Την ώρα που η επαρχεία μαραζώνει, η Παναγιώτα Διαμαντή μαζί με τον Πατέρα Κωνσταντίνο έχουν αναστήσει τη Φουρνά Ευρυτανίας, έχουν φέρει τον συγκεκριμένο φορέα σε πρώτο πλάνο αναγκάζοντας την Πολιτεία να στρέψει το βλέμμα της με ιδιαίτερη προσοχή στην προσπάθεια που γίνεται από την πλευρά τους, ενώ ολοένα και περισσότερο εντείνουν τις προσπάθειές τους προκειμένου να δώσουν ανάσα ζωής και σε άλλα χωριά της χώρας μας.

Στο πλαίσιο αυτό για πρώτη φορά η εκπαιδευτικός αποκαλύπτει στο ΕΤ Magazine του Elefterostypos.gr τον επόμενο σταθμό του συγκεκριμένου προγράμματος, ενώ τονίζει ότι βρισκόμαστε μόλις στην αρχή αυτού του ταξιδιού. Η ίδια θυμάται πως ξεκίνησε από ένα μονοθέσιο σχολείο, πως ένιωσε την αγωνία των μαθητών για το μέλλον τους και πόσο οι Έλληνες της ομογένειας στήριξαν από την πρώτη στιγμή τη συγκεκριμένη προσπάθεια.

Παναγιώτα Διαμαντή: Αναλυτικά όλη η συνέντευξη

– Εδώ και ενάμιση  χρόνο με τον πατέρα Κωνσταντίνο έχετε θέσει σε εφαρμογή το πρόγραμμα για τη «νέα ζωή στο χωριό» στη Φουρνά Ευρυτανίας, πώς σας γεννήθηκε αυτή η ιδέα, αν υπήρχαν εμπόδια και ποια έχετε συναντήσει; Πού βρίσκεται αυτή τη στιγμή το project;

Ουσιαστικά, πριν τρία χρόνια, όταν εγώ πήγα στη Φουρνά της Ευρυτανίας  σαν δασκάλα για να υπηρετήσω στο μονοθέσιο σχολείο, είχα τρεις μαθητές. Πέρυσι, που θα ήταν η δεύτερη χρονιά μου, είχα δύο μαθητές  και φέτος το Δημοτικό θα είχε μόνο ένα μαθητή. Ταυτόχρονα, πέρυσι, έκλεισε και το νηπιαγωγείο λόγω έλλειψης μαθητών. Οπότε αυτά έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου και σε εμένα ως εκπαιδευτικό και στον ιερέα, ο οποίος ήταν και γονέας ότι πρέπει προφανώς κάτι να γίνει, έτσι ώστε να ξαναγεμίσει το χωριό, γιατί κλείνοντας το σχολείο το ένα θα έφερνε το άλλο. Οπότε, αποφασίσαμε και δημιουργήσαμε ένα πλάνο, ένα σχέδιο, μια στοχοθεσία, ότι για να έρθουν οι οικογένειες στο χωριό  θα πρέπει να δώσουμε κάποια κίνητρα, τα οποία κινήθηκαν σε τρεις άξονες.

Μας ενδιέφερε να κάνουμε μια καταγραφή των διαθέσιμων σπιτιών με χαμηλό ενοίκιο ή με δωρεάν παραχώρηση και να δώσουμε εμείς κίνητρο στην οικογένεια να τους καλύψουμε τα έξοδα από τα ενοίκια για έξι μήνες, ώστε να είναι κίνητρο για να ξεκινήσουν.  Επίσης, βρήκαμε διαθέσιμες θέσεις εργασίας,  στη Φουρνά εκείνη τη στιγμή υπήρχε θέση εργασίας στο Ξενώνα και στο δασικό συνεταιρισμό ξυλείας. Και στην πορεία όμως ήρθαν και άλλες θέσεις εργασίας, οπότε είχαμε εξασφαλίσει και εργασία για τους γονείς. Και από εκεί και πέρα στην παροχή κάποιων κοινωνικών εκπαιδευτικών ψυχαγωγικών υπηρεσιών για τα παιδιά κυρίως,  ώστε να βελτιωθούν και οι συνθήκες ζωής των παιδιών που υπήρχαν στη Φουρνά και αυτών που θα έρχονταν. Αυτό σημαίνει κάποια δωρεάν μαθήματα αγγλικών, δωρεάν μαθήματα φροντιστηριακά ενισχυτικής διδασκαλίας ή προετοιμασίας πανελληνίων για τα μεγάλα παιδιά, κάποια δωρεάν γεύματα στο σχολείο, απογευματινή δραστηριότητα, για να μπορέσουμε, όμως, όλα αυτά να τα υποστηρίξουμε, έπρεπε να δημιουργηθεί μία δομή για να μπορέσουμε να διαχειριστούμε αυτές τις χορηγίες και τις δωρεές, γιατί δεν υπάρχει κάποιο ευρωπαϊκό ή εθνικό πρόγραμμα το οποίο χρηματοδοτεί αυτή τη δράση. Οπότε έτσι δημιουργήθηκε η «νέα ζωή στο χωριό».

