Xθες έκλεισαν 30 χρόνια από τον θάνατο του Φρανσουά Μιτεράν, του μακροβιότερου προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας (1981-1995). Ο σοσιαλιστής ηγέτης ταυτίστηκε με τη χρυσή μεταπολεμική εποχή της Ευρώπης και το ουτοπικό όραμα μιας Ομοσπονδίας υπό γαλλογερμανική ηγεμονία.
Ηταν μια φαντασίωση που ακυρώθηκε από τις εγγενείς ευρωπαϊκές αντιθέσεις, την κυριαρχική ατζέντα της Γερμανίας, που απέκρυπτε τεχνηέντως ο Χέλμουτ Κολ, και τη μετατροπή του κόσμου μας σε πεδίο σύγκρουσης των νέων αυτοκρατοριών (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία), με την Ευρώπη κομπάρσο.
Οπως διηγείται ο Ζαν Γκλαβανί, προσωπάρχης του Μιτεράν στο μέγαρο του Ελιζέ κατά την πρώτη του προεδρική θητεία (1981-88), τον Νοέμβριο του 1991 ο πρόεδρος της Γαλλίας συνομιλούσε στο τηλέφωνο με τον Αμερικανό ομόλογό του, Τζορτζ Μπους τον πρεσβύτερο. Απείχαμε λίγες μέρες από την επίσημη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης (26 Δεκεμβρίου 1991) και οι δύο ηγέτες συζητούσαν για τη γερμανική ενοποίηση και την Πολωνία. Ο Μιτεράν, ωστόσο, είχε αλλού το μυαλό του: «Εμαθα ότι η Ουκρανία θα γίνει ανεξάρτητη. Εκεί, λοιπόν, θα είναι ο μελλοντικός πόλεμος», προειδοποίησε τον Μπους, πηγαίνοντας κόντρα στο κλίμα της εποχής. Τότε οι νικητές του Ψυχρού Πολέμου δεν έκαναν τίποτα άλλο από το να αλληλοσυγχαίρονται, πανηγυρίζοντας κοντόφθαλμα το «τέλος της Ιστορίας».
Στο βιβλίο του με τίτλο «Conversations Intimes» («Εμπιστευτικές συζητήσεις»), που κυκλοφόρησε χθες στη Γαλλία από τις εκδόσεις Perrin, ο Γκλαβανί τονίζει ότι εκείνη την εποχή τέτοιες «μαύρες» προβλέψεις σπάνιζαν στον δημόσιο λόγο. «Στον διπλωματικό κόσμο κυριαρχούσαν η ευφορία και η αισιοδοξία για το μέλλον. “Κασσάνδρες” τύπου Μιτεράν αποτελούσαν μικρή μειοψηφία», θυμάται και ο πρώην πρέσβης της Γαλλίας στη Μόσχα, Ζαν Γκλινιαστί. Τελικά, ο Μιτεράν δικαιώθηκε όπως η ομηρική Κασσάνδρα, που οι Τρώες δεν ήθελαν να ακούνε τις μαντείες της.
Με αφορμή τα 30 χρόνια της εκδημίας Μιτεράν, κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες στη Γαλλία άλλη μία βιογραφία του από τους ιστορικούς Ζουντίτ Μπονέν και Πιερ-Εμανουέλ Γκιγκό και τον λακωνικό τίτλο «Μιτεράν» (Εκδόσεις PUF).
