Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, τόνισε την Τρίτη ότι ο μόνος κερδισμένος από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση θα ήταν ο Βλάντιμιρ Πούτιν, ο οποίος θα μπορούσε να καλύψει το κενό που δημιουργείται από τη μείωση των προμηθειών του Κόλπου.

Πώς αντιδρούν λοιπόν οι Βρυξέλλες και τα κράτη-μέλη σε μια κρίση που μέσα σε μόλις 24 ώρες ανέβασε την τιμή του πετρελαίου στα σχεδόν 120 δολάρια το βαρέλι, πριν επιστρέψει περίπου στα 90 δολάρια;

Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε την Τρίτη τις ΗΠΑ να εφαρμόσουν αυστηρά το ανώτατο όριο τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο που έχει συμφωνηθεί από τις χώρες της G7, μετά την ανακοίνωση της Ουάσινγκτον τη Δευτέρα ότι θα παραβλέψει ορισμένες κυρώσεις για να μειώσει την άνοδο των παγκόσμιων τιμών.

Ενώ το ρωσικό αργό πετρέλαιο είχε οριστεί από την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο στα 44,10 δολάρια το βαρέλι από την 1η Φεβρουαρίου, ώστε να παραμείνει 20% κάτω από την τιμή αγοράς, άλλες χώρες που δεν καλύπτονται από τις κυρώσεις – όπως η Κίνα – αγοράζουν στην τρέχουσα αγορά, γεμίζοντας τα ταμεία του Κρεμλίνου.

«Είναι πολύ σημαντικό να εφαρμοστεί αυστηρά το ανώτατο όριο τιμής της G7 και ενδεχομένως να επιβληθεί πλήρης απαγόρευση θαλάσσιων υπηρεσιών για να περιοριστούν τα έσοδα του πολέμου της Ρωσίας, γιατί το αντίθετο θα ήταν αυτοκαταστροφικό», δήλωσε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις.

Οι επίτροποι της ΕΕ συζήτησαν την προηγούμενη Παρασκευή πιθανά μέτρα για να μειώσουν το βάρος των υψηλών τιμών ενέργειας σε καταναλωτές και βιομηχανία, όπως αλλαγές στους φόρους ενέργειας και αναπροσαρμογή της τιμής άνθρακα της ΕΕ, που επηρεάζει περίπου το 11% του κόστους ενέργειας της βιομηχανίας. Προγραμματίστηκε τηλεδιάσκεψη την Τρίτη για συντονισμένες ενέργειες, όπως πιθανές μειώσεις φόρων στο πετρέλαιο.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που αγοράζει η ΕΕ φέτος προέρχεται από τις ΗΠΑ (15%), ακολουθούμενη από Νορβηγία (14%), Καζακστάν (13%) και κράτη του Κόλπου (12%). Ωστόσο, οι αυξημένες τιμές ενέργειας έχουν αποκαλύψει κρίσιμες αδυναμίες στις οικονομίες της Ένωσης.

Αντιδράσεις κρατών-μελών

Γαλλία:
Η κυβέρνηση θα πραγματοποιήσει επιθεωρήσεις σε 500 βενζινάδικα, φοβούμενη υπερβολικές αυξήσεις τιμών. Ο πρωθυπουργός Sébastien Lecornu τόνισε ότι «ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν πρέπει να γίνει πρόσχημα για αυθαίρετες τιμές στα καύσιμα».

Ιταλία:
Η κυβέρνηση απειλεί με αύξηση φόρων για εταιρείες που επωφελούνται από την εκτίναξη των τιμών. Η πρωθυπουργός Giorgia Meloni δήλωσε ότι «είμαι αποφασισμένη να εμποδίσω τους κερδοσκόπους να εκμεταλλευτούν την κρίση σε βάρος των οικογενειών και των επιχειρήσεων». Οι φόροι αντιστοιχούν στο 25% του κόστους ενέργειας για καταναλωτές και μικρές επιχειρήσεις.

Γερμανία και Αυστρία:
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Friedrich Merz δήλωσε ότι δεν υπάρχει λόγος να χαλαρώσουν οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας, υποστηρίζοντας ότι η αλληλεγγύη προς την Ουκρανία πρέπει να υπερισχύει. Ο καγκελάριος της Αυστρίας Christian Stocker ζήτησε προσωρινή μείωση φόρων στα καύσιμα για να μειωθεί η πίεση από τις υψηλές τιμές λόγω του πολέμου.

Ουγγαρία και Κροατία:
Οι δύο χώρες είναι οι πρώτες που ανακοίνωσαν ανώτατη τιμή καυσίμων: Κροατία €1,55/λίτρο, €1,50 για αμόλυβδη. Στην Ουγγαρία, ο ηγέτης Viktor Orbán ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση θα χρησιμοποιήσει τα κρατικά αποθέματα και ζήτησε από την ΕΕ να αναστείλει τις κυρώσεις στην ενέργεια από τη Ρωσία.

Άλλα κράτη:
Η Σουηδία (SAS) ανακοίνωσε προσωρινή αύξηση τιμών λόγω πετρελαίου, ενώ η Ιρλανδία ανησυχεί για την αύξηση τιμών θέρμανσης, ιδίως σε περιοχές που βασίζονται στο πετρέλαιο. Η κυβέρνηση αντιστέκεται σε άμεση παρέμβαση, όπως στο παρελθόν κατά της αισχροκέρδειας στα πρατήρια.

Η κρίση ενέργειας και οι προκλήσεις στην αγορά καθιστούν την αντίδραση των κρατών-μελών και της ΕΕ κρίσιμη για την οικονομική σταθερότητα και την προστασία των καταναλωτών.