Είναι… ΑΜΚΕ και με εθελοντές δικηγόρους, εθελοντές λογιστές και ένα μεγάλο σύστημα εθελοντών, που ενεργοποιήθηκαν μέσα από τη δημοσιότητα που έλαβε όλη αυτή η δράση, καταφέραμε να στήσουμε τον οργανισμό. Και αυτό ήρθε από ανάγκη, καθώς όταν κάναμε εμείς την πρώτη ανάρτηση στα social media ότι αναζητούμε μία οικογένεια, πού να έρθει στη Φουρνά και τι προσφέρουμε, άρχισαν να χτυπάνε ατελείωτα τηλέφωνα και δημιουργήθηκε μία λίστα  η οποία στην αρχή είχε 50 οικογένειες, μετά γίνανε 70, 90 και αυτή τη στιγμή είμαστε στις 150 οικογένειες,  που αναμένουν να έρθουν όχι μόνο στη Φουρνά,  αλλά σε οποιοδήποτε τόπο.  Οπότε ξεκινώντας – η δράση ξεκίνησε τον Αύγουστο του 24  ουσιαστικά πριν 1,5 χρόνο – ήρθε η πρώτη οικογένεια με 6 παιδιά, στη συνέχεια ήρθαν και άλλες οικογένειες.

Αυτή τη στιγμή έχουμε φτάσει στις έξι οικογένειες στο σύνολο στη Φουρνά, με 18 παιδιά, οπότε ήταν 9 όλα όλα τα παιδιά του χωριού, συν 18 που ήρθαν γίνανε 27. Άνοιξε ξανά το νηπιαγωγείο, το Δημοτικό έχει 7 παιδιά από ένα που θα είχε, ενισχύθηκε το Γυμνάσιο και Λύκειο και στη πορεία άρχισαν να μας καλούν  πέρα από οικογένειες και από ανθρώπους που θέλουν να βοηθήσουν  και χωριά τα οποία επιθυμούν να υιοθετήσουν το πρόγραμμα αυτό και βλέπουν και εκείνα ότι όσο περνάει ο καιρός  και μειώνεται ο πληθυσμός τους, κινδυνεύουν με κλείσιμο υπηρεσιών και ερημοποίηση. Οπότε προσπαθήσαμε να ανταποκριθούμε σε αυτή την ανάγκη και υιοθετήσαμε τη Ζίτσα Ιωαννίνων… Ήταν το δεύτερο χωριό που υιοθετήθηκε τώρα τον Οκτώβρη, πριν τρεις μήνες δηλαδή, όπου και εκεί ξεκινήσαμε τη δράση και δημιουργήσαμε ένα τοπικό φορέα υποδοχής και υποστήριξης με τους ανθρώπους του χωριού εκείνου και έτσι ξεκίνησε… Οι οικογένειες εννοείται ότι βρήκαν ξανά δουλειά, συνεργαζόμαστε εκεί με τα μεγάλα εργοστάσια της περιοχής και τώρα τον επόμενο μήνα αναμένεται να υιοθετήσουμε και τρίτο χωριό,  αυτή τη φορά στην περιοχή της Βοιωτίας, όπου και εκεί στόχος είναι να πάνε πέντε οικογένειες μέσα στο 2026.

