Η Ρωσία επιδιώκει να εξασφαλίσει οικονομικά και διπλωματικά οφέλη από τις ΗΠΑ όσο ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να διαθέτει περιθώρια κινήσεων, προτού το νέο Κογκρέσο, υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών, αναλάβει καθήκοντα τον Ιανουάριο και επιχειρήσει να περιορίσει την πολιτική προσέγγισης με τη Μόσχα.
Παράλληλα, η Ρωσία αναμένεται να συνεχίσει τις επιθέσεις κατά της Ουκρανίας στη διάρκεια του χειμώνα, εκτιμώντας ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από το Κίεβο και τους Ευρωπαίους υποστηρικτές του. Η Ρωσία και η Ουκρανία επανέλαβαν στις 10 και 11 Νοεμβρίου, στο Αμπου Ντάμπι, τις διαπραγματεύσεις υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, με αντικείμενο τις μεταπολεμικές εγγυήσεις ασφαλείας, την αποκλιμάκωση και τα ανθρωπιστικά ζητήματα. Πρόκειται για τις πρώτες τριμερείς συνομιλίες από τον Φεβρουάριο του 2026, καθώς οι προηγούμενοι γύροι δεν είχαν οδηγήσει σε συμφωνία για τα εδαφικά ζητήματα και τις εγγυήσεις ασφαλείας.
Οι συνομιλίες ακολουθούν την εξαήμερη ανθρωπιστική εκεχειρία στην κατεχόμενη Ολέσκι, στην περιφέρεια της Χερσώνας, από τις 27 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου, που επέτρεψε την παράδοση βοήθειας και την απομάκρυνση αμάχων. Στις 5 Νοεμβρίου, έπειτα από διαβουλεύσεις με Ευρωπαίους και Ουκρανούς αξιωματούχους, ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ, παρουσίασε, μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X, ένα ευρύτερο πλαίσιο ευρωπαϊκής ασφάλειας, με διατήρηση του κεντρικού ρόλου του ΝΑΤΟ και του δικαιώματος των χωρών να επιλέγουν ελεύθερα τις συμμαχίες τους. Η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων συμπίπτει με ανανεωμένες συζητήσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας για την αποκατάσταση των οικονομικών σχέσεών τους, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής άρσης των κυρώσεων κατά του Ρωσικού Ταμείου Αμεσων Επενδύσεων.
Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ επέτρεψε τις εισαγωγές ρωσικού ντίζελ έως τον Απρίλιο του 2027 και προχώρησε σε εξαιρέσεις από κυρώσεις και δασμούς βάσει του νόμου Graham Sanctions Act. Την ίδια ώρα, η Ρωσία συνεχίζει τις πυραυλικές επιθέσεις και τις επιθέσεις με drones σε ουκρανικές πόλεις και κρίσιμες υποδομές, μεταξύ των οποίων τα πλήγματα της 2ας Νοεμβρίου σε κέντρο διανομής ανθρωπιστικής βοήθειας και γειτονικό καταφύγιο στη Ζαπορίζια, με τουλάχιστον 53 νεκρούς.
Η Μόσχα φαίνεται να έχει εγκαταλείψει την προσδοκία ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να εξαναγκάσει την Ουκρανία να αποδεχθεί τους ρωσικούς όρους ειρήνης και επικεντρώνεται, πλέον, στην εξασφάλιση οικονομικών συμφωνιών και ελάφρυνσης των κυρώσεων. Στο πλαίσιο αυτό, προχώρησε σε χειρονομίες καλής θέλησης, όπως η απελευθέρωση του πρώην Αμερικανού πεζοναύτη Ρόμπερτ Γκίλμαν τον Αύγουστο και του Στίβεν Χάμπαρντ τον Οκτώβριο. Παράλληλα, η προοπτική επιβολής νέων κυρώσεων βάσει του Graham Sanctions Act ενίσχυσε την ανάγκη της να κινηθεί γρήγορα. Την ίδια περίοδο, υπήρξαν αναφορές για αμερικανικές πιέσεις προς το Κίεβο να περιορίσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια, μέσω περιορισμών στις υπηρεσίες Starshield και απειλών για αναστολή της ανταλλαγής πληροφοριών. Η Ουάσιγκτον διέψευσε τις σχετικές αναφορές, ενώ η Ουκρανία, αφού ανέστειλε προσωρινά τις επιθέσεις στα μέσα Οκτωβρίου, τις επανέλαβε προς το τέλος του μήνα.
