Μετά τον καταιγισμό των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς από stories, ψηφιακές ευχές και αψεγάδιαστα φίλτρα, πολλοί νιώθουμε ήδη «μπουχτισμένοι» από τις οθόνες μας. Η απάντηση στην ψηφιακή κόπωση δεν είναι απλώς ένα σύντομο διάλειμμα, αλλά μια συνειδητή αλλαγή πλεύσης: Η μετάβαση από το FOMO στο JOMO.

Τι είναι το JOMO και γιατί είναι το αντίδοτο του FOMO

Το JOMO (Joy Of Missing Out) είναι η «χαρά του να παραλείπεις κάτι». Είναι η συνειδητή επιλογή να μη γνωρίζεις ανά πάσα στιγμή τι κάνουν οι άλλοι, προκειμένου να μάθεις τι συμβαίνει με εσένα. Σε αντίθεση με το διάσημο και αγχωτικό FOMO (Fear Of Missing Out) –τον φόβο δηλαδή ότι κάπου αλλού συμβαίνει κάτι καλύτερο και εσύ λείπεις– το JOMO προσφέρει την απόλυτη ηρεμία.

Το JOMO δεν είναι απομόνωση, είναι αυτονομία. Είναι η ικανοποίηση που σε κατακλύζει όταν παίρνεις αποστάσεις από τον θόρυβο για να κερδίσεις τον εαυτό σου.

Το FOMO περιλαμβάνει άγχος και άλλα αρνητικά συναισθήματα λόγω της ανησυχίας ότι οι άλλοι άνθρωποι διασκεδάζουν περισσότερο, ζουν καλύτερα ή έχουν καλύτερες εμπειρίες από εμάς. Δεν αφορά απλώς την εμμονή ή τον εθισμό στην τεχνολογία και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτά είναι απλώς εργαλεία που μπορούν να το τροφοδοτήσουν για μερικούς ανθρώπους. Έχει τις ρίζες του στην έμφυτη τάση μας να συγκρίνουμε κοινωνικά τον εαυτό μας με τους άλλους, καθώς προσπαθούμε να κατανοήσουμε καλύτερα ποιοι είμαστε και ποια είναι η θέση μας στον κόσμο.

Η σύγκριση του εαυτού μας με ανθρώπους που φαίνονται καλύτεροι από εμάς σε κάποια προσωπική ιδιότητα, εμπειρία ή ικανότητα, μπορεί να μας δώσει ελπίδα και έμπνευση για να βελτιώσουμε τον εαυτό μας. Ωστόσο, για ορισμένους ανθρώπους, αυτές οι κοινωνικές συγκρίσεις προς τα πάνω μπορούν να τροφοδοτήσουν το FOMO, επισημαίνοντας τα ελλείμματα μας και προκαλώντας αρνητικές αυτοαξιολογήσεις, οι οποίες επηρεάζουν αρνητικά την ευημερία μας.

I’ve swapped #FOMO for #JOMO and I’m lovin’ it… pic.twitter.com/sUZbW88QUI

— Dr Andy Cope (@beingbrilliant) December 6, 2025

Αντίθετα, όπως εξηγεί σε άρθρο της στο The Conversation, η Fuschia Sirois, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Durham, όταν αποδεχόμαστε και είμαστε ικανοποιημένοι με αυτό που έχουμε και με το ποιοι είμαστε, είναι λιγότερο πιθανό να κάνουμε ανθυγιεινές κοινωνικές συγκρίσεις και πιο πιθανό να βιώσουμε το JOMO, το οποίο λειτουοργεί σαν ένα αντίδοτο. Είναι μια συνειδητή επιλογή να αποσυνδεθείς από τον θόρυβο και την πίεση να είσαι παντού και να κάνεις τα πάντα. Η χαρά του να χάνεις κάτι μπορεί να είναι αρκετά ενδυναμωτική, επειδή σου δίνει πίσω την αίσθηση του ελέγχου του χρόνου και της ενέργειας σου, βάζει τέλος στις ενοχές και στην πίεση του ότι πρέπει να είσαι «παντού» και να τα κάνεις «όλα» και το πιο σημαντικό, σού δίνει τη χαρά να απολαμβάνεις το χρόνο σου χωρίς την ανάγκη να αποδεικνύεις με ψηφιακά ντοκουμέντα ότι περνάς καλά.

Σε έναν κόσμο που μας ζητά να είμαστε διαρκώς «online», η χαρά του να χάνεις κάτι είναι μια πράξη ενδυνάμωσης. Το 2026 προμηνύεται ως η χρονιά της «Μεγάλης Αποσύνδεσης». Επιλέγοντας να παραλείψουμε ένα event ή να κλείσουμε τις ειδοποιήσεις στο κινητό μας, δεν χάνουμε την επαφή με τον κόσμο. Αντιθέτως, αποκτούμε επαφή με την ουσία.

Τι λένε οι επιστημονικές έρευνες

Αν και μέχρι σήμερα οι έρευνες έχουν επικεντρωθεί κυρίως στο FOMO και στους κινδύνους που ενέχει για την ευημερία, σιγά σιγά αρχίζουν να συσσωρεύονται στοιχεία που αποδεικνύουν τα οφέλη του JOMO. Και μερικά από αυτά τα στοιχεία προέκυψαν τυχαία.

Στις 4 Οκτωβρίου 2021, δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο «αποσυνδέθηκαν» από τα κοινωνικά τους δίκτυα, όταν η Meta αντιμετώπισε ένα τεχνικό πρόβλημα που είχε ως αποτέλεσμα την διακοπή λειτουργίας του Facebook, του Instagram και του WhatsApp για έξι ώρες.

