Αθήνα Καιρός

Financial Times: Η Ευρώπη πρέπει να μιλήσει με τη Ρωσία – Ο κίνδυνος ενός καταστροφικού πολέμου με το ΝΑΤΟ

www.eleftherostypos.gr
Newsroom
7 λεπτά
Financial Times: Η Ευρώπη πρέπει να μιλήσει με τη Ρωσία – Ο κίνδυνος ενός καταστροφικού πολέμου με το ΝΑΤΟ

Η Ευρώπη οφείλει να καταβάλει εξίσου μεγάλη προσπάθεια για την αποτροπή ενός πολέμου με τη Ρωσία όσο και για την προετοιμασία της απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, υποστηρίζει ο Σάιμον Γκας σε άρθρο στους Financial Times.

Ο πρώην πρόεδρος της Κοινής Επιτροπής Πληροφοριών της Βρετανίας προειδοποιεί ότι οι λανθασμένοι υπολογισμοί, οι παρεξηγήσεις και η απουσία ουσιαστικών διαύλων επικοινωνίας θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια καταστροφική σύγκρουση.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, το 1983 ήταν μια επικίνδυνη χρονιά. Οι Σοβιετικοί ηγέτες πίστευαν ότι η έντονα αντικομμουνιστική ρητορική του Αμερικανού προέδρου Ρόναλντ Ρίγκαν ενδεχομένως υποδήλωνε την προθυμία του να οδηγηθεί σε πόλεμο.

Τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς, οι σοβιετικές αρχές εντόπισαν κάτι που έμοιαζε με επίθεση βαλλιστικών πυραύλων από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ευτυχώς, ένας Σοβιετικός αξιωματικός έκρινε ότι πιθανότατα επρόκειτο για σφάλμα του συστήματος και απέτρεψε μια πυρηνική αντεπίθεση.

Τον Νοέμβριο, οι Σοβιετικοί ερμήνευσαν την ετήσια στρατιωτική άσκηση του ΝΑΤΟ, με την ονομασία «Able Archer», ως προετοιμασία για επίθεση εναντίον της χώρας τους.

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με ακρίβεια πόσο κοντά φτάσαμε σε έναν πυρηνικό πόλεμο, όμως η απόσταση από μια τέτοια καταστροφή ήταν ανησυχητικά μικρή.

Ο φόβος μιας σύγκρουσης Ρωσίας και Δύσης επιστρέφει

Περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες αργότερα, το φάσμα ενός πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Δύσης έχει επανεμφανιστεί.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δηλώνει ότι πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για το ενδεχόμενο ρωσικής επίθεσης μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.

Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία είναι πεπεισμένη ότι τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ συμμετέχουν ως εμπόλεμα μέρη στη σύγκρουση στην Ουκρανία.

Η ευρωπαϊκή αντίδραση έχει κινηθεί σε τρεις βασικούς άξονες: τη στήριξη της Ουκρανίας, την αύξηση των αμυντικών δαπανών ώστε να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες της πολυετούς υποεπένδυσης και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε επιθέσεις της λεγόμενης «γκρίζας ζώνης».

Ωστόσο, αυτά τα αναγκαία βήματα δεν αρκούν για να περιορίσουν επαρκώς τον μικρό, αλλά υπαρκτό, κίνδυνο ενός πολέμου με τη Ρωσία που θα αποδεικνυόταν καταστροφικός και για τις δύο πλευρές.

Η αύξηση των αμυντικών δαπανών μπορεί να συμβάλει στην αποτροπή ριψοκίνδυνων ρωσικών ενεργειών. Όμως η αποτροπή δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων.

Τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει να αφιερώσουν τόση προσπάθεια στην αποφυγή ενός πολέμου όση αφιερώνουν και στην προετοιμασία τους γι’ αυτόν.

Οι μηχανισμοί ασφαλείας του Ψυχρού Πολέμου έχουν αποδυναμωθεί

Πολλοί από τους μηχανισμούς προστασίας που υπήρχαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου έχουν πλέον πάψει να λειτουργούν.

