Να καταργηθεί το προνόμιο της ηπειρωτικής Ελλάδας στην παραγωγή της φέτας ζητά με επιστολής της η ΕΑΣ Ηρακλείου Κρήτης σε μια περίοδο όπου ο "λευκός χρυσός" κάνει άλματα ως προς την παραγωγή και τις εξαγωγές παρά το γεγονός οτι μειώνονται οι ποσότητες γάλακτος.
Οι εξαγωγές που αγγίζουν περίπου το 1 δις ευρώ αποτελούν ισχυρό κίνητρο για τις μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες να επενδύουν ,εκτός των άλλων ,και στη δημιουργία μεγάλων κτηνοτροφικών μονάδων.
Η ΕΑΣ Ηρακλείου , ζητά να “απελευθερωθεί” το καθεστώς φέτας καθώς στην Κρήτη παράγονται ετησίως περίπου 90.000 τόνοι αιγοπρόβειου γάλακτος. Το αίτημα που κατατέθηκε πριν λίγες μέρες στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έρχεται δυναμικά για πρώτη φορά μετά το 1994 όταν τότε αποφασίστηκε φέτα να παράγεται μόνο στην Ηπειρωτική Ελλάδα και στη Λέσβο. Τότε οι αντιδράσεις ήρθαν από την Κεφαλονιά αλλά όλα τα σχετικά αιτήματα έχουν απορριφθεί.
Μετά τις ζωονόσους και τις καταστροφές σε πολλές κτηνοτροφικές μονάδες λόγω Daniel και την έλλειψη αιγοπρόβειου γάλακτος ,η Κρήτη φέρνει ζητά την αναθεώρηση του φακέλου της Φέτας ΠΟΠ και την ανάληψη των απαραίτητων ενεργειών για να καταστεί δυνατή η παραγωγή του προϊόντος και στην Κρήτη. Το ενδιαφέρον της Κρήτης δεν είναι τυχαίο. Η φέτα αυτή τη στιγμή είναι το μόνο ελληνικό προϊόν αγροδιατροφής που συνεχώς βελτιώνει τη θέση του στην παγκόσμια αγορά.
Η φέτα σε αριθμούς
Η χώρα μας σήμερα παράγει περίπου 150.000 τόνους με το ύψος των συναλλαγών να ξεπερνά τα 850 εκ.ευρώ. Αγροτικός Γαλακτοκομικός Συνεταιρισμός Καλαβρύτων κατέχει την 1η θέση πανελλαδικά στις πωλήσεις φέτας με συνολικό μερίδιο αγοράς 15,1%. Ειδικά στην κατηγορία της βαρελίσιας φέτας ΠΟΠ, ο συνεταιρισμός αποτελεί τον απόλυτο ηγέτη της εγχώριας αγοράς.
Σημαντικό μερίδιο στην αγορά έχεουν επίσης η “Ολυμπος”, η Δωδώνη,η ΟΠΤΙΜΑ (Ήπειρος) αλλά και πολλές άλλες εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνται στις εξαγωγές.
Διαβάστε Επίσης
Από την πρόσφατη ανάλυση των στοιχείων από την fi-compass, της συμβουλευτικής πλατφόρμας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για τα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΕ, καταγράφει σημαντική άνοδο σε σχέση με το 2014. Ο όγκος παραγωγής αυξήθηκε κατά 150%, από περίπου 60.000 σε 141.000 τόνους, ενώ η αξία της φέτας σχεδόν δυόμισι φορές, από 600 εκατ. ευρώ σε 1,385 δισ. ευρώ. Ο κλάδος απασχολεί περίπου 6.000 έως 6.600 εργαζομένους.
Ο εξαγωγικός τζίρος αυξήθηκε σχεδόν κατά 200% σε έξι χρόνια. Η φέτα αντιστοιχεί στο 8% των συνολικών εξαγωγών τροφίμων και ποτών, ενώ η μέση τιμή εξαγωγής αυξήθηκε από 6,97 ευρώ το κιλό το 2022 σε 8,41 ευρώ το 2023.
Με βάση στοιχεία της Επιτροπής Ανταγωνισμού, της ΕΛΣΤΑΤ, του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και του FADN, το 2023 το κιλό φέτας ΠΟΠ πωλούνταν κατά μέσο όρο στο ράφι προς 10,7 ευρώ. Η τιμή στην πύλη του τυροκομείου ήταν 7,1 ευρώ. Ο κτηνοτρόφος εισέπραττε περίπου 5,6 ευρώ για τα 4 κιλά γάλακτος που απαιτούνται για την παραγωγή ενός κιλού φέτας, ενώ το κόστος εισροών ανερχόταν περίπου στα 3,7 ευρώ.
Η μελέτη υπολογίζει ότι οι προμηθευτές εισροών λαμβάνουν το 35% της αξίας και οι λιανέμποροι το 33%. Στους κτηνοτρόφους αντιστοιχεί το 18% και στους μεταποιητές το 15%. Οι ζωοτροφές αντιστοιχούν στο 70% έως 75% του κόστους της κτηνοτροφίας, ενώ οι προμηθευτές τους έχουν ισχυρή διαπραγματευτική θέση και αυξανόμενα περιθώρια.
Στην παραγωγική αλυσίδα δραστηριοποιούνται περίπου 63.000 εκμεταλλεύσεις προβάτων και αιγών, στην πλειονότητά τους μικρές, καθώς και 150 τυροκομεία. Το 90% των τυροκομείων είναι πολύ μικρές περιφερειακές μονάδες. Κανένας μεταποιητής δεν υπερβαίνει το 16% της εγχώριας αγοράς, ενώ τρεις εταιρείες κατέχουν το 36% των εξαγωγών.
Η συμμετοχή των παραγωγών σε οργανώσεις παραμένει περιορισμένη. Το 2025 καταγράφηκαν 23 αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών με 1.277 μέλη και 44 ομάδες παραγωγών με 498 μέλη. Συνολικά εκπροσωπούν μόλις το 2,8% των εκμεταλλεύσεων στις περιοχές παραγωγής.
Η fi-compass καταγράφει επίσης συγκέντρωση στην πρωτογενή παραγωγή. Μεταξύ 2019 και 2024, οι προβατοτροφικές μονάδες στις περιοχές παραγωγής φέτας μειώθηκαν κατά 41% και οι αιγοτροφικές κατά 57%. Ο αριθμός των προβάτων υποχώρησε κατά 21% και των αιγών κατά 34%.
Την ίδια περίοδο, η παραγωγή πρόβειου γάλακτος αυξήθηκε κατά 4%, φτάνοντας τους 653.331 τόνους, ενώ η παραγωγή γίδινου γάλακτος μειώθηκε κατά 3%. Οι μονάδες που παραδίδουν περισσότερους από 50 τόνους γάλακτος τον χρόνο είναι περίπου 3.700 και η μελέτη τις χαρακτηρίζει «τραπεζικά αξιόπιστο» μέγεθος.
