Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: «Κανένα έγκλημα δεν γεννιέται μέσα σε μία νύχτα»

Η συγγραφέας Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη, με το νέο της βιβλίο «Χωρίς Άλλοθι», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Χάρτινη Πόλη, προσφέρει μια ιστορία γεμάτη ένταση, συναισθηματικό βάθος και συνεχείς ανατροπές.

Σε αυτή τη συζήτηση μιλά για τη δημιουργία ενός μυθιστορήματος, τις προκλήσεις της αστυνομικής λογοτεχνίας και τη δύναμη που έχουν οι ιστορίες να μας κάνουν να κοιτάζουμε διαφορετικά τον κόσμο.

– Τι είναι αυτό που σας γοητεύει περισσότερο στην αστυνομική λογοτεχνία;

Η δυνατότητα να αφηγηθείς μια ανθρώπινη ιστορία μέσα από ένα μυστήριο. Ο φόνος μπορεί να είναι η αφετηρία, όμως στην πραγματικότητα αυτό που με ενδιαφέρει είναι όλα όσα προηγήθηκαν. Οι επιλογές, οι συγκρούσεις, οι σχέσεις, τα απωθημένα. Ένα καλό αστυνομικό μυθιστόρημα δεν απαντά μόνο στο ποιος το έκανε, αλλά και στο γιατί.

– Πολλοί πιστεύουν ότι ο αναγνώστης ενδιαφέρεται αποκλειστικά για την αποκάλυψη του ενόχου. Συμφωνείτε;

Όχι. Αν συνέβαινε αυτό, θα διαβάζαμε μόνο την τελευταία σελίδα. Η ουσία βρίσκεται στο ταξίδι. Ο αναγνώστης θέλει να παρατηρεί, να αμφιβάλλει, να αλλάζει γνώμη, να δένεται με τους ήρωες και να ανακαλύπτει σταδιακά την αλήθεια. Η τελική αποκάλυψη αποκτά αξία μόνο όταν έχει προηγηθεί μια συναρπαστική διαδρομή.

– Οι ήρωές σας μοιάζουν πολύ ανθρώπινοι. Είναι κάτι που δουλεύετε συνειδητά;

Απόλυτα. Δεν πιστεύω στους τέλειους χαρακτήρες. Με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι που φοβούνται, που κάνουν λάθη, που μετανιώνουν και που κάποιες φορές παίρνουν λανθασμένες αποφάσεις. Εκεί κρύβεται η αλήθεια της λογοτεχνίας.

– Η Λητώ Ράλλη είναι μια γυναίκα που επιμένει να αναζητά απαντήσεις. Είναι περισσότερο η δημοσιογράφος ή περισσότερο ο άνθρωπος;

Και τα δύο. Η επαγγελματική της ιδιότητα τής δίνει τα εργαλεία για να ψάχνει την αλήθεια, όμως είναι ο προσωπικός της κόσμος που την οδηγεί να μην εγκαταλείπει ποτέ την προσπάθεια. Δεν είναι ένας ψυχρός ερευνητής. Είναι ένας άνθρωπος που κουβαλά δικές του πληγές και αυτό επηρεάζει κάθε του απόφαση.

– Πώς χτίζεται η αγωνία σε ένα μυθιστόρημα;

Με υπομονή. Δεν χρειάζονται συνεχώς εντυπωσιακές σκηνές. Η αγωνία γεννιέται όταν ο αναγνώστης αισθάνεται ότι πίσω από κάθε νέα πληροφορία κρύβεται κάτι μεγαλύτερο. Είναι σαν να λύνεις ένα παζλ, γνωρίζοντας ότι το πιο σημαντικό κομμάτι λείπει ακόμη.

– Πόσο σημαντικός είναι ο διάλογος ανάμεσα στους χαρακτήρες;

Πάρα πολύ. Μέσα από έναν διάλογο μπορείς να αποκαλύψεις περισσότερα απ’ όσα μέσα από πολλές σελίδες περιγραφής. Μου αρέσουν οι συζητήσεις που έχουν υπόγεια ένταση, εκείνες στις οποίες οι ήρωες λένε λίγα, αλλά σκέφτονται πολύ περισσότερα.

