατρική με έχει μάθει να παρατηρώ τον άνθρωπο σε στιγμές ευάλωτες, όταν οι βεβαιότητές του δοκιμάζονται, και να αναζητώ απαντήσεις μέσα από τη γνώση, τη λογική και την τεκμηρίωση.
Η λογοτεχνία, από την άλλη, μου προσφέρει την ελευθερία να προσεγγίζω τον ίδιο άνθρωπο μέσα από τα συναισθήματα, τις επιθυμίες, τους φόβους και τις αντιφάσεις του. Οσο περνούν τα χρόνια συνειδητοποιώ όλο και περισσότερο πως τελικά η απόσταση ανάμεσα στους δύο κόσμους μου μπορεί να μην είναι και τόσο μεγάλη. Κοινός παρονομαστής τους άλλωστε παραμένει πάντοτε ο άνθρωπος και αυτός είναι που με ενδιαφέρει περισσότερο και ως γιατρό και ως συγγραφέα.
Καθώς ο αναγνώστης αφήνει πίσω του την τελευταία σελίδα, έρχεται αντιμέτωπος με τον απόηχο των επιλογών των ηρωίδων σας. Ποιο συναίσθημα ή ποια υπαρξιακή σκέψη επιδιώκετε να συνεχίσει να δονεί την ψυχή του, όταν τα φώτα της ανάγνωσης σβήσουν και το βιβλίο κλείσει;
Ο χαρακτήρας του ανθρώπου είναι, τελικά, η μοίρα του. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η φράση συνοδεύει το βιβλίο και στον σελιδοδείκτη του. Οι ηρωίδες μου δοκιμάζονται από την εποχή τους, τις κοινωνικές συμβάσεις, την προδοσία, αλλά καθορίζονται κυρίως από τις επιλογές τους. Και πίσω από όλες αυτές τις ιστορίες υπάρχει για μένα μια ακόμη σκέψη: πως δεν μπορεί να υπάρξει αληθινή ευτυχία και ολοκλήρωση χωρίς ατομική ελευθερία. Ισως αυτό θα ήθελα να μείνει περισσότερο στον αναγνώστη όταν κλείσει το βιβλίο: ότι η ελευθερία έχει συχνά ένα τίμημα, αλλά η απουσία της κοστίζει ακόμη περισσότερο.
