Ένα μικρό απόκομμα περγαμηνής ηλικίας περίπου 1.700 ετών, με στίχους από τη 12η ραψωδία της Οδύσσειας, εντοπίστηκε στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης στην Ολλανδία.
Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, το εύρημα προέρχεται από περγαμηνό κώδικα του 3ου ή 4ου αιώνα μ.Χ. και αποτελεί ένα από τα περίπου 30 παρόμοια αποσπάσματα που είναι γνωστά σήμερα σε ολόκληρο τον κόσμο. Το απόκομμα εντόπισε ο ερευνητής Μαρκ ντε Κράι του Πανεπιστημίου Ράντμπουντ κατά τη διάρκεια μελέτης αρχαίων χειρογράφων από τις Ειδικές Συλλογές της πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης. Το μικρό και φθαρμένο κομμάτι περγαμηνής είχε αρχικά θεωρηθεί ασήμαντο απόσπασμα του 7ου αιώνα. Ο ερευνητής, όμως, αναγνώρισε λέξεις χαρακτηριστικές των ομηρικών επών και η περαιτέρω μελέτη έδειξε ότι επρόκειτο για στίχους της 12ης ραψωδίας της Οδύσσειας.
Οι στίχοι από τη 12η ραψωδία
Το απόκομμα έχει διαστάσεις μόλις 6,6 επί 7,7 εκατοστά και περιλαμβάνει το επεισόδιο με τα ιερά βόδια του θεού Ήλιου. Στη 12η ραψωδία, οι σύντροφοι του Οδυσσέα, παρά τη ρητή προειδοποίησή του, σκοτώνουν και τρώνε τα βόδια του Ήλιου. Ο θεός ζητά την τιμωρία τους και ο Δίας καταστρέφει το πλοίο τους, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους όλοι εκτός από τον Οδυσσέα.
Πώς βρέθηκε στη συλλογή
Στα μέσα του 20ού αιώνα, το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης απέκτησε από τους κληρονόμους του Γερμανού μελετητή Καρλ Σμιτ μια συλλογή πρώιμων χριστιανικών χειρογράφων.Η πλειονότητα των κειμένων ήταν γραμμένη σε περγαμηνή και στα κοπτικά, ενώ στη συλλογή περιλαμβάνονταν επίσης α ιγυπτιακοί και ελληνικοί πάπυροι. Ανάμεσά τους βρισκόταν και το συγκεκριμένο απόκομμα, χωρίς να έχει αναγνωριστεί η πραγματική του ταυτότητα. Το εύρημα φαίνεται ότι προερχόταν από μικρού μεγέθους έκδοση της Οδύσσειας, πιθανότατα κατασκευασμένη στην Αίγυπτο γύρω στο 300 μ.Χ. Παραμένει άγνωστο πώς ακριβώς κατέληξε στη συγκεκριμένη συλλογή και με ποιον τρόπο διασώθηκε μέχρι σήμερα.