Σ’ αυτή τη φάση η δράση είναι σε μία πανελλήνια επέκταση, όπου εμείς προσπαθούμε να κάνουμε αυτό το συνδετήριο κρίκο  ανάμεσα στις οικογένειες που θέλουν να μετοικήσουν, να φύγουν απ’ τα αστικά κέντρα και κυρίως απ’ την Αθήνα και θέλουν να μετακινηθούν σε άλλες περιοχές, αλλά απ’ αυτό χρόνο να συνδέσουμε αυτή την ανάγκη  με την ανάγκη των περιοχών αυτών, δημιουργώντας όμως το κατάλληλο πλαίσιο.

– Ποια είναι η στήριξη της πολιτείας  σε όλο αυτό το project, μιας και υπάρχουν  διαρκείς συναντήσεις με υπουργικά στελέχη;

Συζητάμε και έχει μπει στον δημόσιο διάλογο και στους στόχους της κυβέρνησης η αποκέντρωση, Βλέπουμε και τα προγράμματα τα οποία ξεκινάει να κάνει το κράτος, ωστόσο εμπράκτως δεν έχουμε καταφέρει μέχρι στιγμής να έχουμε κάποια πρακτική υποστήριξη.

Κυρίως η στήριξη είναι από τον απλό κόσμο και από τον επιχειρηματικό κόσμο. Οι επιχειρηματίες μας έχουν βοηθήσει πάρα πολύ και πανελληνίως, είτε με δωρεές, είτε με παροχή των υπηρεσιών τους, ξεκινώντας από τους εθελοντές μας τους δικηγόρους, τους λογιστές, τα media, τους γραφίστες  μέχρι σε ανθρώπους που παρέχουν δωρεάν τις υπηρεσίες τους όπως τα φροντιστήρια των Αγγλικών που κάνουν δωρεάν τα παιδιά, τα φροντιστήρια των Ελληνικών, όπως οι βιομηχανίες  ή σε κάθε τόπο οι άνθρωποι οι οποίοι δίνουν θέσεις εργασίας. Για παράδειγμα, στην Βοιωτία τώρα ξεκινάμε μία συνεργασία  με τα ελληνικά καλώδια που θα απορροφήσουν τον κόσμο αυτόν τον οποίο εμείς θα βοηθήσουμε να ζήσει στη Βοιωτία και θα επιδοτήσουν και τα πρώτα τους ενοίκια.

– Αυτό το project βρίσκει ανταπόκριση στους Έλληνες ομογενείς;

Βρίσκει ανταπόκριση και είχαμε και υποστήριξη από τους ομογενείς μας στην Αμερική, όπου με τη βοήθειά τους καταφέραμε να δώσουμε τα σχολικά είδη δωρεάν σε όλα τα παιδιά στη Φουρνά και φέτος και πέρυσι. Οι ομογενείς μας αγαπούν πάρα πολύ και την Ελλάδα και την ιδέα της επιστροφής. Δεν έχουμε μέχρι στιγμής κάποιον ο οποίος να επιστρέφει για να ζήσει στον τόπο του, είναι λίγο πιο ιδιαίτερη η συνθήκη.

Άρα το πλάνο της επόμενης μέρας για τη «νέα ζωή στο χωριό»  είναι να δώσει πνοή σε ένα χωριό στη Βοιωτία;

Για το 2026 θα ασχοληθούμε με τη Βοιωτία  και εκεί όπως φαίνεται θα γίνει ένα σύμπλεγμα χωριών από το Δήμο Ορχομενού, το Δήμο Θήβας και το Δήμο Λειβαδέων προκειμένου να ενισχύσουμε περισσότερους τόπους εκεί.

