Πέθανε ο Γιάννης Μπουτέας – Ο μινιμαλιστής των φωτεινών εγκαταστάσεων που καθόρισε την ελληνική τέχνη

Διακεκριμένος εκπρόσωπος της luminal art, ο Μπουτέας πειραματιζόταν για δεκαετίες με απλά υλικά —μέταλλο, αλουμίνιο, πλεξιγκλάς, νέον, κυλίνδρους και σχοινιά— διερευνώντας τη σχέση φωτός, φόρμας και πλαστικότητας. Γεννημένος στην Καλαμάτα και με σπουδές δεκαετίας στο Παρίσι, παρουσίασε τα έργα του σε διεθνείς εκθέσεις, επαναπροσδιορίζοντας τον χώρο και τον τρόπο που ο θεατής αντιλαμβάνεται τα υλικά και τις εγκαταστάσεις.

Η τέχνη του συνδύαζε minimal αισθητική και στοιχεία Arte Povera, αξιοποιώντας καθημερινά υλικά ως μέσο πειραματισμού. Οι παρεμβάσεις του στον δημόσιο χώρο, όπως οι κυλίνδροι στον σταθμό Κεραμεικού, έγιναν σημείο αναφοράς, αναδεικνύοντας το έργο ως μνημειακή αλλά και λειτουργική εγκατάσταση. Η τεχνική του έθετε σε πρώτο πλάνο τις αρθρώσεις και τις βάσεις των έργων, δίνοντας στον θεατή τη δυνατότητα να παρατηρήσει την κατασκευή και την οπτική της παρουσία στο χώρο.

Μέσα από δηλώσεις που κατέγραψε η Φοίβη Παρασκευά, ο Μπουτέας φαινόταν ακούραστος και δημιουργικός μέχρι το τέλος: «Έχω μία ιδέα… που έχει απλωθεί σε χαρτιά σε όλον μου τον χώρο», είχε πει λίγες μέρες πριν, ακουγόμενος «γερός και δυνατός».

Το έργο του περιλαμβάνει μνημειώδη γλυπτά, εγκαταστάσεις και σχέδια που βρίσκονται σήμερα σε μουσεία, ιδιωτικές συλλογές και χώρους όπως το Intercontinental του συλλέκτη Δάκη Ιωάννου. Τα ατελιέ, τα σκέτς και τα αρχεία του προσφέρουν πολύτιμο υλικό για μελλοντικές εκθέσεις και μελέτες, ενώ οι δημόσιες παρεμβάσεις του παραμένουν ορατές στην καθημερινή ζωή και στο αστικό τοπίο.

Ο Γιάννης Μπουτέας αφήνει πίσω του μια μοναδική κληρονομιά, όπου η λιτότητα και η τεχνική αριστοτεχνία συναντούν την πρωτοτυπία και το φως, διαμορφώνοντας μια ξεχωριστή θέση στην ιστορία της ελληνικής σύγχρονης τέχνης.

Δήλωση της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη για την απώλεια του Γιάννη Μπουτέα

Πληροφορούμενη την απώλεια του Γιάννη Μπουτέα, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακόλουθη δήλωση:

Με μεγάλη θλίψη πληροφορήθηκα την απώλεια του Γιάννη Μπουτέα, ενός από τους σημαντικότερους σύγχρονους εικαστικούς μας. Ο Γιάννης Μπουτέας με στέρεες σπουδές στις Σχολές Καλών Τεχνών της Αθήνας και του Παρισιού, διέγραψε μία, απόλυτα, διακριτή πορεία στην Τέχνη, με πολλές εκθέσεις στα επιφανέστερα ιδρύματα τέχνης στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. Ξεχωριστή στιγμή, αναμφίβολα, στην δημιουργική πορεία του ήταν η εκπροσώπηση της Ελλάδας, τη δεκαετία του 1980, στην Μπιενάλε της Βενετίας, αλλά και στην Μπιενάλε του Σάο Πάολο.

Ο Γιάννης Μπουτέας πειραματίστηκε με επιτυχία στη χρήση νέων υλικών στα έργα και τις εγκαταστάσεις του, ιδιαίτερα με φαινομενικά ευτελή υλικά, με τα οποία διαμόρφωσε την απόλυτα ευκρινή, προσωπική καλλιτεχνική του έκφραση. Άνοιξε, όμως, νέους δρόμους και στη χρήση του φωτός ως συστατικού στοιχείου της Τέχνης, τόσο του φυσικού όσο και του τεχνητού, ιδιαίτερα με τη χρησιμοποίηση σωληνωτών λαμπτήρων νέον, ενός μέσου που εμφανίζεται ακόμη και από τις απαρχές της πορείας του. Ολοκληρωμένος και αφοσιωμένος καλλιτέχνης, δεν περιόρισε την τέχνη του σε στεγανά, όπως πειστικά αποδεικνύει το έργο του «Διαστρωματώσεις Ενεργειακές Εικόνες XVI», που κοσμεί τον σταθμό του Μετρό στον Κεραμεικό. Το στίγμα του στην εικαστική μας σκηνή είναι και θα παραμείνει ανεξίτηλο και ενεργό.

Στους οικείους του, τους ομοτέχνους του και τους φίλους του απευθύνω ειλικρινή συλλυπητήρια.