Με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε την ευκαιρία να συζητήσει τις τρέχουσες εξελίξεις στη Μεσόγειο, όπως και με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στο Δουβλίνο, στο περιθώριο της 9ης Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας την Πέμπτη, η οποία προηγήθηκε της άτυπης Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. την Παρασκευή. Γεγονός που έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο από άποψη συμβολισμού όσο και από άποψη ουσίας.
Αξίζει να σημειωθεί ακόμη ότι αν και στη σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας συμμετέχουν τόσο τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. όσο και οι χώρες εκτός Ε.Ε. που είναι υποψήφιες προς ένταξη, δεν παρευρέθηκε σε αυτήν ούτε ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ούτε ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν. Επρόκειτο για ένδειξη δυσαρέσκειας ενδεχομένως για τη σταθερή, το τελευταίο διάστημα, υποστήριξη των ελληνικών θέσεων για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Ταυτόχρονα, ήταν και μια αποφυγή του ρίσκου να θέσει ζήτημα για τη στάση της Τουρκίας ο Ελληνας πρωθυπουργός ενώπιόν τους, σχετικά με το έργο του GSI το οποίο έχει τις «ευλογίες» της Ε.Ε. και έχει επίσης ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Δηλώσεις
Μάλιστα, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε δηλώσεις του από το Δουβλίνο, αναφέρθηκε από την πλευρά του για τις συνομιλίες που είχε με Μητσοτάκη – Μακρόν για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, επισημαίνοντας ότι μίλησε και με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για το ζήτημα και δεν απέκλεισε να υπάρξει επιπλέον ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Δεν είναι τυχαίο επίσης ότι στη Σύνοδο Κορυφής της Παρασκευής ο Ελληνας πρωθυπουργός ευχαρίστησε τους υπόλοιπους 26 προέδρους κυβερνήσεων της Ε.Ε. για τη στάση που κράτησαν απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Διαβάστε Επίσης
Το τηλεφώνημα
Της προσοχής δεν διέλαθε όμως και η χρονική συγκυρία στην οποία έγινε μία ακόμη τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στον Ελληνα πρωθυπουργό και στον πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, ενώ δηλαδή είχε ήδη αποπλεύσει το «Abeille Marengo». Οι δύο ηγέτες επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για πολυεπίπεδη συνεργασία, την ίδια στιγμή επίσης που το Κάιρο δέχεται ασφυκτικό πρέσινγκ από την Αγκυρα για την ενίσχυση των διμερών τους σχέσεων.
Πρόσφατα διεξήχθη μάλιστα και κοινή ναυτική άσκηση της Τουρκίας με την Αίγυπτο, στην οποία συνεχίζουν να ασκούνται πιέσεις προκειμένου να συμμετάσχει στη Συμφωνία της Μέκκας. Παρά τις λεπτές ισορροπίες που πρέπει να τηρεί το Κάιρο ως μουσουλμανική χώρα της περιοχής, διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η ουσία δεν αλλάζει και η συνεργασία Ελλάδας – Αιγύπτου δεν απειλείται από αυτές τις πιέσεις.
Σύντομα μάλιστα αναμένεται να ξεκινήσει η συζήτηση μεταξύ διπλωματών και εμπειρογνωμόνων των δύο κρατών για την επέκταση της συμφωνίας του 2020 για την οριοθέτηση ΑΟΖ, όπως έχει ανακοινώσει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης.
Δεν είναι τυχαίο επίσης ότι το Κάιρο πήρε σαφή θέση στο θέμα της κύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου υπέρ της Ελλάδας, ενώ παράλληλα έχει ξεκινήσει και το ίδιο συζητήσεις με την Τρίπολη για το θέμα των θαλάσσιων ζωνών.
Υπενθυμίζεται επίσης ότι τον Σεπτέμβριο διεξήχθη στο Κάιρο η τριμερής συνάντηση των υπουργών Αμυνας Ελλάδας – Αιγύπτου – Κύπρου, με τη συμμετοχή των αντίστοιχων υπουργών Νίκου Δένδια, Μοχάμεντ Σολιμάν και Βασίλη Πάλμα. Σε αυτήν συμφωνήθηκε η περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των Ενόπλων Δυνάμεων των τριών κρατών, όπως με κοινές ασκήσεις και εκπαιδευτικές δραστηριότητες.
Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ
Η νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας»
Η επόμενη μεγάλη πρόκληση της Τουρκίας αναμένεται πλέον να είναι η νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» τις επόμενες εβδομάδες και κατά πάσα πιθανότητα πριν απ’ το τέλος του 2026, εφόσον δεν υπάρξει αλλαγή στις προτεραιότητές της κυβέρνησης της γειτονικής χώρας.
Η νομοθέτηση θα θέσει σε νέα δοκιμασία τις ελληνοτουρκικές σχέσεις καθώς με τη «Γαλάζια Πατρίδα», η οποία συναγωνίζεται σε νομικό και γεωγραφικό παραλογισμό το τουρκολιβυκό μνημόνιο, η Αγκυρα αμφισβητεί ευθέως τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας σε τεράστιες εκτάσεις του Αιγαίου (σχηματικά μέχρι τη μέση του Αρχιπελάγους στον χάρτη!) και της Ανατολικής Μεσογείου.
Οπως και στην περίπτωση της Λιβύης, ουδέν νομικό έρεισμα υπάρχει, ενώ εξυπακούεται ότι δεν μπορεί μία χώρα με εσωτερική της νομοθεσία να «υφαρπάξει» όσα ανήκουν σε γειτονική της.
Προετοιμασία
Η νομοθέτηση θα φορτίσει όμως ακόμη περισσότερο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ενώ η Αθήνα προετοιμάζεται για την αντίδρασή της σε διαφορετικά επίπεδα: με διεθνοποίηση του ζητήματος, το οποίο θα φέρει σε οργανισμούς και θα το θέσει σε φίλες και συμμάχους χώρες ζητώντας την αντίδρασή τους, με την ενεργοποίηση της Ε.Ε., ακόμη και με σχέδιο κυρώσεων, ενώ δεν αποκλείεται να προχωρήσει η Ελλάδα και σε επέκταση των χωρικών υδάτων νότια και δυτικά της Κρήτης, ως άμεση απάντηση.
Η δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη «δεν το αποκλείω», όταν ερωτήθηκε για το συγκεκριμένο ζήτημα σε πρόσφατη δημόσια συζήτηση, είναι ενδεικτική του σχεδιασμού που υπάρχει για το ενδεχόμενο να περιληφθεί η επέκταση των χωρικών υδάτων στην απάντηση της Αθήνας στη «Γαλάζια Πατρίδα».