Οι συμφωνίες ελέγχου των εξοπλισμών είναι ουσιαστικά ανύπαρκτες. Η κοινή κατανόηση της θεωρίας της αποτροπής έχει χαθεί, ενώ οι διαδικασίες διαχείρισης της κλιμάκωσης παραμένουν ανεπαρκείς.

Παράλληλα, οι ουσιαστικοί δίαυλοι στρατιωτικής ή πολιτικής επικοινωνίας με τη Ρωσία είναι ελάχιστοι και δεν αποδίδουν.

Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο οι δύο πλευρές να παρερμηνεύσουν τις προθέσεις η μία της άλλης.

Οι φοιτητές διεθνών σχέσεων διδάσκονται το λεγόμενο «παράδοξο της ασφάλειας», κατά το οποίο δύο αντίπαλοι λαμβάνουν μέτρα για να ενισχύσουν την άμυνά τους, αλλά ο καθένας ερμηνεύει τις ενέργειες του άλλου ως επιθετικές και θεωρεί ότι πρέπει να απαντήσει αναλόγως.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένας φαύλος κύκλος κλιμάκωσης, τον οποίο τελικά δεν επιθυμεί καμία από τις δύο πλευρές.

Όπως συνέβη το 1983, ο μεγαλύτερος κίνδυνος ενδέχεται να μην προέρχεται από μια συνειδητή απόφαση για πόλεμο, αλλά από λανθασμένες εκτιμήσεις ή ατυχήματα σε μια περίοδο ιδιαίτερα υψηλής έντασης.

Η πολεμική ρητορική μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες παρεξηγήσεις

Ο κίνδυνος αυτός ενισχύεται όταν οι πολιτικοί χρησιμοποιούν πολεμοχαρή γλώσσα, καθώς τέτοιες δηλώσεις μπορούν εύκολα να εκληφθούν ως προετοιμασία για σύγκρουση.

Μπορεί να είναι λογικό το ΝΑΤΟ να διαθέτει σχέδια για την εξουδετέρωση της ρωσικής αεράμυνας γύρω από τον θύλακα του Καλίνινγκραντ.

Δεν είναι, όμως, λογικό ένας υπουργός Εξωτερικών κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναφέρεται δημόσια σε τέτοια σχέδια και στη συνέχεια να υποστηρίζει ότι οι δηλώσεις του δεν προορίζονταν για τα αυτιά των Ρώσων.

Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις.

Τα τελευταία χρόνια, ο διάλογος με τη Ρωσία δεν έχει αποδώσει αποτελέσματα και έχει επηρεαστεί από την εμμονή του Βλαντίμιρ Πούτιν με όσα ο ίδιος θεωρεί ιστορικές αδικίες.

Θα ήταν, ωστόσο, επικίνδυνο να υποτιμήσουμε την πεποίθηση της ρωσικής ηγεσίας ότι η διεύρυνση του ΝΑΤΟ απειλεί την ασφάλειά της.

Οι Ρώσοι ηγέτες δεν αποδέχονται την άποψη ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί απλώς μια αμυντική συμμαχία.

Η Ευρώπη πρέπει να ανοίξει διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα

Παρά τις δυσκολίες, οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να αξιοποιήσουν όσο το δυνατόν περισσότερους διαύλους επικοινωνίας με τη Ρωσία.

Στόχος πρέπει να είναι αφενός να εξηγήσουν πώς αντιλαμβάνονται την ευρωπαϊκή ασφάλεια και αφετέρου να διερευνήσουν τρόπους περιορισμού των λανθασμένων αντιλήψεων και παρεξηγήσεων.

Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται μεγαλύτερη ενότητα στόχων από εκείνη που έχουν επιδείξει μέχρι σήμερα τα ευρωπαϊκά κράτη.