Οι επιστήμονες διεξήγαγαν έρευνα στους χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης τις επόμενες δύο ημέρες σχετικά με τις συναισθηματικές τους εμπειρίες και διαπίστωσαν ότι, όπως ήταν αναμενόμενο, πολλοί άνθρωποι ένιωσαν άγχος λόγω της απώλειας πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, διαπίστωσαν επίσης ότι για ορισμένους ανθρώπους η αποσύνδεση συνοδεύτηκε από ένα αίσθημα ανακούφισης και ακόμη και θετικά συναισθήματα, με άλλα λόγια JOMO.

Άλλες έρευνες σχετικά με τις εμπειρίες των ανθρώπων που αποσυνδέονται σκόπιμα από τα κοινωνικά δίκτυα διαπίστωσαν ότι το JOMO περιλαμβάνει συναισθήματα ανάκτησης του ελέγχου της ζωής του ατόμου. Για αυτούς, η αποσύνδεση για να βιώσουν το JOMO ήταν μια επιλογή τρόπου ζωής, παρόμοια με την αυτοφροντίδα ή την υιοθέτηση άλλων υγιεινών συνηθειών. Οι άνθρωποι ένιωθαν ότι ζούσαν πιο συνειδητά, ήταν πιο δημιουργικοί και πιο παραγωγικοί όταν ήταν αποσυνδεδεμένοι.

Όπως είπε ένας από τους ερωτηθέντες στους ερευνητές «από το φόβο να μην χάσω κάτι, στην απόλαυση του να χάνω κάτι. Δεν χρειάζεται να είμαι παντού, δεν χρειάζεται να είμαι με όλους και δεν χρειάζεται να ξέρω τα πάντα. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να είναι δύσκολα για το μυαλό μου μερικές φορές, καθώς με ωθούν να συγκρίνω και με πείθουν ότι θα έπρεπε να είμαι αλλού και να κάνω κάτι καλύτερο».

Πώς καλλιεργείται το JOMO

Δεν είναι πάντα απαραίτητο να αποσυνδεθείτε εντελώς για να καλλιεργήσετε το JOMO. Ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η υιοθέτηση πιο συνειδητών συνηθειών χρήσης των κοινωνικών μέσων μπορεί να βοηθήσει στη μετατροπή του fomo σε JOMO, χωρίς να εγκαταλείψετε εντελώς τα κοινωνικά μέσα. Αυτό σημαίνει πρώτα να γίνετε πιο συνειδητοί των συνηθειών σας στα κοινωνικά μέσα.

Με την πάροδο του χρόνου, τα κοινωνικά μέσα που μπορεί να έχουν προκαλέσει ανθυγιεινές κοινωνικές συγκρίσεις, τελειομανή σκέψη και FOMO μειώνονται επιλεκτικά. Το περιεχόμενο των κοινωνικών μέσων προβάλλεται τότε με μεγαλύτερη συνειδητοποίηση και λιγότερη κριτική και αντιδραστικότητα, όλα στοιχεία που προάγουν το JOMO.

Όταν φοβόμαστε ότι χάνουμε ευκαιρίες, είναι πιο πιθανό να δυσκολευόμαστε να πούμε «όχι» και να αναλαμβάνουμε υπερβολικές δεσμεύσεις για το χρόνο μας. Όμως ο χρόνος, όπως κάθε πολύτιμος πόρος, είναι περιορισμένος. Όταν οι άνθρωποι υπερβαίνουν τα όριά τους, μη λέγοντας «όχι» σε προσκλήσεις, ευκαιρίες ή υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η έλλειψη χρόνου που προκύπτει μπορεί να υπονομεύσει την ευημερία τους.

Προϋπόθεση για το JOMO είναι να μάθουμε να εκτιμούμε τον περιορισμένο χρόνο μας και τον τρόπο με τον οποίο τον ξοδεύουμε. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργούμε ευκαιρίες για να βιώσουμε τη χαρά του να είμαστε παρόντες. Εκτιμούμε αυτό που έχουμε, αντί να ανησυχούμε για αυτό που μπορεί να χάνουμε.

Μπορούμε επίσης να βιώσουμε τη χαρά της εκπλήρωσης δεσμεύσεων που είναι πολύτιμες για εμάς, κάτι που μπορεί να ενισχύσει την αυτοεκτίμηση και να αυξήσει την προσωπική μας αυτοπεποίθηση. Για παράδειγμα, να χρησιμοποιούμε το βράδυ μας για να διαβάσουμε ένα βιβλίο, να κάνουμε ένα μπάνιο, να παρακολουθήσουμε ένα μάθημα γλώσσας ή να μαγειρέψουμε ένα καλό γεύμα, αντί να λέμε ναι σε ποτά μετά τη δουλειά ή άλλες κοινωνικές δραστηριότητες ή να περνάμε χρόνο στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης.

Η ανάπτυξη μιας νοοτροπίας ευγνωμοσύνης μπορεί επίσης να ενισχύσει το JOMO. Μετατοπίζοντας την προσοχή σε αυτό που έχεις αντί σε αυτό που δεν έχεις, γίνεται πιο εύκολο να εκτιμήσεις τα θετικά της ζωής. Αυτό μπορεί να μειώσει το FOMO και να αυξήσει το JOMO, επειδή αυτό που χάνεις δεν είναι τόσο πολύτιμο όσο αυτό που ήδη έχεις.