Ψάρια που πριν από μερικές δεκαετίες ήταν άγνωστα στις ελληνικές θάλασσες έχουν πλέον εγκατασταθεί σε αυτές καθώς η αύξηση της θερμοκρασίας των νερών δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες για είδη που προέρχονται από θερμότερες περιοχές.
Σύμφωνα με το Inside Climate News, ψαράδες από την Ελλάδα μέχρι τη Βρετανία συναντούν είδη που άλλοτε ήταν ασυνήθιστα στις περιοχές τους. Στο Αιγαίο χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο λαγοκέφαλος, στη Μάγχη καταγράφηκε πρωτοφανής παρουσία χταποδιών και στην Αδριατική το μπλε καβούρι δημιουργεί νέα δεδομένα για τους ψαράδες.
Το Αιγαίο αλλάζει με μεγάλη ταχύτητα
Η Αναστασία Μηλιού, επιστημονική διευθύντρια του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», εξηγεί ότι πριν από περίπου 30 χρόνια η σύνθεση των αλιευμάτων ήταν σε μεγάλο βαθμό παρόμοια με εκείνη που καταγράφεται σε αρχαιοζωολογικά ευρήματα χιλιάδων ετών. «Σήμερα αυτό αλλάζει πραγματικά γρήγορα», αναφέρει.
Η αύξηση της θερμοκρασίας δεν είναι, ωστόσο, ο μοναδικός παράγοντας. Η υπεραλίευση έχει επίσης διαταράξει τις ισορροπίες, δημιουργώντας χώρο στα οικοσυστήματα για την εξάπλωση νέων ειδών. Παράλληλα, ξενικά είδη εισέρχονται στη Μεσόγειο μέσω της ναυσιπλοΐας και της διώρυγας του Σουέζ. Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, η περιοχή Αιγαίου-Λεβαντίνης είναι η περισσότερο επηρεασμένη υποπεριοχή της Μεσογείου από την εισαγωγή μη αυτόχθονων θαλάσσιων ειδών.
Οι λαγοκέφαλοι καταστρέφουν τα δίχτυα
Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα είναι ο λαγοκέφαλος, ένα χωροκατακτητικό ψάρι με ιδιαίτερα ισχυρά δόντια, το οποίο έχει εξαπλωθεί στις ελληνικές θάλασσες.
Η παρουσία του δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στους αλιείς, καθώς καταστρέφει τα δίχτυα και τρώει τα αλιεύματα που έχουν ήδη πιαστεί. Κρητικός ψαράς περιέγραψε ότι η κατάσταση έχει φτάσει στο σημείο να βγαίνουν για ψάρεμα μία ημέρα και στη συνέχεια να χρειάζονται ακόμη και τρεις ημέρες για να επισκευάσουν τα κατεστραμμένα δίχτυα. Το περασμένο καλοκαίρι, μάλιστα, δόθηκε στους Έλληνες αλιείς οικονομικό κίνητρο για την αλίευση του συγκεκριμένου ξενικού είδους.
Διαβάστε Επίσης
Λιονταρόψαρα, «γερμανοί» και άλλοι νέοι κάτοικοι
Ο λαγοκέφαλος δεν είναι ο μοναδικός νέος «κάτοικος» του Αιγαίου. Στις ελληνικές θάλασσες έχουν εγκατασταθεί ή καταγραφεί αρκετά ξενικά είδη, πολλά από τα οποία προέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα και τον Ινδοειρηνικό και πέρασαν στη Μεσόγειο μέσω της διώρυγας του Σουέζ. Ανάμεσά τους βρίσκεται το λιονταρόψαρο, με τα χαρακτηριστικά δηλητηριώδη αγκάθια, 
αλλά και οι λεγόμενοι «γερμανοί», τα φυτοφάγα ψάρια Siganus luridus και Siganus rivulatus, που έχουν εξαπλωθεί σε πολλές περιοχές του Αιγαίου.
Στη λίστα προστίθεται η τρομπέτα (Fistularia commersonii), ένα μακρόστενο αρπακτικό ψάρι που προέρχεται από τον Ινδοειρηνικό και έχει εξαπλωθεί στη Μεσόγειο, καθώς και άλλα μη αυτόχθονα είδη που καταγράφονται πλέον στα ελληνικά νερά.
Η παρουσία τους δεν σημαίνει ότι όλα έχουν τις ίδιες επιπτώσεις, ωστόσο η εξάπλωση ορισμένων χωροκατακτητικών ειδών μπορεί να επηρεάσει τα αυτόχθονα είδη και την ισορροπία των παράκτιων οικοσυστημάτων.
Δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο
Η μετακίνηση των θαλάσσιων ειδών καταγράφεται πλέον σε πολλές ευρωπαϊκές θάλασσες. Τα ψάρια αναζητούν περιοχές με καταλληλότερες θερμοκρασίες, μετακινούμενα βορειότερα ή σε μεγαλύτερα βάθη. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, εκατοντάδες μη αυτόχθονα είδη έχουν καταγραφεί στις ευρωπαϊκές θάλασσες, με τη Μεσόγειο να βρίσκεται μεταξύ των περιοχών όπου καταγράφεται σημαντική αύξηση νέων εισαγωγών. Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο τη βιοποικιλότητα. Επηρεάζει και την καθημερινότητα των αλιέων, οι οποίοι καλούνται να προσαρμοστούν σε διαφορετικά είδη, νέες τεχνικές αλιείας και αλλαγές στα παραδοσιακά τους αλιεύματα.