Οι ηγέτες της ηπείρου θα πρέπει να ορίσουν εκπροσώπους που θα αναλάβουν κεντρικό ρόλο στη μεταφορά των ευρωπαϊκών μηνυμάτων στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας διαλόγου, χωρίς να αποκλείεται η παράλληλη επικοινωνία άλλων παραγόντων με τη Ρωσία.

Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές χώρες θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη στρατηγική τους σκέψη και πέρα από τα κεντρικά όργανα του ΝΑΤΟ.

Εάν πράγματι πρέπει να είναι προετοιμασμένες για έναν πόλεμο με τη Ρωσία, οι ευρωπαϊκές ηγεσίες οφείλουν να έχουν εξετάσει σε βάθος πώς θα λειτουργούσαν στην πράξη η διαχείριση της κλιμάκωσης και η αντιμετώπιση μιας κρίσης.

Η καλύτερη στρατηγική κατανόηση θα συνέβαλλε επίσης στον συντονισμό και στη σαφέστερη διατύπωση των μηνυμάτων προς τη Μόσχα.

Η αποτελεσματική αποτροπή απαιτεί ισχυρές στρατιωτικές δυνατότητες, αλλά και προσεκτική επικοινωνία των συνεπειών που θα είχε μια επιθετική ενέργεια, με τον κατάλληλο συνδυασμό σαφήνειας και στρατηγικής ασάφειας.

Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία τα μηνύματα που εκπέμπουν οι Ηνωμένες Πολιτείες χαρακτηρίζονται από τόσο μεγάλη ασυνέπεια.

Το παράδειγμα της Μάργκαρετ Θάτσερ και η ιστορική συνάντηση με τον Γκορμπατσόφ

Το 1983, η Μάργκαρετ Θάτσερ αφιέρωσε μια ολόκληρη ημέρα σε ένα σεμινάριο με ειδικούς, προκειμένου να κατανοήσει καλύτερα τη Σοβιετική Ένωση.

Ήθελε να μάθει πώς λειτουργούσε το σοβιετικό σύστημα, τι πίστευαν οι ηγέτες του, καθώς και ποια ήταν τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία του.

Οι σημερινοί Ευρωπαίοι ηγέτες θα είχαν πολλά να κερδίσουν επαναλαμβάνοντας μια αντίστοιχη πρωτοβουλία.

Η Θάτσερ ήταν δικαιολογημένα πεπεισμένη ότι η Δύση βρισκόταν σε μια βαθιά, συστημική αντιπαράθεση με τους Σοβιετικούς.

Πίστευε, όμως, ότι η απομόνωσή τους θα αποτελούσε λάθος και ήθελε η Δύση να είναι προετοιμασμένη για τη στιγμή που θα ερχόταν η αλλαγή.

Έναν χρόνο αργότερα, φιλοξένησε τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ στην ιστορική επίσκεψή του.

Ακολουθήστε το EleftherosTypos.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο EleftherosTypos.gr
ΣΧΟΛΙΑ
Σχολιασμός

Tο eleftherostypos.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

eleftherostypos.gr | Ταυτότητα
Διακριτικός Τίτλος:Ελεύθερος Τύπος
Έδρα Εταιρείας:Χλόης 80, Μεταμόρφωση Τ.Κ. 14452
Νομική Μορφή:Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία
ΑΦΜ:801129700 – Δ.Ο.Υ.: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ
Νόμιμος Εκπρόσωπος – Διαχειριστής:Αντωνίου Θωμάς
Δικαιούχος Domain Name:ΕΤ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Ι.Κ.Ε.
Διευθυντής:Γιάννης Τσαπρούνης
Διευθυντές Σύνταξης:Μιχάλης Μαρδάς – Δέσποινα Κονταράκη
Αρχισυνταξία:Κώστας Κατίκος – Μιχαήλ Παπαβασιλείου
Εμπορικός Διευθυντής:Δημήτρης Καλαμάρης
Διευθύντρια Ψηφιακού Μάρκετινγκ:Ελένη Νικολετοπούλου
Στοιχεία Επικοινωνίας
Τηλέφωνο:+30210-8113000
Email:[email protected]