– Πότε θεωρείτε ότι ένα χειρόγραφο είναι πραγματικά ολοκληρωμένο;

Ίσως ποτέ. Νομίζω πως κάθε συγγραφέας θα ήθελε να διορθώνει το βιβλίο του για πάντα. Κάποια στιγμή όμως πρέπει να το αφήσεις να φύγει. Να εμπιστευτείς ότι η ιστορία έχει πει όσα είχε να πει.

– Διαβάζετε ξανά τα βιβλία σας μετά την έκδοσή τους;

Σπάνια. Όταν ολοκληρωθεί ένα βιβλίο, αισθάνομαι ότι έχει κλείσει ένας κύκλος. Προτιμώ να κοιτάζω προς την επόμενη ιστορία παρά να επιστρέφω διαρκώς στην προηγούμενη.

– Τι ρόλο παίζει η έρευνα στη δουλειά σας;

Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της συγγραφής. Δεν περιορίζεται μόνο σε αστυνομικές διαδικασίες ή τεχνικές λεπτομέρειες. Συχνά αφορά την ψυχολογία, τις ανθρώπινες συμπεριφορές, ακόμη και την ιστορία ενός τόπου. Όσο καλύτερα γνωρίζεις τον κόσμο που δημιουργείς, τόσο πιο αληθινός γίνεται.

– Υπάρχει κάποια σκηνή που σας δυσκόλεψε ιδιαίτερα στο «Χωρίς Άλλοθι»;

Οι σκηνές όπου οι χαρακτήρες έρχονται αντιμέτωποι με την αλήθεια είναι πάντα οι πιο απαιτητικές. Εκεί δεν αρκεί μια καλή ανατροπή. Πρέπει η συναισθηματική αντίδραση να είναι αληθινή, διαφορετικά ο αναγνώστης δεν θα την πιστέψει.

– Πώς αντιμετωπίζετε το δημιουργικό μπλοκάρισμα;

Δεν περιμένω την έμπνευση να εμφανιστεί. Συνεχίζω να δουλεύω. Διαβάζω, κρατώ σημειώσεις, ξαναβλέπω το υλικό μου. Πολλές φορές η λύση βρίσκεται σε μια λεπτομέρεια που είχα προσπεράσει. Η δημιουργικότητα δεν είναι μόνο έμπνευση· είναι και επιμονή.

– Πιστεύετε ότι κάθε άνθρωπος κρύβει μυστικά;

Ναι, αλλά όχι απαραίτητα σκοτεινά. Όλοι έχουμε σκέψεις, φόβους ή εμπειρίες που δεν μοιραζόμαστε εύκολα. Αυτές οι μικρές ή μεγάλες σιωπές είναι που με ενδιαφέρουν ως συγγραφέα. Εκεί γεννιούνται οι πιο δυνατές ιστορίες.

– Τι θα λέγατε σε έναν νέο άνθρωπο που θέλει να ασχοληθεί με τη συγγραφή;

Να διαβάζει πολύ και να μην απογοητεύεται εύκολα. Η συγγραφή δεν είναι μόνο έμπνευση. Είναι αμέτρητες ώρες δουλειάς, διορθώσεων και αμφιβολιών. Όμως όταν αγαπάς πραγματικά τις ιστορίες, όλη αυτή η διαδρομή αποκτά νόημα.

– Τι εύχεστε να συναντήσει ο αναγνώστης μέσα στις σελίδες του «Χωρίς Άλλοθι»;

Εύχομαι να συναντήσει κάτι περισσότερο από ένα μυστήριο. Να βρει ανθρώπους που θα τον αγγίξουν, ερωτήματα που θα τον προβληματίσουν και μια ιστορία που θα τον κάνει να γυρίζει τις σελίδες όχι μόνο από περιέργεια, αλλά επειδή θέλει πραγματικά να μάθει τι απέγιναν οι ήρωες. Αν, όταν κλείσει το βιβλίο, συνεχίσει να σκέφτεται τις επιλογές τους, τότε θα αισθανθώ ότι πέτυχα τον στόχο μου.