– Κα Διαμαντή, βραβευτήκατε από την Ακαδημία Αθηνών, επίσης ενταχθήκατε στους 50 κορυφαίους εκπαιδευτικούς παγκοσμίως. σύμφωνα με το Global Teacher Prize του Varkey Foundation, σε συνεργασία με την UNESCO και μάλιστα πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού μια Ελληνίδα εκπαιδευτικός από μικρό μονοθέσιο δημοτικό σχολείο βραβεύεται, εκπροσωπώντας τη χώρα μας σε διεθνές επίπεδο, τι σημαίνει αυτή η διάκριση για εσάς, Πώς έγινε αυτή η διάκριση;

Για μένα είναι μεγάλη τιμή και χαρά που βραβεύτηκα από την Ακαδημία Αθηνών που είναι ο υψηλότερος πνευματικός και πανεπιστημιακός οργανισμός στη χώρα μας, αλλά και το Global Teacher Prize που αφορά όλη την εμφύλιο και συμπεριλαμβάνομαι ανάμεσα σε ανθρώπους με τρομερά βιογραφικά  και με τρομερές εκπαιδευτικές δράσεις  και από χώρες κολοσσιαίες με τεράστια budget και από χώρες του τρίτου κόσμου ή εμπόλεμες  όπου η εκπαίδευση αποτελεί καθημερινό αγώνα εκεί  και όχι δικαίωμα όπως εμάς, όχι δεδομένο. Είναι πάρα πολύ σημαντικό και ειδικά για το Global Teacher Prize  δεν έχει ξαναβραβευτεί δασκάλα από δημόσιο, μονοθέσιο κιόλας δημοτικό σχολείο, οπότε ένας λόγος παραπάνω για να δείξουμε ότι και αυτά τα σχολεία αξίζουν  και αυτά τα σχολεία μπορούν να αναπτυχθούν και μπορούν να έχουν ιδέες,  είναι πάρα πολύ σημαντικό γιατί ξεκινώντας κάτι τέτοιο  υπάρχει πάντοτε αντίσταση, αντίσταση και από το υπάρχον σύστημα εκπαίδευσης, αντίσταση στην αλλαγή στο κάτι καινούργιο  και δυσπιστία, οπότε για μένα είναι πολύ σημαντικό ότι τελικά αναγνωρίζετε πως μπορούν να γίνουν κι άλλα πράγματα. Δεν είναι όλα μια καλοκουρδισμένη μηχανή που δουλεύει με ένα συγκεκριμένο τρόπο και δεν μπορεί να αποκλίνει. Η τάξη μας, η εκπαίδευσή μας έχει σχέση με την κοινωνία. Αν δεν  ανοίξουμε την τάξη μας και το σχολείο μας, την κοινωνία και στα προβλήματά της βγάζουμε παιδιά τα οποία είναι μονομερώς εξελιγμένα ή αναπτυγμένα.

 Η μετάβασή σας στη Φουρνά ήταν εύκολη; Πώς είναι πια η καθημερινότητά σας;

Εγώ ουσιαστικά γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Μακρακώμη της Φθιώτιδος, που είναι μία επαρχιακή κωμόπολη, όχι τόσο μικρό χωριό όπως η Φούρνα, αλλά βέβαια έχω μάθει να ζω στην επαρχία. Πηγαίνοντας εκεί είχα και εγώ τη δυσπιστία μου. Είχα και εγώ τις σκέψεις μου και τις αμφιβολίες μου, μήπως αποκλειστώ από το χιόνι, μήπως δεν έχω να κάνω παρέα με κανένα, αλλά πραγματικά είναι πάρα πολύ διαφορετική η ζωή στο χωριό τώρα με το πώς μπορεί να είχαμε στο μυαλό μας τη ζωή πριν 50 εκατό χρόνια. Με το ίντερνετ βρίσκεσαι παντού, μπορείς να βρίσκεσαι στο κέντρο του κόσμου,  της ενημέρωσης, της εκπαίδευσης. Δεν με δυσκόλεψε ποτέ, γιατί είμαι και υποψήφια διδάκτορα στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Δεν με δυσκόλεψε ποτέ το γεγονός ότι βρισκόμουν σε ένα τόσο μικρό χωριό. Οι δρόμοι είναι πάντα ανοιχτοί, με το αυτοκίνητο μπορείς να είσαι οπουδήποτε, οποιαδήποτε στιγμή θέλεις και σίγουρα το γεγονός ότι στο χωριό δεν χρειάζεται να προγραμματίσεις,  δεν χρειάζεται να κανονίσεις, οποιαδήποτε ώρα θέλεις να βγεις, βλέπεις έναν άνθρωπο, κάποιος σε περιμένει στο καφενείο, στον Ξενώνα, βγαίνεις στη φύση, περπατάς, είσαι πιο ελεύθερος. Έχεις περισσότερο ελεύθερο χρόνο και σίγουρα πολύ μικρότερο λειτουργικό κόστος  Οπότε, όσο περίεργο κι αν ακούγεται, δεν είναι τελικά τόσο μεγάλη η διαφορά, γιατί ακόμα και στα αστικά κέντρα όταν ζούμε, γιατί εγώ ζω 13 χρόνια στο Βόλο, ποτέ δεν ήθελα κάθε μέρα να πάω στο σινεμά, κάθε μέρα να πάω στο θέατρο, κάθε μέρα να πάω για καφέ, ποτέ τελικά κάθε μέρα δεν κάνουμε όλα αυτά μες στον περιορισμένο μας πρόγραμμα.

