Nαυάγιο «Χειμάρα»: Ο ελληνικός Τιτανικός

Το παμπάλαιο γερμανικό ατμόπλοιο αναχωρεί για το μοιραίο του τελευταίο ταξίδι, στις 8:30 το πρωί της 18^ης Ιανουαρίου 1947 από τη Θεσσαλονίκη, με ενδιάμεσες στάσεις σε Βόλο και Χαλκίδα και τελικό προορισμό το λιμάνι του Πειραιά. Έχει μαζί του, επίσημα, 86 άνδρες πλήρωμα και 544 επιβάτες εκ των οποίων 39 πολιτικούς κρατούμενους που κατευθύνονται σε τόπους εξορίας, και, περίπου, 200 χωροφύλακες και οπλίτες. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι ουδείς γνωρίζει ακριβή αριθμό επιβαινόντων, υπάρχουν αρκετοί λαθρεπιβάτες,  ενώ όσοι επιβιβάζονται και αποβιβάζονται στους ενδιάμεσους σταθμούς δεν καταγράφονται.

Το μοιραίο πλοίο την περίοδο που περνά στην ιδιοκτησία του ελληνικού δημοσίου.

Το βέβαιο είναι ότι στις 4:10 τα ξημερώματα της Κυριακής 19^ης Ιανουαρίου, το επιβατικό ατμόπλοιο τραντάζεται από ισχυρή δόνηση, τα φώτα σβήνουν, το πηδάλιο κολλάει και βγαίνουν ατμοί από το μηχανοστάσιο, είτε από σύγκρουση λόγω πυκνής ομίχλης στις βραχονησίδες Βερδούγια στη νότια Εύβοια, είτε λόγω πρόσκρουσης σε ξεχασμένη νάρκη του Β Παγκόσμιου Πολέμου.

Το “Χειμάρα” αποτελεί το τελευταίο ατμόπλοιο των ελληνικών θαλασσών. Εδώ, με το χαρακτηριστικό του φουγάρο και την αντίστοιχη κάπνα.

Παρότι το “Χειμάρα” βρίσκεται μόλις ενάμιση μίλι από τις ακτές της Αγίας Μαρίνας, δεν δίνει στίγμα ούτε εκπέμπει ούτε ΣΟΣ, αφού η πρόσκρουση–έκρηξη έχει  καταστρέψει τις λυχνίες του πομπού. Η εγκατάλειψη του  γίνεται ανεξέλεγκτα, ακούγονται παντού φωνές και ουρλιαχτά, ενώ όσες λέμβοι και σχεδίες δεν ανατρέπονται πέφτοντας στη θάλασσα γεμίζουν αμέσως από πανικόβλητους επιβάτες. Τη σύγχυση επιβαρύνει το πλήρωμα, που τα έχει χαμένα μη φροντίζοντας την τήρηση της τάξης, ενώ πολλοί οπλίτες, παραβαίνοντας  τις εντολές του κυβερνήτη, πηδούν πρώτοι στις λέμβους ή πέφτουν με τον βαρύ τους ρουχισμό στη θάλασσα με αποτέλεσμα τον άμεσο πνιγμό τους. Μόλις λίγο μετά τις 5 τα ξημερώματα, δίνεται από τον πλοίαρχο η εντολή «εγκατάλειψις πλοίου» και μετά από ελάχιστη ώρα το “Χειμάρα” αρχίζει να μπατάρει αριστερά.

Μια από τις, πολλές, σωρούς που ξεβράζονταν για ημέρες στις παραλίες της περιοχής.

Άμεσα, τα παγωμένα νερά του Ευβοϊκού γεμίζουν μελανιασμένους ναυαγούς, που με σωσίβια ή χωρίς, προσπαθούν να παραμείνουν στην επιφάνεια του νερού, ακόμα κι αν χρειάζεται να πιαστούν πάνω σε άλλους επιζήσαντες, δημιουργώντας έτσι ένα χορό θανάτου. Μισή ώρα μετά την εγκατάλειψη του, το “Χειμάρα” βουλιάζει δημιουργώντας μια δίνη – “μαύρη τρύπα” που παρασύρει στο βυθό όσους  βρίσκονται κοντά της. Αυτοί που καταφέρνουν να μπουν σε βάρκες ή παραμένουν  στην επιφάνεια του νερού, αντιμετωπίζουν τα ουρλιαχτά και τις ικεσίες για βοήθεια όσων βρίσκονται στο νερό.

Τελικός απολογισμός της φρίκης δεν μπορεί να υπάρξει, αλλά τα επίσημα νούμερα μιλούν για, τουλάχιστον, 390 νεκρούς και 259 διασωθέντες, ενώ πλήθος πολιτικών  κρατουμένων βρίσκουν το θάνατο σιδηροδέσμιοι… Οι ανακρίσεις για τα αίτια της ναυτικής τραγωδίας που διενεργεί η Ανακριτική Επιτροπή Ελέγχου Ναυτικών Ατυχημάτων (ΑΕΕΝΑ), αποδίδουν το ναυάγιο στην  μη τήρησης της ορθής πορείας σε πλοιάρχους και πλήρωμα. Στη δίκη που ακολουθεί καταδικάζεται ο πλοίαρχος Μπελέσης με φυλάκιση 15 μηνών με αναστολή, ο β πλοίαρχος Μπέρτολς με φυλάκιση είκοσι μηνών, ενώ μικρότερες ποινές επιβάλλονται στους μηχανικούς. Τέλος, για την απώλεια του “Χειμάρα” το Ελληνικό Δημόσιο εισπράττει από την ασφάλεια 70.000 λίρες Αγγλίας…