Η Ρωσία επιδιώκει να εξασφαλίσει νέες συμφωνίες πριν από την ανάληψη καθηκόντων του νέου Κογκρέσου. Κεντρικό ζήτημα αποτελεί η πώληση των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil σε κοινοπραξία υπό αμερικανική ηγεσία. Παρότι τα έσοδα ενδέχεται να παραμείνουν δεσμευμένα έως ότου υπογραφεί ειρηνευτική συμφωνία, η έγκριση της συναλλαγής θα αποτελούσε διπλωματικό κέρδος για τη Ρωσία. Αντίθετα, λιγότερο πιθανή θεωρείται η άρση των κυρώσεων κατά του Ρωσικού Ταμείου Αμεσων Επενδύσεων. Σε διπλωματικό επίπεδο, μια ενδεχόμενη τριμερής συνάντηση Πούτιν, Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ στο περιθώριο της συνόδου του APEC στη Σεντζέν, στις 18 και 19 Νοεμβρίου, θα έδινε στη Μόσχα τη δυνατότητα να προβάλει την επιστροφή της στη διεθνή διπλωματία. Αντίστοιχη ευκαιρία θα μπορούσε να προσφέρει η σύνοδος της G20 τον Δεκέμβριο στο Μαϊάμι, αν και η νίκη των Δημοκρατικών καθιστά λιγότερο πιθανή τη συμμετοχή του Πούτιν.
Ο έλεγχος του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς αναμένεται να ενισχύσει τις φιλοουκρανικές δυνάμεις στην Ουάσιγκτον και να περιορίσει τους χειρισμούς του Τραμπ απέναντι στη Μόσχα. Πιθανές έρευνες για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και τις αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν τις πολιτικές αντιπαραθέσεις του 2019, όταν ο Τραμπ παραπέμφθηκε σε δίκη με αφορμή την Ουκρανία. Η αντίδραση του Κογκρέσου και η αδιαλλαξία της Ρωσίας ενδέχεται να οδηγήσουν τον Αμερικανό πρόεδρο στην επαναφορά κυρώσεων ή στην παρεμπόδιση νέων συμφωνιών με τη Μόσχα. Υπάρχει, ωστόσο, και το αντίθετο ενδεχόμενο: ο Τραμπ να περιορίσει τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία, να πιέσει τον Ζελένσκι να αποδεχθεί συμβιβασμό ή να επιδιώξει μια γρήγορη συμφωνία με τον Πούτιν εις βάρος του Κιέβου.
Διαβάστε Επίσης
Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, η Ρωσία αναμένεται να εντείνει την προσπάθεια στρατιωτικής και οικονομικής εξάντλησης της Ουκρανίας, ποντάροντας και στις ευρωπαϊκές πολιτικές εξελίξεις του 2027, ιδίως στις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, για να αποδυναμώσει τη δυτική υποστήριξη. Οι ρωσικές χερσαίες δυνάμεις αναμένεται να δυσκολευτούν να σημειώσουν νέα εδαφικά κέρδη, καθώς τα ουκρανικά συστήματα άμυνας με drones περιορίζουν το αριθμητικό πλεονέκτημά τους.
Ετσι, η Μόσχα θα εντείνει τις επιθέσεις σε ενεργειακές, μεταφορικές και βιομηχανικές υποδομές, επιδιώκοντας να πλήξει την παραγωγή, την εφοδιαστική αλυσίδα του ουκρανικού στρατού και το ηθικό του πληθυσμού. Ακόμη και αν το Κίεβο αντέξει τον χειμώνα, ο Πούτιν ενδέχεται να συνεχίσει να θεωρεί ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της Ρωσίας, ποντάροντας στις πολιτικές διαιρέσεις της Ευρώπης, σε ενδεχόμενη αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής και στην εσωτερική αστάθεια της Ουκρανίας, ιδίως λόγω πιθανών νέων σκανδάλων διαφθοράς. Το 2027, η Μόσχα αναμένεται να αξιοποιήσει τις διαπραγματεύσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, επιδιώκοντας παραχωρήσεις σχετικά με την παρουσία δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας και τις εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία.
