Αποτελεί γενικό κανόνα ότι, σε κάθε περίπτωση, εάν ένα δόντι μπορεί να σωθεί με οδοντιατρικές θεραπείες θα πρέπει να διατηρείται στον οδοντικό φραγμό. Ωστόσο, όταν πρόκειται για τους τρίτους γομφίους (φρονιμίτες), η εξαγωγή του δοντιού είναι τις περισσότερες φορές η προτεινόμενη θεραπεία όταν εμφανιστούν προβλήματα.
Η αμερικανική επιστημονική εταιρία των γναθοπροσωπικών χειρουργών (AAOMS) συστήνει, μάλιστα, την προληπτική εξαγωγή ενός φρονιμίτη αμέσως μόλις ανατείλει. Δηλαδή, πριν προλάβει να δημιουργήσει οποιοδήποτε πρόβλημα. Γενικά, η εξαγωγή φρονιμίτη είναι από τις πιο συνήθεις περιπτώσεις εξαγωγών σε άτομα ηλικίας 20 έως 40 ετών.
Γράφει ο Κωνσταντίνος Ψωμαδέρης*
Είναι γεγονός ότι οι φρονιμίτες είναι πολύ πιο επιρρεπείς στη δημιουργία σοβαρών προβλημάτων στοματικής υγείας από ότι τα υπόλοιπα δόντια. Αυτά μπορεί να επηρεάσουν τον ίδιο τον φρονιμίτη, τα ούλα, το οστό της γνάθου, αλλά και τα διπλανά δόντια. Έτσι, ο ιατρός μπορεί να συστήσει την εξαγωγή φρονιμίτη, όταν διαπιστώσει σοβαρό πρόβλημα που μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με εξαγωγή του δοντιού.
Οι κυριότερες καταστάσεις που επιβάλλουν την εξαγωγή ενός φρονιμίτη είναι:
● Έγκλειστοι φρονιμίτες, που παραμένουν “παγιδευμένοι” μέσα στη γνάθο με συνέπεια να προκαλούν έντονο πόνο.
● Ημιέγκλειστοι φρονιμίτες, που έχουν ανατείλει μερικώς από τη γνάθο.
● Περιστεφανίτιδα, μια μορφή περιοδοντικής λοίμωξης συνήθης σε ημιέγκλειστους φρονιμίτες.
● Περιοδοντίτιδα ή τερηδόνα, λόγω της δυσκολίας καθαρισμού και απομάκρυνσης της μικροβιακής πλάκας.
● Οδοντικό ή περιοδοντικό απόστημα, ή κύστες.
● Βλάβη σε διπλανό δόντι, είτε άμεσα λόγω επαφής είτε έμμεσα λόγω ανάπτυξης περιοδοντίτιδας, αποστήματος, κλπ.
● Τραυματισμοί μαλακών ιστών, όταν ο φρονιμίτης έχει ανατείλει στραβά και τραυματίζει το μάγουλο ή τη γλώσσα.
● Ορθοδοντικές ανωμαλίες, λόγω της πίεσης που ασκείται στα υπόλοιπα δόντια.
Η εξαγωγή ενός φρονιμίτη διαφέρει σημαντικά από αυτή ενός οποιουδήποτε άλλου δοντιού, ακόμη κι αν ο φρονιμίτης έχει ανατείλει πλήρως. Αυτό συμβαίνει διότι είναι πολύ πιθανό οι ρίζες του φρονιμίτη να γειτονεύουν με τα νεύρα της γνάθου, κάτι που κάνει τον προεγχειρητικό ακτινολογικό έλεγχο απαραίτητο, ώστε να είναι σαφής η σχετική θέση τους για την αποφυγή δυσάρεστων επιπλοκών. Στις περισσότερες περιπτώσεις αφαίρεσης φρονιμίτη, η επέμβαση πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία. Παρόλα αυτά, σε κάποιες εξαιρετικά δύσκολες περιπτώσεις, μπορεί να επιλεγεί η αφαίρεση φρονιμίτων με γενική αναισθησία ή υπό ενδοφλέβια καταστολή (μέθη) στο νοσοκομείο μας. Κάποιες από αυτές τις περιπτώσεις είναι η πολλαπλή εξαγωγή όλων των φρονιμίτων και η αφαίρεση φρονιμίτων σε ασθενείς με ειδικές ανάγκες ή με οδοντιατρικές φοβίες.
*Ο Κωνσταντίνος Ψωμαδέρης είναι Διευθυντή Τμήματος Στοματικής & Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center