Ποιος είναι ο επόμενος στόχος της Παναγιώτας Διαμαντή;

Για μένα θα έχει πάρα πολύ μεγάλη αξία να μπορέσουμε να φανούμε αντάξιοι όλων αυτών των ανθρώπων που περιμένουν την υποστήριξή μας αυτή τη στιγμή. Να καταφέρουμε ας πούμε σε 10 χρόνια να μιλάμε για 20-30 χωριά τα οποία είναι σε ένα οργανωμένο δίκτυο σε όλη την Ελλάδα, τα οποία δίνονται κίνητρα για να πάει ο κόσμος να ζήσει εκεί και να αναπτυχθούν. Γιατί πηγαίνοντας ένας άνθρωπος στο χωριό δεν αυξάνει απλά αριθμητικά τον αριθμό των κατοίκων, δημιουργεί εκεί. Όπως και εμάς στη Φουρνά δημιουργήθηκαν νέα μαγαζιά, έγιναν γάμοι, βαφτίσια, έγιναν σχέσεις.  Εξελίσσεται, προχωράει.

Όλη η κοινωνία προχωράει με τον νέο κόσμο που έρχεται, τότε θα ήμουν πολύ περήφανη αν καταφέρναμε να έχουμε ένα οργανωμένο δίκτυο χωριών, να έχουμε ευεργετήσει 100 οικογένειες να μπορέσουν να κάνουν τον ρόλο της πραγματικότητα,  να αποκτήσουν μια καλύτερη ποιότητα ζωής και φυσικά και οι εκπαιδευτικοί από αυτά τα μικρά σχολεία να έχουν ενταχθεί σε ένα πλαίσιο τέτοιο δράσεων, οι οποίες θα εξασφαλίσουν στα παιδιά ένα βασικό επίπεδο υπηρεσιών, εκπαίδευσης και ψυχαγωγίας και κοινωνικοποίησης, γιατί δυστυχώς στα μονοθέσια σχολεία δεν μπορούν τα παιδιά να κάνουν αγγλικά, δεν μπορούν να κάνουν πληροφορική, (δεν μπορούν να κάνουν δεύτερη ξένη γλώσσα, δεν μπορούν να κάνουν θεατρική αγωγή, καλλιτεχνικά, μουσική.

Οπότε καταλαβαίνετε ότι είναι πολύ μειωμένα τα ερεθίσματα  σε σχέση με αυτά που έχει ένα παιδί και θεωρεί αυτονόητα σε μια πόλη.  Και ένας εκπαιδευτικός σε ένα μικρό χωριό δεν μπορεί να τα στήνει όλα από το μηδέν. Ο στόχος μου θα ήταν να δημιουργήσουμε αυτό το πλαίσιο και να μπορούν να εντάσσονται όλοι οι εκπαιδευτικοί από τα μικρά σχολεία, να υποστηρίζονται και να παρέχουν στα παιδιά τους,  είτε οι ίδιοι, είτε το χωριό, να παρέχει στα παιδιά αυτά τα ερεθίσματα τα οποία θεωρώ ότι είναι απαραίτητα για μια ολιστική ανάπτυξη του παιδιού και για τα παιδιά του 21ου αιώνα, που αύριο θα βγουν στην αγορά εργασίας και θα έχουν να αντιμετωπίσουν ένα παιδί που μεγάλωσε σε αστικά κέντρα και τα είχε όλα αυτά.