Η εξουσία του ως αρχιστρατήγου περιορίζεται μόνο από μία και μόνη παράμετρο, είπε στην εφημερίδα: Τη δική του ηθική. Αυτή είναι που βάζει τα όρια άσκησης της στρατιωτικής, πολιτικής και οικονομικής ισχύος έναντι άλλων χωρών σε ολόκληρο τον κόσμο. Και αυτό που ορίζει την προσωπική του ηθική είναι το πώς το δικό του μυαλό μεταφράζει τι είναι συμφέρον και τι όχι προς τις ΗΠΑ. «Το μυαλό μου είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να με σταματήσει», είπε, μεταξύ των πολλών άλλων. «Δεν χρειάζομαι το διεθνές δίκαιο», ήταν η φράση που ξεκλείδωσε αρχικά το κουτί της αμηχανίας των τεσσάρων δημοσιογράφων μιας από τις μεγαλύτερες εφημερίδες του κόσμου που κάθονταν μπροστά στον ισχυρότερο άνθρωπο του κόσμου.

ΕΙΝΑΙ περισσότερο από βέβαιο ότι αυτή η συνέντευξη θα πρωταγωνιστήσει στη διεθνή ειδησεογραφία καθώς είναι πρώτη φορά -ιδίως μετά την υπόθεση της Βενεζουέλας και με ορθάνοιχτο το θέμα της Γροιλανδίας- που ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιβεβαιώνει με τον πιο ηχηρό και χαρακτηριστικό για την ιδιοσυγκρασία του τρόπο, τη φράση που είχε πει ο Τζέι Ντι Βανς, αμέσως μετά την εκλογή Τραμπ: «Υπάρχει καινούργιος σερίφης στην πόλη». Τότε είχε ακουστεί περίεργα. Τώρα, μετά από μερικούς μήνες άσκησης διεθνούς εξουσίας, ακούγεται ως κάτι απόλυτα φυσιολογικό, πιθανώς και ξεπερασμένο.

ΑΠΟ ΤΗ σημαντικότερη πολιτική προφητεία που διατύπωσε το 1992 ο Φράνσις Φουκουγιάμα με το βιβλίο του «Το τέλος της Ιστορίας και ο τελευταίος άνθρωπος», θέλοντας να περιγράψει την παγκόσμια τάξη μετά την πτώση του σοσιαλισμού, στη σημερινή κατάσταση. Θα τη λέγαμε «Εποχή του χάους», αν και ο ίδιος ο Φουκουγιάμα είχε περιγράψει το σημερινό μοντέλο της διεθνούς τάξης του λεγόμενου «πολυπολικού κόσμου» στον οποίον οι νέες δυνάμεις, όπως η Ρωσία και η Κίνα, θα έδειχναν τον δρόμο της αυταρχικότητας με τρία βασικά χαρακτηριστικά: Καμία δέσμευση από θεσμικούς περιορισμούς είτε συνταγματικούς στο επίπεδο της εσωτερικής διακυβέρνησης είτε αυτούς που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο. Συγκέντρωση της εξουσίας σε ένα και μόνο πρόσωπο που καλλιεργεί με όλους τους πιθανούς και απίθανους τρόπους την εικόνα του «πεφωτισμένου μονάρχη» για τον εαυτό του. Και απουσία λογοδοσίας για τις πράξεις του ηγέτη, όσο καταστροφικές συνέπειες και αν έχουν.

ΚΑΙ ΤΑ ΤΡΙΑ παραπάνω θα μπορούσαν κάλλιστα να λειτουργήσουν και ως μπούμερανγκ με τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα για τους ηγέτες που τα ασπάζονται ως τα βασικά τους εργαλεία άσκησης εξουσίας. Μπορεί να προκαλεί μεγάλη εντύπωση το γεγονός ότι και η ηγεσία των ΗΠΑ λειτουργεί πλέον με αυτόν τον τρόπο, αλλά αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι οι ΗΠΑ που γνωρίζαμε ήταν η μεγαλύτερη και ισχυρότερη δημοκρατία του κόσμου με πανίσχυρες συνταγματικές και άλλες θεσμικές άμυνες έναντι οτιδήποτε και αν την αμφισβητούσε. Αλλά είπαμε, «Το τέλος της Ιστορίας», έστω και σε νεότερη, αναθεωρημένη έκδοση…